كەز كەلگەن قالا ءوزىنىڭ كەلبەتىن وزگەشە اسەمدىگىمەن اسپەتتەي تۇسەتىنى بەلگىلى. ايتالىق, ارۋ قالا الماتىنى تىلگە تيەك ەتسەك, كوزىمىزگە اسقارلى الاتاۋ, ايگىلى كوكتوبە ەلەستەيدى. الىپ شاھارعا بارىپ تۇرىپ, مەدەۋگە كوتەرىلمەۋ مۇمكىن ەمەس. سول سياقتى ەلوردا تۇرعىندارى مەن قالا قوناقتارىنىڭ دەمالۋىنا ارنالعان ادەمى جەرلەردىڭ ءبىرى – ەسىل جاعالاۋى. باس قالاعا ات شالدىرعان مەيمان وزەن بويىمەن جىلجىپ, استانانىڭ زاماناۋي عيماراتتارىن سۋ ۇستىنەن تاماشالاۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. كەنەسارى حان ەسكەرتكىشىنىڭ تۇبىنەن قوزعالعان كەمە شاھاردىڭ ءسان-سالتاناتىن ءبىر ساعات بويى كوز الدىڭا كولدەنەڭ تارتادى. اقوردانىڭ اق شاڭقان عيماراتىنا دەيىن باراتىن باعىتتا ەسىلدىڭ سيقىرلى دا سىرلى تولقىندارى تەربەپ, ەلوردانىڭ ەڭسەلى سيپاتىنا ەرىسىز تاڭداي قاعاسىڭ! استانامىزدىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «ەسىل-استانا» مەملەكەتتىك كاسىپورىنىنىڭ كەمەلەرىنە ءبىز دە وتىرىپ كوردىك.
ەلوردانىڭ تۋريستەرىنە تاماشا كورىنىستەر ۇسىنۋ, تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ, قالانىڭ ىشكى-سىرتقى سيپاتىن سۇلۋلاندىرا ءتۇسۋ ماقساتىنان تۋىنداعان «ەسىل استانا» ساياحاتى بۇگىندە ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ەسىلدە كەمە جۇرگىزۋ جوباسى و باستا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يدەياسىنان تۋدى. مەملەكەت باسشىسى ءار كەزدە ەلوردانىڭ تازا جانە ساۋلەتتى بولعانىن قاداعالاپ وتىرادى.
پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ «استانانىڭ بەت-بەينەسى ونىڭ تازا, تۇرعىندار ءۇشىن ىڭعايلى دا كوركەم قالا بولۋىندا. مىسالى, قالامىزعا قوناققا كەلگەن مەيماندى اۋەجايدان, پوەزدان كۇتىپ, قۇرمەت كورسەتۋدىڭ وزىنەن ەلوردانىڭ بەت-بەينەسى كورىنەدى. ءبىز الماتىنى وسى قالاعا كوشىرگەندە, سول قالانىڭ تۇرعىندارى قالاي قارادى؟ ءبىز ولارعا بەينە ءبىر اۋىلدىق ەلدى مەكەن ىسپەتتى كورىندىك. مەن مۇنىڭ بارلىعىن نەگە ايتىپ وتىرمىن؟ ءبىز ۇكىمەتپەن بىرگە استانامىزدىڭ 20 جىلدىعىنا قوناقتار ءۇشىن, ءوزىمىز ءۇشىن كورسەتكىشى جوعارى كورىكتى قالا بولۋى ءۇشىن ءبىراز قىزمەت اتقاردىق» دەگەن بولاتىن.
وسىدان ون جىل بۇرىن العاشقى كەمەلەرىن ەسىلگە تۇسىرگەن استانا قالاسىنىڭ جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنا قاراستى «ەسىل-استانا» مەملەكەتتىك كاسىپورنى بۇگىندە قوناق جاي ورتالىققا اينالعان. كەمە جۇرە باستاعان العاشقى كەزدەرى جۇرتشىلىققا 6 جولاۋشىلار كەمەسى سەرۋەندىك-ەكسكۋرسيالىق قىزمەت كورسەتىپ كەلسە, مەكەمە بۇگىندە كەمە سانىن 13-كە جەتكىزدى. «ەسىل-استانا» ديرەكتورى قانات الين اتاپ وتكەندەي, بيىل استانالىقتار مەن قالا مەيماندارىن وزەندە سەرۋەندەتۋ ءۇشىن جولاۋشى كەمەلەرىنەن بولەك, تەحنيكالىق فلوت, قۇتقارۋشى كەمەلەر, جابدىقتالعان كەمەلەر, بالشىق سورعىش كەمەلەر, بارجالار جۇمىس ىستەۋدە.
«ەلوردامىزدىڭ بايىرعى تۇرعىندارى ەسىل وزەنىندە بۇرىن كەمەلەر بولماعانىن بىلەدى. ءبىزدىڭ ەشقايسىمىز دا ونى تەپلوحودپەن ارالاۋ مۇمكىندىگى تۋاتىنىن ءتىپتى ويلامادىق. 2008 جىلى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «كەمە جۇزەتىن ەسىل» جوباسى ىسكە اسىرىلا باستادى. استانامىزدا العاشقى وزەن كەمەلەرى پايدا بولدى. ال 2015 جىلى وزەن رەسمي تۇردە رەسپۋبليكامىزداعى كەمە جۇزەتىن سۋ جولدارىنىڭ تىزىمىنە ەندى», دەيدى مەكەمە باسشىسى.
باستاپقىدا كەمە جۇرەتىن ۋچاسكەنىڭ ۇزىندىعى 6 شاقىرىمدى قۇراسا, استانا اۋماعىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى مارشرۋت 18,5 شاقىرىمعا وسكەن. بۇگىندە ەسىل وزەنىندە جولاۋشىلار كەمەسىنەن بولەك, سۇيرەتكىش كەمە, قۇتقارۋ كەمەسى جانە موتورلى قايىقتار دا جۇرەدى. كەمەلەر ساعات كۇندىزگى 12.00-دەن باستاپ مەن كەشكى 21.00 ارالىعىندا جۇمىس ىستەيدى. تاريفتەر 2014 جىلدان باستاپ ەش وزگەرىسسىز. ەرەسەكتەر ءۇشىن بيلەت قۇنى – 1000 تەڭگەنى, بالالار ءۇشىن 500 تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار بۇل ماۋسىمدا دا, بىلتىرعى سياقتى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى تۇنگى ۋاقىتتا كەمەمەن قىدىرا الاتىندىعىن ايتا كەتكەن ءجون.
«كەمەلەردىڭ قاۋىپسىز ءجۇزۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جىل سايىن ءتۇرلى شارالار اتقارىلادى. ماسەلەن, ناۆيگاتسيا بەلگىلەرى ورناتىلىپ, قوسالقى مەردىگەر ۇيىمداردىڭ كۇشىمەن ىزدەستىرۋ جانە ارنانى تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. بۇل قىزمەتپەن تەك «ەسىل-استانا» مەملەكەتتىك كاسىپورنى اينالىسادى. قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي دەڭگەيى جوعارى. باسقارۋ اپپاراتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇگەلگە جۋىعى – جوعارى ءبىلىمدى ماماندار. جالپى مامان-
داردىڭ بارىندە ورتاشا تەحنيكالىق ءبىلىمى مەن ەڭبەك ءوتىلى بار. ولاردىڭ كوبى ەسىل وزەنىندە كەمە ءجۇرۋ باستالعاننان بەرى ەڭبەك ەتۋدە» دەيدى كەمە كاپيتاندارىنىڭ ءبىرى ەرالى الماس.
مەكەمە وكىلدەرى وزەن كولىگى سالاسىنداعى مامانداردىڭ تاپشىلىعى قيىندىق تۋعىزىپ تۇراتىندىعىن دا جاسىرمايدى. سوندىقتان مەكەمە وزگە وڭىرلەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. «كەمە تۇراعىنا ارنالعان پورت, كەمە جوندەۋ شەبەرحاناسى, كەمەلەردى ءتۇسىرىپ جانە كوتەرەتىن كران, وندىرىستىك قىزمەتكەرلەر ءۇشىن جابدىقتالعان ءۇي-جاي دا كۇرمەۋلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. بىراق وسىنداي قيىندىقتارعا قاراماستان كاسىپورىن وكىلدەرى العا قويىلعان مىندەتتەردى مۇقيات ورىنداپ, ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىن قاۋىپسىز ءارى جايلى سۋ كولىگىمەن تاسىمالداۋدى پارىز سانايدى», دەيدى ق.الين.
بىلتىرعى ناۆيگاتسيالىق كەزەڭدە «ەسىل استانا» ترافيك كولەمى جاعىنان جوسپارلارىن اسىرا ورىندادى. ال بيىلعى كورسەتكىش ودان ەكى ەسەگە ارتۋى عاجاپ ەمەس. ماسەلەن, بىلتىرعى ماۋسىمنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ارعى جىلعىعا قاراعاندا جولاۋشىلار سانى 60 پايىزعا ارتىپ, 35 مىڭ ادامدى قۇراعان. مەرەيتويعا وراي بيىلعى كورسەتكىش تە ارتۋى ءتيىس.
«ەسىل-استانانىڭ» الداعى جوسپارلارى جۇرتشىلىققا جاعىمدى بولعالى تۇر. سونىڭ ءبىرى – «وزەن تاكسيى» جوباسى بولماق. جولاۋشىلاردى ەسىلدىڭ قالالىق ايدىنى اۋماعىندا كەز كەلگەن نۇكتەگە دەيىن جەتكىزۋ ءار استانالىق ءۇشىن كۇتپەگەن جاڭالىق بولارى ءسوزسىز. «سىيىمدىلىعى 30 ادامعا دەيىن جەتەتىن شاعىن كەمەلەردى شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ونىڭ الەۋەتىن قالامىزدىڭ ماڭىزدى كولىك جولى رەتىندە قولدانۋ قاجەت. كەمە جۇرەتىن سۋ جولدارىنىڭ ساپالىلىعىن ارتتىرۋ, جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ كولەمىن كوبەيتۋ, ەلوردانىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا تۋريستىك باعىتتاردى ۇيىمداستىرۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ, دەمالۋشىلاردىڭ جەكە قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ماقساتىندا كەمە جۇرەتىن ۋچاسكە پوليتسەيلەردىڭ ۇنەمى قاداعالاۋىندا بولۋى سەكىلدى جۇمىستار بىرتە-بىرتە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى», دەيدى قانات تولەۋبەك ۇلى.
جاعالاۋداعى جارتى كۇندىك سەرۋەننەن ۇققانىمىزداي, بۇگىنگى تاڭدا استانانىڭ الدىنان دامۋدىڭ جاڭا كوكجيەگى اشىلىپ كەلە جاتقانىنا كوزىمىز جەتتى. ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى سانالاتىن ءتۋريزمدى دامىتۋ بارىسىندا ەسىلدە كەمەمەن ءجۇزۋ تۋريستىك تارتىمدى جوباعا اينالماق. ەسىل وزەنىن بويلاي كەمەمەن ءجۇزۋ قالاعا كەلگەن ءار قوناقتىڭ باعدارلاماسىنداعى مىندەتتى ءبىر تارماققا اينالاتىنى داۋسىز. ءبىز دە وسى ساپاردى جانعا جايلى, تانىمدىق جانە ەستە قالارلىقتاي ەتىپ وتكىزگەنىمىزدى جاسىرمايمىز.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
