ال بالا جالعىز قالادى. زەرىككەن بالانىڭ زەيىنى نەگە اۋادى؟ ارينە, ۇيدەگى Wi-Fi جەلىسىنە قوسۋلى سمارت تەلەديدار, پلانشەت نەمەسە سمارتفوندارعا اۋادى. زەرەك بولسا دا زەردەسىنە ەرتەگى كەيىپكەرلەرىن, اڭىز-ءاپسانالاردىڭ ورامدى وقيعالارىن توقيتىن, جۇمباق جاسىرىپ, جاڭىلتپاش جاتتاتقىزاتىن اجەلەر سيرەك. ايزەرە كوپ بولسا دا, انىق زەرە جوق. ارينە, ءار زاماننىڭ ءوز اجەسى بار. سوعان قاراي جاڭا بۋىننىڭ دا تىنىسى, ءۇنى وزگەرە بەرمەك.
ءححى عاسىر جەتكىنشەكتەرىنىڭ جادىن جاۋلاپ العان سيقىردىڭ ءبىرى ينتەرنەتتىڭ يىرىمىنە تارتاتىن ۆايندار دەۋگە بولادى. ۆاين – ءومىردىڭ كەيبىر ساتتەرىن كورسەتەتىن, 2 سەكۋندتان 20 سەكۋندقا دەيىن عانا سوزىلاتىن قىسقا روليكتەر. ۆاين اتاۋىنىڭ شىعۋ توركىنى ءاۋ باستا Vine باعدارلاماسىمەن جاريالاناتىن, ۇزاقتىعى 6 سەكۋندقا دەيىنگى روليكتەر بولاتىن. البەتتە, كوپشىلىگى ۆايندى الەۋمەتتىك جەلىلەرگە سالاتىن كەز كەلگەن يۋمورلىق شوۋلارمەن شاتاستىرادى. مۇنىڭ تابيعاتى ءازىل-سىقاق قويىلىمىنان ءسال باسقاشالاۋ. دەگەنمەن, كەز كەلگەن ۆيدەونى ءتۇسىرىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاريالاي بەرگەنىمەن ۆاينەر اتانا قويۋ دا ەكىتالاي. ال «Vine» موبيلدىك قوسىمشاسىن ءبىراز جىل بۇرىن Twitter كومپانياسى ساتىپ العان بولاتىن.
قازىر اسىرەسە YouTube سەگمەنتىندە ەڭ تانىمال ۆاينەرلەردىڭ بار ەكەنى بەلگىلى. كەيبىرىندە ءجۇز مىڭداعان جازىلۋشىلار كەزدەسەدى. بۇل تاراپتا ەڭ باستىسى ۆاينەردىڭ تاقىرىپتى قوعامنىڭ قابىلداۋىنا ۇعىنىقتى جەتكىزۋى بولسا كەرەك. سونداي-اق ادەمى ازىلمەن ادىپتەلىپ تۇرۋى ءتيىس. بۇل ۆاينەردىڭ شەبەرلىگى مەن ويلاۋ جۇيەسىنىڭ ەركىندىگىنە تىكەلەي تاۋەلدى. ارينە, پىكىرلەر ءار الۋان. ءازىل-قالجىڭدى قابىلداۋ دا ءارتۇرلى. سوعان وراي ۆاينەرلەردى ءتۇسىنۋ دە ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىنا, تابيعاتىنا بايلانىستى قۇبىلىپ تۇراتىنى تۇسىنىكتى.
«سوڭعى مودا, سوڭعى مودا – وسىلار, شىن موداشى كوز جۇمىپ تەز قوسىلار» دەپ اقىن امانجان جاقىپ اعامىز ايتقانداي, ترەند تۇعىرىنا شىققان توسىن دۇنيەلەردى تارتۋ-تارالعىداي تەز قابىلداپ الاتىنىمىز بار. بۇگىندە بۇل ۆاينعا ىنتا-ىقىلاسىمەن ءۇڭىلىپ وتىراتىن بالالار ءبارىمىزدى تاڭعالدىرىپ جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس. ءتىپتى سابيلەردىڭ بالدىرعان ساۋساقتارىمەن سەنسور ەكراندى ءارلى-بەرلى جىلجىتىپ, جاقسى كورەتىن دۇنيەسىن تاۋىپ العانىنا نەمەسە پۋلت تەتىكتەرىن باسىپ قاجەتتى ۆايندارىن قويىپ العانىنا تاپ ءبىر اقپاراتتىق تەحنولوگيانى جەتىك مەڭگەرىپ شىققان كانىگى مامان اتانعانداي قۋانامىز. ءيا, بىراق بۇل بالانىڭ تسيفرلى داۋىرگە ءتاي-ءتاي باسقان قادامى بولعانىمەن, ونىڭ شىرماۋىنان شىعا الماي شۇقشيىپ وتىرىپ قالاتىنى شىنىمەن الاڭداتادى. ويتكەنى ۆاينشىل بالا وزگەلەردى كورمەيدى, ەستىمەيدى, جۇلقىلاپ ءجۇرىپ ارەڭ دەگەندە بەتىن «بەرى» قاراتىپ الاسىز. بۇل قانداي سيقىر, قانداي كۇش؟!.. بۇعان پسيحولوگتار نە دەيدى؟ اكە-شەشە ءبىر ۋاق وسىعان دا باس قاتىرۋى قاجەت سىقىلدى.
سونداي-اق قازىر قازاقستاندىق بۇلدىرشىندەر اراسىندا كەڭىنەن تانىمال ۆاينەر بالالار دا كەزدەسەدى. ءبىر كەزدەرى توي-تومالاقتا ەرەسەكتەرشە شاش ۇلگىسىن قويىپ, اۋەلەتە ءان ايتىپ, ەكى يىعىن ج ۇلىپ جەپ بي بيلەيتىن بۇلدىرشىندەر ءتۇرلى ويعا قالدىراتىن. اركىمنىڭ تاڭداۋى, ەركى بولعانىمەن, بالداۋرەن بالالىقتىڭ تابىس تاۋىپ, تەز ەسەيۋىنە دە ەرەسەكتەر تاراپىنان ءبىر تىيىم كەرەك پە دەيتىنبىز. بۇگىنگى ۆاينەر بالالاردىڭ ۆيدەولارىن كورگەندە دە الدىمەن وسى وي بوتالايدى. ويتكەنى اتا-انانىڭ ايالى الاقانىنىڭ بار جىلۋىن سەزىنىپ ءوسۋى ءتيىس ءبۇلدىرشىننىڭ كامەرا الدىندا بەت-اۋزىن بوياپ, شەشەسىنىڭ نەمەسە اپكەسىنىڭ كيىمىن كيىپ الدەبىر وبرازدى كەيىپتەۋى, تۇرمىستىق تاقىرىپتارعا تۇرەن سالۋى كىرشىكسىز بالا الەمىنە جاراسپايتىن قىلىق. بۇل قانشاما سولقىلداعان شىبىقتاي جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان ءوزى قۇرالپى بالدىرعاندارعا دا بۇرىس تاربيە بەرەدى, قيسىق مىنەز قالىپتايدى.
دەسە دە, ينتەرنەت يىرىمدەرىنەن ازدى-كوپتى بايقاعانىمىزداي, ۆايندى ءتۇسىرۋ بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە شىعارماشىلىق ىزدەنىستى قاجەت ەتەدى. ياعني بۇل ءۇردىستى ءشىلي تەرىسكە شىعارۋدىڭ دا قاجەتى جوق. سەبەبى ءار جانردا ۇلتتىق ءونىم بولۋى كەرەك. بۇل ۇلتتىق يممۋنيتەتتى تۇزەدى. ماسەلەن, قازاقستاندىق بالالار ۆاينى بولماسا, ولار شەتەلدىك ۆاينداردى تاماشالاي باستايدى. بۇل ءوز كەزەگىندە بولمىس-ءبىتىمى بولەك ەلدەردىڭ تاربيەسىن دە سىڭىرەدى. سوندىقتان مەكتەپ ۆاينىن دامىتۋعا, اسىرەسە انا تىلىمىزدەگى جاراسىمدى بالالار ۆاينىن تۇسىرۋگە بارلىق وقۋشىلار سارايى مەن بالالاردى دامىتۋ ورتالىقتارى جۇدىرىقتاي جۇمىلدىرىلسا, كوپ ۇزاماي جاقسى ۇردىسكە اينالىپ جۇرە بەرەتىنىنە كۇمانىمىز جوق. سەبەبى قازىر گادجەتتى قۇشاقتاعان بالالار دۇنيەگە كەلىپ جاتىر...
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
