قادىر مىرزا ءالىنىڭ «ناعىز قازاق قازاق ەمەس, ناعىز قازاق دومبىرا» دەگەن ناقىل ءسوزى ەل جادىندا جۇرەك لۇپىلىندەي سوعىپ تۇر. سول قادىر مىرزا ءالى وسى قاناتتى ءسوزدى ايتپاس بۇرىن عۇلاما عالىم بولات سارىباەۆتىڭ دومبىرا تۋرالى جازعان جانە قازاقتىڭ كونە مۋزىكالىق اسپاپتارى جايلى زەرتتەگەن ەڭبەكتەرىنە كوز جۇگىرتتى. ماسەلەن: «بولات سارىباەۆ – قازاق مادەنيەتىندە, اسىرەسە قازاق مۋزىكا الەمىندە مۇلدەم وقشاۋ تۇرعان تۇلعا» دەپ جازدى قادىر مىرزا ءالى. ال بولات سارىباەۆ بولسا دومبىرا اسپابىن كونە تۇركىلەردەن جەتكەنىن دالەلدەدى. ول احمەت جۇبانوۆتىڭ: «دومبىرا», «دۋمبرا», «دونبۋرا», «دۋمبراق», «داڭعىرا» اتتى مۋزىكالىق اسپاپتارى قونىسى جاقىن, كۇن كورىسى ءبىر, تۇرمىسى مەن سالتى, مادەنيەتى مەن تاريحى ەنشىلەس ەلدەردىڭ ءبىرازىندا بار», دەگەن ءسوزىن نەگىزگە الا وتىرىپ التىن وردا زامانىنان جەتكەنىن, ەنشىلەس ەكەنىن ايشىقتادى.
ودان ءارى قادىر مىرزا ءالى: «ول جالعىز ءوزى اساتاياعىنا سۇيەنىپ الىپ, اسان قايعى اتامىز سياقتى بۇكىل بايتاق قازاقستاندى, ونىڭ ادام اياعى باسا قويماعان, ەكىنىڭ ءبىرى جەتە بەرمەيتىن تۇكپىر-تۇكپىرلەرىنە دەندەي كىرىپ, ول ازداي, ىرگەلەس وتىرعان تۋىسقان تۇركى ەمەس تاتۋ اعايىنداردىڭ اۋىلىنا شەيىن بارىپ, ءبىر كەزدەگى حالقىمىز پايدالانعان مۋزىكا اسپاپتارىن, سولاردىڭ سىلەمدەرىن جيناپ, ىسكە قوستى... ەندى وزدەرىڭىز ويلاپ قاراڭىزدارشى! جاڭا-جاڭا دۇنيەگە كەلگەن قۇرمانعازى وركەسترى ءبىر كەزدە قانداي ەدى, كونە مۋزىكا اسپاپتارى تابىلعاننان كەيىن قانداي! ەگەر اتالمىش اسپاپتار تابىلماعاندا «وتىرار سازى» دۇنيەگە كەلەر مە ەدى, كەلمەس پە ەدى» دەپ جازدى قادىر مىرزا ءالى. اقىن جانىنىڭ بولات سارىباەۆتىڭ دومبىرا جايلى جازعان جانە كونە مۋزىكالىق اسپاپتار جايلى جازعان باعا جەتكىسىز ەڭبەكتەرىنە دەگەن جۇرەكجاردى ويلارى مەن سۇيىسپەنشىلىگى ەدى بۇل.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسى ۇلتتىق دومبىرا كۇنى بولىپ بەلگىلەگەنى, ءسوز جوق ۇلتىمىزدىڭ تەرەڭ تامىرلى مادەنيەتىن اسقاقتاتىپ, رۋحىن كوتەردى. وسى ورايدا ۇلتتىق دومبىرا كۇنى بولىپ بەلگىلەنۋىنە بايلانىستى ونى ۇيىمداستىرۋشىلار القاسىنا مەنىڭ دە ايتارىم بار.
دومبىرا كۇنى مەيرامىندا ەڭ اۋەلى ءال-ءفارابيدىڭ, شوقان ءۋاليحانوۆ پەن الكەي مارعۇلاننىڭ, احمەت جۇبانوۆ پەن بولات سارىباەۆتىڭ دومبىرانى زەرتتەگەن ەڭبەكتەرى ارنايى جيىنداردا, كونتسەرتتەردە حالقىمىزعا جەتكىزىلىپ ايشىقتالۋى قاجەت دەپ سانايمىن.
دومبىرا جايلى حاكىم ابايدان باستاپ جازعان اقىن ولەڭدەرى جەكە كىتاپ بولىپ توپتاستىرىلىپ باسپا جۇزىندە جارىق كورۋى قاجەت. ماسەلەن, دياس اسان-سارىباي 2004 جىلى قۇراستىرىپ شىعارعان «شىركىن, دومبىرا» كىتابىندا كەنەن ازىرباەۆتىڭ «دومبىرا» ولەڭىنەن باستاپ 66 اقىننىڭ تەك قانا دومبىراعا ارنالعان 66 ولەڭى ءبىر كىتاپقا توپتاستىرىلىپ جارىققا شىعارىلدى. بۇل كىتاپ, ارينە ءسوز جوق حالقىمىزدىڭ دومبىراعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن تانىتادى.
حالقىمىزدىڭ دومبىراشىلىق ونەرى جايلى جانە كۇيشىلىك مەكتەپتەر جايلى زەرتتەپ كىتاپ جازعان احمەت جۇبانوۆ, لاتيف حاميدي, بولات سارىباەۆ, بەيسەنعالي عيزاتوۆ, حابيدوللا تاستانوۆ, تمات مەرعاليەۆ, ءۋالي بەكەنوۆ, اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆ, تالاسبەك اسەمقۇلوۆ, ءبازارالى مۇپتەكەەۆتەر جايلى, سونداي-اق ورتامىزدا جۇرگەن ايتجان توقتاعانوۆ پەن جانعالي جۇزباەۆ, مۇرات ابۋعازى ەڭبەكتەرى جايلى جىلى-جىلى سوزدەرمەن مەرزىمدى ءباسپاسوز بەتتەرىندە اتالىپ وتۋگە ءتيىستى دەپ سانايمىن.
سونداي-اق كۇنى كەشە ءوزىمىز كۇيتاباعىن شىعارىپ تەلەديدار ەفيرىندە كۇيلەر ورىنداتقان جاپپاس قالامباەۆ, داۋلەت مىقتىباەۆ, اققىز احمەتوۆا, رۇستەمبەك وماروۆ, ءازيدوللا ەسقاليەۆ, ماعاۋيا حامزين, نۇرعيسا تىلەنديەۆ, اپيكە ابەنوۆا, تولەگەن مومبەكوۆ, گەنەرال اسقاروۆ, بورانقۇل قوشماعامبەتوۆ, شاعدار اقىلبەكوۆ, قارشىعا احمەدياروۆ, تالاسبەك اسەمقۇلوۆ, ءبازارالى مۇپتەكەەۆ جانە ورتامىزدا جۇرگەن ءشامىل ءابىلتاي جايلى, سونىمەن قاتار بۇگىنگىنىڭ تاتتىمبەتى اتانعان ءدۇلدۇل كۇيشى سەكەن تۇرىسبەكوۆ شىعارماشىلىعىن, سونداي-اق كوز الدىمىزدا قانات جايعان بۇگىنگى تالانتتى جاس دومبىراشىلاردىڭ شىعارماشىلىعى جايلى دا ءدال وسى كۇنى اتاپ وتكەنىمىز ءجون.
ۇلتتىق دومبىرا كۇنى كۇي ورىنداۋشىلاردىڭ عانا تويى بولماۋعا ءتيىستى, ول حالقىمىزدىڭ ءىنجۋ مارجان مۇراسى رەتىندە ۇلتىمىزدىڭ تەرەڭ تامىرلى ساناسىمەن بايلانىستىرىلىپ شەشىلەتىن, بۇكىل حالىقتىق ماندەگى رۋحاني جاڭعىرۋ ۇلگىسىندە ءوتۋى كەرەك. ءسوزىمدى توبىقتاي تۇيىندەر بولسام, قادىر مىرزا ءالىنىڭ «ناعىز قازاق قازاق ەمەس, ناعىز قازاق دومبىرا» دەگەن قاناتتى ءسوزى الداعى اتالىپ وتىلمەك ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە ساي بەينە ءبىر رۋحاني جاڭعىرۋ سەرپىنىنىڭ اسەرىنە ۇلاسقانداي. كەلە جاتقان ۇلتتىق دومبىرا كۇنى قۇتتى بولسىن!
جارقىن شاكارىم,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك
سىڭىرگەن قايراتكەرى
