مەديتسينا • 13 شىلدە, 2018

تولعاق ۇستىندەگى قايعىلى وقيعالار: سەبەبى مەن سالدارى قانداي؟

910 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا استاناداعى №1 پەريناتالدى ورتالىقتا جاڭا بوسانعان ءۇش بىردەي انانىڭ ءولىمى ورىن الدى. تولعاق ۇستىندە بولعان قايعىلى وقيعانى ەلوردانىڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى راستادى. العاشقى وقيعا 21 ماۋسىمدا بولعان. ايى-كۇنى جەتىپ, نارەستەسىن ءوزى بوسانعان 34 جاستاعى كەلىنشەك تاڭعى ساعات 5-تە باقيلىق بولعان. ەكىنشى كەلىنشەك كەسار تىلىگى جاسالعاننان كەيىن 25 ماۋسىم كۇنى تاڭعى ساعات 4.00-دە كوز جۇمادى. ەكى ايەلدىڭ دە بۇل ءبىرىنشى جۇكتىلىگى ەمەس بولاتىن. ال ءۇشىنشىسى – وسىدان ءبىر اپتا بۇرىن تۇڭعىشىن بوسانباقشى بولعان 26 جاستاعى كەلىنشەك. ول دا اتالعان پەريناتالدى ورتالىققا قان كەتكەن كۇيى كەلىپ, كەسار تىلىگى ارقىلى بوسانىپ, ارتىنشا كوز جۇمعان.

تولعاق ۇستىندەگى قايعىلى وقيعالار: سەبەبى مەن سالدارى قانداي؟

ۇشەۋىنىڭ دە ارتىندا نا­رەس­­تەلەرى, تۋعان-تۋىستارى زار ەڭى­رەپ قالدى. قايعىلى وقيعادان كەيىن مەكەمەنىڭ بوساندىرۋ ءبولى­مىنىڭ جۇمىسى ۋاقىتشا توق­تا­تى­لىپ, 9 شىلدەدەن باستاپ قانا قاي­تا شتاتتىق رەجىمگە كوش­تى. بۇگىن­دە ورتالىقتاعى جاع­داي تۇراق­تال­عانىمەن, وسى ءۇش جاع­دايعا باي­لانىستى ورتالىقتا قىز­مەت­تىك تەكسەرىس ءجۇرىپ جاتىر. شەتىن وقيعانىڭ سەبەبى ءالى دە ناق­تى انىق­تالعان جوق.

وسى وقيعاعا وراي قالا­لىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقار­ما­سى­­نىڭ باسشىسى كامالجان كادىروۆ ءۇش جاع­داي بو­يىنشا دا جەتەكشى مامانداردىڭ قاتى­سۋىمەن تاۋەلسىز كوميسسيا جۇ­مىس جاسايتىندىعىن جەتكىز­دى. سونداي-اق ول حالىقتىڭ دارى­گەرلەر جايلى تەرىس پىكىر ايتپاۋ­لارىن وتىنەدى.

«ماعان سەنىڭىزدەر, ارىپ­تەس­تەرىمنىڭ ەشقايسىسى دا جۇمىسقا ال­دەكىمگە زيانىن تيگىزۋ ءۇشىن نەمەسە ەمدەلۋشىلەرىمىزدىڭ دەن­ساۋ­لىعىن ناشارلاتۋ ءۇشىن كەل­مەيدى. ءبىز ءار ايەلدىڭ ءومىرى ءۇشىن كۇرەستىك, بىرنەشە حيرۋرگتەر بري­گا­داسى شاقىرتىلدى, ناۋ­قاس­تار­دى امان الىپ قالۋ ءۇشىن قالامىز­دىڭ بىلىكتى پروفەسسورلارىمەن قاتار, وزگە قالالاردىڭ ماماندارى­نان دا كەڭەس الدىق. سون­دىقتان دا دارى­گەرلەر دۇرىس قا­­را­مادى دەۋگە بول­مايدى», دەيدى ول.

پەريناتالدى ورتالىقتىڭ باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى ەر­بول اۋباكىروۆتىڭ ايتۋىنشا, ءۇش بىردەي ايەلدىڭ ءولىمى ءبىر-بىرىمەن بايلانىستى ەمەس.

«العاشقى ناۋقاستىڭ (21 ماۋ­سىمدا قايتىس بولعان) قايتىس بولۋ سەبەبى قان تامىرىنىڭ شارانا سۇيىقتىعىمەن بىتەلىپ قالۋىنان (ەمبوليا) بولدى. بۇل جاعداي 20 مىڭ ادامدا ءبىر كەزدەسەدى. جۇكتىلىك كەزىندە, بوسانۋ ۇستىندە جانە بوسانعاننان كەيىن بولاتىن اتالمىش اسقىنۋدا ەمدەلۋشىلەردىڭ امان قالۋ مۇمكىندىگى  18-20%-ءتى قۇرايدى. ول ناۋقاستىڭ ەكىنشى دارەجەلى ەستەن تانۋ جاعدايىندا بولعان. ءسابيى قازىرگى تاڭدا وزدىگىنەن تىنىس الىپ جاتىر, بەتى بەرى قاراپ كەلەدى»,  دەپ ناقتىلادى ول.

قالا اكىمدىگى العاشقى قايتىس بولعان ەكى انانىڭ ءسابيى جان ساقتاۋ بولىمىندە جاتقاندىعىن حابارلادى. سوڭعى اقپاراتقا دەيىن, جاڭا تۋىلعان سابيلەردىڭ جاعدايى اۋىر دەلىنگەن. جالپى №1 پەريناتالدى ورتالىقتا جىل سايىن 12 مىڭ ايەل بوسانادى ەكەن. ورتالىقتا سوڭعى ەكى جىلدا انا ءولىمى تىركەلمەگەن. سونىمەن قاتار وسى ۋاقىتقا دەيىن 5 مىڭ كۇردەلى وتا جاسالعان ورتالىقتىڭ بۇل وقيعالارعا وزدەرى دە قاپالى.

«گيستولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن ساراپتاما الىندى. ونىڭ ناتيجەسى ون كۇننەن كەيىن دايىن بولادى. سول كەزدە عانا جۇكتى ايەلدىڭ نەدەن قايتىس بولعانىن بىلە الامىز. بۇگىندە تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتىر. بالالار جاعدايى  قالىپتى. قازىر جان ساقتاۋ بولىمىندە بىلىكتى مامانداردىڭ باقىلاۋىندا» دەيدى ورتالىق ماماندارى.

نەگىزىنەن پەريناتالدى ورتالىق مامىر ايىنداعى زەرتحانالىق تەكسەرۋلەر كەزىندە بارلىق ستاندارتتارعا ساي بولعان. باسشىلىعى قايتادان ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتادى.

ودان بولەك كەزەكتەن تىس جۋرناليستەرمەن وتكەن بريفينگتە سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن №1 پەريناتالدىق ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەربول اۋباكىروۆ سوڭعى سالدارعا بايلانىستى «جۇكتىلىك كەزىندەگى مەديتسينالىق قۇجاتتارىنان انەميامەن اۋىراتىنىن بىلدىك. ەكىقابات بولىپ ءجۇرىپ, ءۇش ءتۇرلى پرەپاراتپەن ەمدەلگەن. ونىڭ ۇستىنە, 19 جاسىنان باستاپ كۇنىنە 20-30 رەتتەن تەمەكى شەگەتىن بولعان. قازانىڭ باستى سەبەبى وسىدان دەگەن ويىمىز بار», دەپ جاۋاپ بەردى.

دەي تۇرعانمەن, مەديتسينامىز قارىشتاپ دامىپ, شەتەل اسىپ ءبىلىمىن تولىقتىرىپ جاتقان بىلىكتى ماماندارىمىزعا بۇل قايعىلى وقيعالار ءبارىبىر سىن ەكەنى انىق. ايدىڭ امانىندا ءۇش ءۇيلى جاننىڭ اڭىراپ قالۋىنا كىم كىنالى؟ قايعىلى وتباسىلار دارىگەرلەردى, ال اق حالاتتى جاندار مارقۇمداردىڭ وزدەرىندەگى اقاۋدى نەگىزگى سەبەپ سانايدى. قايتكەن كۇندە دە بولعان ءىستىڭ ۇشىعىن ۋشىقتىرماي تابۋ كەرەك.

سونداي-اق ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ايەلىنەن ايىرىلعان ساپار ءامىرتاي ەسىمدى ازامات بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى دۇنيەگە كەلگەن نارەستەلەردىڭ ءتىرى قالۋى ءۇشىن شەتەلدەن ماماندار شاقىرۋدى ءوتىندى. ول ەلباسىدان, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆتان, بارلىق ازاماتتاردان كومەك سۇرادى.

«بالالاردى امان الىپ قالسىن دەپ كومەك سۇرايمىن قازاقستاندا وعان مۇمكىندىك كوپ. شەتەلدەن ماماندار شاقىرسا دەيمىن. سەبەبى, مۇنى وسىنداي جاعدايعا تاپ بولعان ادام عانا تۇسىنەدى. ءدال قازىر مەن سول جاعدايدا تۇرمىن. كىشكەنتاي ءۇمىتىم جان ساقتاۋ بولىمىندە جاتىر. ودان ايىرىلىپ قالماۋىم ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆتان وسى بالالاردى امان ساقتاپ قالسا ەكەن دەپ كومەك سۇرايمىن. سەبەبى, ەكىنشى رەت جاقىنىمنان ايىرىلۋ مەن ءۇشىن وتە اۋىر بولادى. بالالاردىڭ ەش جازىعى جوق قوي, ولار ءومىر ءسۇرۋى ءتيىس» دەيدى س.ءامىرتاي.

ميراس اسان,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار