ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ء«بىز ءححى عاسىردىڭ جاھاندىق كارتاسىندا ەشكىمگە ۇقسامايتىن, دەربەس ۇلت بولامىز دەسەك, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ءتيىسپىز. الەم ءبىزدى قارا التىنمەن نەمەسە سىرتقى ساياساتتاعى ءىرى باستامالارىمىزبەن عانا ەمەس, مادەني جەتىستىكتەرىمىزبەن, ادەبيەتىمىزبەن دە تانۋى كەرەك. بۇل – رۋحاني ءداستۇردىڭ باستى نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى» دەگەن بولاتىن.
ال, ءتول ادەبيەتىمىزدىڭ ەڭ باسىندا ۇلى اباي اقىن تۇرعانى انىق. قازاقتىڭ كەڭ ادەبيەتىنىڭ, بىرقاتار اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارى پاش ەتىلگەن كوركەمسوز دوداسىنىڭ ءدال وسى دارا تۇلعانىڭ اتىندا وتكىزىلۋى زاڭدى.ياعني, بۇل وتكەن شارانىڭ ماقساتى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋ, ءتىل مادەنيەتىن كوتەرۋ, كوركەم ادەبيەتتى ناسيحاتتاۋدى جانداندىرۋ, تالانتتى جاستاردى تابۋ بولىپ تابىلادى.
ەكى كەزەڭنەن تۇرعان بايقاۋ كىل جۇيرىكتىڭ شابىسىن بايقاپ, شابىتىن اڭعارۋعا جەتكىلىكتى بولدى. وبلىسىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن 16 قاتىسۋشى ساحنادا اسەم سوزدەن ساراي تۇرعىزىپ, باقتارى مەن باپتارىن سىنادى. بايقاۋ شارتتارى بويىنشا ءى كەزەڭدە قاتىسۋشىلار قازاقتىڭ كوركەم ادەبيەتى قايماقتارىنىڭ, ياعني بەلگىلى جازۋشىلاردىڭ پروزالىق شىعارمالارىنان ءۇزىندى وقۋلارى ءتيىس. ال, ءىى كەزەڭدە م.جۇماباەۆتىڭ 125 جىلدىعىنا وراي پوەزيالىق شىعارمالارىنان ءۇزىندى وقۋ بويىنشا سىنعا ءتۇستى. باسەكەلى بايگەگە وبلىستىق ء«تىل» وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ وقىتۋشىسى ج.ەلەسباەۆا, ايتىسكەر اقىن, «الاتاۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ا.بۇلعاقوۆ, ب.ريموۆا اتىنداعى تالدىقورعان دراما تەاترىنىڭ ءارتىسى, مادەنيەت قايراتكەرى س.نۇرحالىق تورەلىك ەتتى.
شارا بارىسىندا ابايدىڭ اسقاق اندەرى شىرقالىپ, كوركەمونەر كوگىن اۋەلەتتى. اتاپ وتەر بولساق, وبلىستىق دوستىق ءۇيىنىڭ قىزمەتكەرى يۋليا سپەرچەنكونىڭ ورىنداۋىنداعى «جەلسىز تۇندە جارىق اي» ءانى تىڭدارماننىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىردى. ودان وزگە دە كۇمىس كومەي انشىلەر شىرقاعان «كوزىمنىڭ قاراسى», «ولسەم ورنىم قارا جەر سىز بولماي ما» سىندى اندەر كوپشىلىكتىڭ كوڭىل كەرۋەنىن عاجايىپقا بولەدى.
بايقاۋ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق قاتىسۋشىلارعا العىس حاتتارى تابىستالىپ, جۇلدەلى 3 ورىن جانە 60 مىڭ تەڭگە سىياقى تەكەلى قالاسىنان كەلگەن قاتىسۋشى مەرەيلىم قارابالاەۆا, تالدىقورعاندىق ايدانا تىنىسبەكقىزى جانە تالعار اۋدانىنىڭ ۇمىتكەرى انار تۇرسىنجاننىڭ ەنشىسىنە بۇيىردى. ال, پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ وكىلى ەرقانات زاكەنوۆ پەن كەربۇلاقتىق نازگۇل اقباسوۆا 2 ورىن مەن 80 مىڭ تەڭگەلىك جۇلدەنى قانجىعالارىنا بايلادى.
جۇلدەلى 1 ورىنعا تۇراقتاعان ەدىل نۇراحمەتكە 120 مىڭ تەڭگە. سىياقى تابىستالدى. ول اقسۋ اۋدانىنان كەلىپ قاتىسقان ەكەن. ال ءدۇبىرلى دودانىڭ باس جۇلدەسىنە جانە 150 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى سىياقىعا ءوزىن وزگەلەردەن ەرەك تانىتا بىلگەن رايىمبەك اۋدانىنان كەلگەن ونەرپاز قادىرجان سابىراقىن يە بولدى. جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ, ەندىگىدە وبلىس نامىسىن اباي اتىنداعى كوركەمسوز وقۋ شەبەرلەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق دوداسىندا قورعايتىن قادىرجان سابىراقىن بايقاۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە قارىمدى قالامگەر ورالحان بوكەيدىڭ «اتاۋ كەرە» شىعارماسىنان ءۇزىندى وقىدى. العاشقى جولدارىن ايتا باستاعاننان-اق, بار بولمىسىمەن شىعارمانىڭ مىنەزىن بەرە الدى. ال, ەكىنشى كەزەڭدە ماعجان جۇماباەۆتىڭ كوپشىلىككە تانىمال «ساعىندىم» ولەڭىن وقىپ, اقىننىڭ جەتكىزگىسى كەلگەن ىشكى سەزىمى مەن كۇيىنىشىن كورەرمەن كوزىنە اكەلگەندەي بولدى.
شارا سوڭىندا بارلىق قاتىسۋشىلاردى جۇلدەلەرىمەن قۇتتىقتاعان الماتى وبلىسىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايدار باشباەۆ: «بىلەككە ەمەس, بىلىمگە سەنەتىن عاسىردا قوعامنىڭ ىرگە تاسىنا بەرىك كىرپىش بوپ قالانار بايقاۋعا قاتىسۋشىلارىمىز سياقتى ازاماتتار ۇلى اباي ارمانداعان بيىكتەن كورىنەرىنە سەنىمدىمىن!» - دەپ اق تىلەگىن جەتكىزدى.
جانسايا سماعۇلوۆا
الماتى وبلىسى تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ايدىن نۇرشانوۆ
