الەم • 14 شىلدە, 2018

قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە كليماتتىڭ وزگەرۋى ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءوز كوزقاراسىن ۇسىندى

534 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كليماتتىڭ وزگەرۋى جوقشىلىققا جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ بولماۋىنا, زاڭسىز كوشى-قونعا, الەۋمەتتىك تۇراقسىزدىققا جانە قيان-كەسكى قاقتىعىستارعا اكەلۋى مۇمكىن «قاۋىپ-قاتەردىڭ مۋلتيپليكاتورى» بولىپ تابىلادى. بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ 11 شىلدەدە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە «كليماتتىڭ وزگەرۋىمەن بايلانىستى قاۋىپسىزدىكتىڭ تاۋەكەلدەرى» تاقىرىبىندا وتكەن اشىق پىكىرتالاستىڭ بارىسىندا مالىمدەدى.

قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە كليماتتىڭ وزگەرۋى ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءوز كوزقاراسىن ۇسىندى

سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ءوز سوزىندە كليماتتىڭ وزگەرۋ پروبلەماسى بۇكىل الەم ءۇشىن وزەكتى ماسەلە بولىپ تابىلاتىنىن جانە ماڭىزدى ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ەكولوگيالىق سالداردى قامتيتىنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان جاھاندىق قاۋىپسىزدىك ءۇشىن الەمدىك قاۋىمداستىقپەن بىرىگۋگە دايىن.

«قازاقستاننىڭ جانە بۇكىل ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاۋىمەن بايلانىستى باسىنان وتكىزگەن ترادەگيالىق تاجىريبەسى بار. بۇل ەكولوگيالىق اپات جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا جانە 60 ميلليوننان استام ادامدى قامتىعان بارلىق شەكارالاس مەملەكەتتەردەگى قورشاعان ورتاعا قاۋىپ ءتوندىردى», - دەدى ە. اشىقباەۆ. ول ارال تەڭىزى پروبلەماسىن شەشۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان شارالار, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ اياسىندا قابىلدانىپ جاتقان شارالار مەن وسى جۇمىستىڭ وڭ ناتيجەلەرى تۋرالى اڭگىمەلەدى.

كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەس ەل ۇكىمەتىنىڭ باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاي وتىرىپ, ە.اشىقباەۆ قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا قاراي زياندى قالدىقتاردىڭ كولەمىن قىسقارتۋ بويىنشا جاساپ جاتقان قادامدارىنا جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە تولىققاندى كوشۋ جوسپارلارىنا باسا نازار اۋداردى. بۇل ۇدەرىستە استانا قالاسىندا قۇرىلعان حالىقارالىق «جاسىل» تەحنولوگيالار ورتالىعىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە زور.

شۆەتسيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مارگوت ءۆاللستريومنىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ءىس-شاراعا ناۋرۋ رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى بارون ۆاكا, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى امينا موحاممەد, يراك سۋ رەسۋرستارى جونىندەگى ءمينيسترى حاسان دجانابي جانە باسقالار قاتىستى.

سونىمەن قاتار, نيۋ-يوركتە ە. اشىقباەۆ «ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە ترانسشەكارالىق سۋ ىنتىماقتاستىعىنىڭ قوسقان ۇلەسى» فورۋمىندا ءسوز سويلەدى. ول قازاقستاننىڭ كورشى ەلدەرمەن, ونىڭ ىشىندە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن, رەسەي جانە قىتايمەن ترانسشەكارالىق وزەندەردى پايدالانۋ ماسەلەسى بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىل تاجىريبەسىمەن ءبولىستى, سونداي-اق وسى ماسەلەدە حالىقارالىق سۋ قۇقىقتارىن جان-جاقتى زەردەلەۋگە جانە ونى قولدانۋعا قولداۋ ءبىلدىردى.

سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ ءسىم ورىنباسارى اعىمداعى جىلدىڭ 10-12 قازانىندا الەمنىڭ بارلىق ەلدەرىنەن 400-دەن استام ۇكىمەتتىڭ, حالىقارالىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مەن سۋ پروبلەماسى جونىندەگى ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن بۇۇ ەۋروپالىق ەكونوميكالىق كوميسسياسىنىڭ سۋ كونۆەنتسياسىنا قاتىسۋشى تاراپتاردىڭ كەزدەسۋىنە استانا ۇلكەن ءمان بەرەتىنىن مالىمدەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار