اعىلشىنداردىڭ قارقىنى كۇشتى
انگليا فۋتبولدىڭ وتانى سانالىپ, الەم فۋتبولىنا ءبىرتالاي جۇلدىزداردى سىيلاعانىمەن, دۇنيەجۇزىلىك دوپ دوداسىنداعى ناتيجەلەرى كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس. 21 رەت ۇيىمداستىرىلعان الەم چەمپيوناتىنىڭ 14-نە قاتىسقان اعىلشىن قۇراماسى تەك ءبىر رەت عانا جاھاندىق تۋرنيردە توپ جارعان. 1966 جىلى ءوز ەلدەرىندە ۇيىمداستىرىلعان دوپ دوداسىندا سول كەزدەگى گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىن فينالدا 4:2 ەسەبىمەن جەڭىپ, التىن جۇلدەنى يەلەنگەن-ءدى. ارادان 52 جىل وتسە دە انگليا قۇراماسىنىڭ فۋتبولشىلارى دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتە باس جۇلدەنى يەلەنە الماي كەلەدى. سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن اعىلشىن فۋتبولشىلارى بيىلعى الامانعا تاس ءتۇيىن دايىن ەكەنىن العاشقى تۋردا تۋنيسكە قارسى وتكەن ويىندا بايقاتتى. تۋنيس قۇراماسىنىڭ فۋتبولشىسى فەردجاني ساسسي سوققان جالعىز گولىنا اعىلشىن شابۋىلشىسى حارري كەين ەكى گولمەن جاۋاپ بەرىپ, قۇراماسىنا ماڭىزدى ءۇش ۇپاي سىيلادى.
انگليا قۇراماسىنىڭ بيىلعى الەم چەمپيوناتىنا كەلگەن قۇرامىن 2014 جىلى برازيليادا وتكەن بىرىنشىلىكپەن سالىستىرۋعا مۇلدەم كەلمەيدى. اعىلشىندار رەسەيگە الەم چەمپيوناتتارى تاريحىندا ەڭ جاس (ورتاشا 26 جاس) قۇرامدى الىپ كەلدى. ەكى جىل بۇرىن فرانتسيادا وتكەن ەۋروپا چەمپيوناتىندا انگليا ءدال وسى قۇراممەن قاتىسقان ەدى. سول ۋاقىتتا دا «توتتەنحەم» بەستىگى (ۋوكەر «مانچەستەر سيتيگە» اۋىسىپ كەتتى) جانە «ليۆەرپۋل» مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى ستەرلينگ, حەندەرسون, الەكساندر ارنولد, «ميۋ-دەن» لينگارد جانە يانگ بار. سونداي-اق بۇل جولى ۆاردي مەن كەيننىڭ جانىنا جاس تالانت ماركۋس رەشفورد قوسىلدى.
ەكى جىل بۇرىن اعىلشىن كوماندالارىندا ازداعان توقىراۋ بولعانى بەلگىلى. مىسالى, 2016 جىلى ەشكىمگە بەيمالىم بولعان «لەستەر» كومانداسى چەمپيون اتانىپ, الپاۋىت كوماندالاردى ارتقا تاستاپ ەدى. «توتتەنحەم» كلۋبى دا ۇزاق ۋاقىت ۇزىلىستەن سوڭ ەچل ويىندارىنا قايتا ورالعان-دى. كەين, اللي, دايەر سەكىلدى فۋتبولشىلار اپل دارەجەسىندە كوزگە تۇسكەنىمەن, ەۋروپا جاسىل الاڭدارىندا تاجىريبەلەرى از بولاتىن.
دەگەنمەن, ەكى جىلدىڭ ىشىندە اپل كوماندالارىندا پەپ گۋارديولا, انتونيو كونتە, جوزە موۋرينو, پوچەتتينو, يۋرگەن كلوپپ سەكىلدى جاتتىقتىرۋشىلار جۇمىس ىستەي باستادى. وسىدان سوڭ توپ كلۋبتار بۇرىنعى بيىگىنە قايتا ورالدى. تەك انگليادا ەمەس, ەۋروپادا دا اعىلشىن كلۋبتارى ءوز ويىندارىن تاۋىپ, رەيتينگ ۇپايلارى بويىنشا جەتى جىلدا ءبىرىنشى رەت يسپانيامەن تەڭەستى. بەس كومانداسى ەچل پلەي-وفف كەزەڭىنە شىقسا, «ليۆەرپۋل» فينالدا جەڭىلدى. ارينە ءدال وسىنداي دامۋ ۇلتتىق قۇراماعا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى. ەندى انگليا فۋتبولشىلارى كەز كەلگەن قارسىلاسقا لايىقتى ويىن كورسەتە الاتىنىن دالەلدەي باستادى.
«پاناما – ەكى تەڭىز كۇشى»
وسىنداي ۇرانمەن جاسىل الاڭعا شىعاتىن پاناما قۇراماسى فۋتبولشىلارى كونكاكاف (سولتۇستىك پەن ورتالىق امەريكا جانە كاريب تەڭىزى مەملەكەتتەرىنىڭ فۋتبول كونفەدەراتسياسى) بىلتىر تۇڭعىش رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ, ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. كونكاكاف ايماعىنداعى بەسىنشى ىرىكتەۋدە پاناما قۇراماسى مەكسيكا, كوستا-ريكا, گوندۋراس, اقش جانە ترينيداد جانە توباگومەن جولدامانى ساراپقا سالعان. سوڭعى تۋر الدىندا مەكسيكا مەن كوستا-ريكانىڭ الەم بىرىنشىلىگىنە قاتىساتىنى بەلگىلى بولىپ قويعان ەدى. ال اقش فۋتبولشىلارى سوڭعى تۋردا ترينيداد جانە توباگو قۇراماسىنان جەڭىلىپ, ءۇشىنشى جولدامادان قاعىلدى. پاناما فۋتبولشىلارى الەم چەمپيوناتىنا باراتىنى ناقتىلانىپ قويعان كوستا-ريكا قۇراماسىن 2:1 ەسەبىمەن جەڭىپ, تاريحتا ءبىرىنشى رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى.
وتكەن جىلدىڭ 11 قازان كۇنى پاناما الەم چەمپيوناتىنا جولداما العان سوڭ ەل پرەزيدەنتى سول كۇندى ۇلتتىق مەرەكە رەتىندە اتاپ ءوتىپ, ءبىر كۇندىك دەمالىس دەپ جاريالادى.
Transfermarkt سايتى پاناما قۇراماسىنىڭ فۋتبولشىلارىن 11,6 ميلليون ەۋروعا باعالاعان. بۇل بيىلعى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسىپ جاتقان قۇرامالاردىڭ اراسىنداعى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش. پانامالىق 23 فۋتبولشىنىڭ تەك بەسەۋى عانا ەۋروپا جاسىل الاڭدارىندا وينايدى. اتاپ ايتار بولساق, قاقپاشى حايمە پەنەدو رۋمىنيا چەمپيوناتىندا, قورعاۋشى ەريك دەۆيس سلوۆاكيا بىرىنشىلىگىندە, جارتىلاي قورعاۋشىلار ريكاردو اۆيلا مەن حوسە لۋيس رودريگەس بەلگيا چەمپيوناتىنداعى «گەنت» كومانداسىنىڭ قوسالقى كلۋبىندا, شابۋىلشى يسماەل دياس يسپانيانىڭ ءۇشىنشى ليگاسىندا دوپ تەبەدى. قالعان فۋتبولشىلار وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك امەريكانىڭ ىشكى بىرىنشىلىكتەرىندە وينايدى. بيىلعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ العاشقى تۋرىندا پاناما بەلگيا قۇراماسىمەن كەزدەسىپ, 3:0 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالدى.
تۋنيس تاعى دا جەڭىلدى
تۋنيس قۇراماسى رەسەيدەگى الەم چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىن پولشالىق مامان حەنريك كاسپەرچاك قول استىندا باستاعان بولاتىن. بىراق جارتى جولعا كەلگەن تۋنيس فۋتبولىنىڭ باسشىلارى ونى قىزمەتىنەن بوساتىپ, ورنىنا جەرگىلىكتى مامان نابيل ماالۋلدى باس جاتتىقتىرۋشى ەتىپ تاعايىندى. كاسپەرچاك تۋنيسپەن بىرگە الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋدى جاقسى باستاعان-دى. بىراق ونىڭ قىزمەتىنەن كەتۋىنىڭ باستى سەبەبى – ءتۋنيستىڭ 2017 جىلعى افريكا كۋبوگىنىڭ شيرەك فينالىندا بۋركينا-فاسو قۇراماسىنان جەڭىلىپ قالۋى بولدى. نابيل ماالۋل تۋنيستە بەدەلى بار مامان سانالادى. ول ءوز ۋاقىتىندا قۇراما ساپىندا 74 رەت ەل نامىسىن قورعاعان فۋتبولشى. سونىمەن قاتار ول 2004 جىلى افريكا چەمپيوناتىندا تۋنيس قۇراماسى باس باپكەرىنىڭ كومەكشىسى قىزمەتىن اتقارعان.
تۋنيس قۇراماسىنىڭ اتى اتالعاندا ەۋروپا فۋتبولىن جاقسى بىلەتىن جانكۇيەرلەردىڭ ەسىنە ايمەن ابدەننۋر ورالاتىنى انىق. ءوز ۋاقىتىندا «تۋلۋزا», «موناكو», «ۆالەنسيا» سياقتى كلۋبتاردا ويناعان قورعاۋشى ابدەننۋر كۇنى كەشەگە دەيىن ءتۋنيستىڭ ناعىز سەنىمدى قورعانىسى سانالاتىن ەدى. دەگەنمەن, قورعاۋشى سوڭعى ۋاقىتتا «ۆالەنسيا» كلۋبىنىڭ قوسالقى قۇرامىنا ءتۇسىپ قالىپ, ۇلتتىق قۇراما ساپىنا ىلىگە الماي ءجۇر. ايمەننىڭ ورنىن ەندىگى كەزەكتە الي ماالۋل مىقتاپ يەلەنىپ, قۇرامانىڭ نەگىزگى جەتەكشىسىنە اينالىپ ۇلگەردى. ء«ال-احلي» فۋتبولشىسى 2014 جىلدان بەرى قۇراما ساپىندا ۇزدىكسىز ويىن كورسەتىپ كەلەدى.
الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋ كەزەڭىندە تۋنيسكە كونگو فۋتبولشىلارى لايىقتى قارسىلىق كورسەتتى. اسىرەسە كونگودا وتكەن ماتچ ەكى قۇراما ءۇشىن جولداما تاعدىرىن شەشىپ بەرگەندەي بولدى. سەبەبى سول وينىندا تۋنيستىكتەر الاڭ قوجايىندارىنان 2:0 ەسەبىمەن جەڭىلىپ جاتىپ, ويىن سوڭىندا ەسەپتى تەڭەستىرىپ كەتكەن-ءدى. ءدال وسى ماتچتان كەيىن تۋنيس پەن كونگو اراسىن 3 ۇپاي ءبولىپ تۇردى. سوڭعى تۋردا تۋنيسكە تەڭ ويىن دا جەتىپ جاتىر ەدى. ءسويتىپ اقىرعى تۋردا تۋنيس تەڭ ويناپ, 12 جىلدان سوڭ قايتادان مۋنديال جولداماسىن يەلەندى.
الەم چەمپيوناتىنىڭ توپتىق كەزەڭىندە تۋنيس قۇراماسىمەن ءبىر توپتا سىنعا تۇسەتىن انگليا (0:2, 1998) جانە بەلگيا (1:1, 2002) فۋتبولشىلارىمەن بۇعان دەيىنگى بىرىنشىلىكتە جولىعىپ ۇلگەرگەن. بۇل جولى دا اتالعان قۇرامالارمەن كەزدەسىپ, انگليادان 2:1 جانە بەلگيا قۇراماسىنان 5:2 ناتيجەسىمەن جەڭىلدى.
ءالي بيتورە,
«ەگەمەن قازاقستان»
