قازاقستان • 25 ماۋسىم, 2018

رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءدىڭى مەن ءدىلى

860 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان حالقىنىڭ, رۋحاني جاڭعىرۋ­دىڭ ايلارى مەن جىلدارىنا عانا ەمەس, تۇتاستاي داۋىرىنە قادام باسقانىن دالەل­دەيتىن تاعى ءبىر جارقىن دا دايەكتى دالەل – تۇركىستان وبلىسىنىڭ قۇرىلۋى دەپ بىلەمىن.

رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءدىڭى مەن ءدىلى

تۇركىستاننىڭ تاريح تەگەرشىگىندە جاڭا ءبىر بەلەسكە, دالىرەك ايتساق ءوز ارناسىنا قايتا ورا­لۋى, قايتادان ۇلتتى ۇيىس­تىراتىن ايماق­قا اينالعانى, وبلىس­تىق دارەجەگە كوتە­رى­لىپ, كەلەشەكتە تۇركى الەمى­نىڭ, ءتىپتى شىعىس حالىق­تا­رىنىڭ ما­دەنيەتى مەن ونەرىنىڭ قايتادان وركەن جاي­ىپ, قاينار بۇلاعىنا اينالاتىنى مار­تەبەسى بيىك بولعان ولكەنىڭ قۋاتى مەن الەۋ­ەتىنىڭ قانشالىقتى مول ەكەنىن تانىتىپ وتىر.

تۇركىستاننان حالقىمىز ازىرەت سۇلتان دەپ قۇرمەت تۇتاتىن قوجا احمەت ياساۋيگە ماۆزولەي ورناتىپ, اتا-بابامىزدىڭ مادەني اعىنىن ءبىر ارناعا ءتۇسىرىپ, كەلە­شەك­­تەگى قازاقتىڭ التىن قازىعى ەتىپ بەلگى­لەۋىن ءبىز بۇگىنگى تاۋەل­سىز­دى­گىمىزدىڭ سەنىم­دى ءدىڭى دەپ باعالايمىز. قوجا احمەت ياساۋي – وزىنە دەيىنگى دامىپ كەلگەن مىڭ­­جىل­دىقتار مادەنيەتىن ءبىر بويىنا جيىپ, كەلەر ۇرپاققا مادەنيەت پەن ونەردىڭ سان سالا­لى باستاۋ تۇمالارىن اشىپ كەتكەن ءبىرتۋار تۇلعا. ول تۇمالار – قازاقتىڭ تاۋسىلماس قاسيەتتى ءدىلى.

ەلباسىنىڭ استانانى ەلىمىزدىڭ جۇرەگى, مەملەكەتىمىزدىڭ تىرەگى ەتىپ قالىپ­تاس­تىرۋداعى ءار­بىر قادامى قازاق­ستان­­نىڭ بايان­دى بولاشا­عى­نىڭ كەپىلىنە اينالدى.

بۇل ورايدا ەلوردامىز استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىندا تۇركىستاننىڭ جاڭا وبلىستىق ورداعا اينالۋى – تاريحتا التىن ارىپتەرمەن جازىلاتىن ەرەكشە تاري­حي شەشىم بولدى!

تۇركىستان وبلىسىن قۇرۋ بويىنشا قابىل­دا­عان ەلباسىنىڭ جارلىعى سانامىزعا سەرپىلىس بەرىپ, ءوزىمىزدىڭ رۋحاني الەمىمىزدە ءۇنسىز جادى­گەر­گە اينالىپ بارا جاتقان تاريحي-مادەني مۇ­را­لارىمىز بەن ونەرىمىزدىڭ كاۋسارىمەن سۋا-
رىپ, ءدىلىمىزدى وياتتى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ تاعى ءبىر تاماشا تابىسى – تۇركىستاننىڭ وبلىس ورتالىعىنا اينالۋى بولدى.

قاي قازاقتان سۇراساڭىز دا, ونىڭ اتا-باباسى, مىندەتتى تۇردە, قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ مازارىنا بارىپ ءتاۋ ەتكەن, ءبىلىم العان, سول رۋحاني كاۋساردان قانىپ سۋ ىشكەن قاسيەتتى ادام بولىپ شىعادى. بۇل اقيقاتتى اۋىزشا ءجون سۇراسۋدىڭ عانا ەنشىسىنە بەرىپ قويماي, ءار قازاق ءۇشىن تۇركىستان قاسيەتتى بولاتىن قايتا جاڭعىرعان تاريح اقپاراتىنا اينالۋى ءتيىس. تۇركىستانعا بارماعان قازاقتىڭ بو­لا­شاقتا دا بولمايتىنىن كوزدەپ, مادە­نيەتتىڭ قالىپتاسقان ورداسىنان باتا الۋىن تاماشا تۋريستىك جولمەن ۇيىم­داستىرۋىمىز كەرەك.

 ەندىگى ءبىزدىڭ مىندەت – «تۇما كورسەڭ, كوزىن اش» دەپ, اتا-بابامىز قاعيدا ەتىپ كەتكەن رۋحاني بۇلاقتاردىڭ كوزىن اشۋ.

قازاقستاننىڭ ءاربىر ايماعى, ءاربىر جەر-سۋى, ءتىپتى توپىراعىنىڭ ءاربىر قيىرشىعى – تاريحتا جەر بەتىنە وركەنيەتتىڭ ساۋلەسىن تاراتقان ادامداردىڭ باسىپ وتكەن ىزدەرىن «تاڭ­بالاپ» قالعان, ارقايسىسى ماڭ­داي­عا تي­گىزىپ ءتاۋ ەتەرلىك قاسيەتتى جادى­گەر. تۇر­كىستاننىڭ, وسىناۋ ساكرالدى, قاس­تەر­­لى دە قاسيەتتى ايماقتىڭ ءوز الدى­نا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە ۇلكەن دا­رە­جە الۋى – قازاق­تىڭ عانا ەمەس, ءيىسى ءبىر تۇر­كى جۇرتىنىڭ, ءتىپتى كورشىلەس شىعىس ەل­دە­رىنىڭ دە باسىن يدىرگەن الىپ تۇلعا­لار­دىڭ تۋعان جەرىنە دەگەن ەرەكشە قۇرمەتىمىز بو­لىپ تابىلادى.

سول تۇلعالاردىڭ ءىزىن ءتىرىلتۋ ارقىلى جاڭا ۇرپاق قازاق مادەنيەتىنىڭ زايىر­لى­لىعىن, ىزگىلىگىن, تاريحي ساباقتاستىعىن, ونىڭ جالپى­ادام­زاتتىق وركەنيەتپەن باي­لانىسىن, مۇمكىن, بەسىگى بولعانىن دالەلدەيتىن وزدەرىنىڭ ومىردەگى يگى جولدارىن قالىپتاستىرا الادى.

1500 جىلدان استام تاريحى بار, قازاق حاندى­عىنىڭ استاناسى بولعان, شارتاراپقا كەتكەن كەرۋەن جولدارىنىڭ تو­عىس­قان جەرى, ۇلى جىبەك جولىنىڭ ورتالىعىنا اينالعان تۇركىستان قالاسى تۋرالى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ: ء«اربىر حالىق, ءاربىر تاۋەلسىز مەملەكەت ءوزىنىڭ رۋحاني ورتالىعىن ناقتىلاپ الۋى كەرەك. قازاقستاننىڭ رۋحاني ورتالىعى تۇركىستان», – دەپ باعا بەرگەن بولاتىن.

ەلىمىزدىڭ رۋحاني وركەنيەتتى ورتالىعى بولۋىنا بىرلەسىپ اتسالىسۋ كوپتىڭ الدىنداعى مىندەت.

قۋاتجان ۋاليەۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار