رەسمي كەزدەسۋ راسىمىنەن كەيىن ەكى ەلدىڭ كوشباسشىلارى كەڭەيتىلگەن تۇردە كەلىسسوز جۇرگىزدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قىتاي تاراپىنا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, ءداستۇرلى قوناقجايلىق كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى.
– مەن, ەڭ الدىمەن, ءسىزدى جوعارى مەملەكەتتىك لاۋازىمعا قايتا سايلانۋىڭىزبەن جانە قىتاي كومپارتياسىنىڭ ءحىح سەزىن تابىستى وتكىزۋىڭىزبەن قۇتتىقتايمىن. بۇل قىتايلىق وزىندىك ەرەكشەلىگى بار سوتسياليزم قۇرۋ جولىنداعى الەمدىك ءمانى بار ايتۋلى وقيعا بولدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قىتاي ارمانىن» جۇزەگە اسىرۋ ىسىندە ەل مەملەكەتتىلىگىنىڭ تىرەگى سانالاتىن قىتاي كومپارتياسى ءرولىنىڭ ارتقانىنا توقتالدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى 2012 جىلدان بەرى جوعارى دەڭگەيدەگى 18 كەزدەسۋ وتكەنىن ايتىپ, قازاقستان-قىتاي قاتىناستارىنىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋداردى.
– وسى ۋاقىت ىشىندە ءبىز جالپى سوماسى 67 ميلليارد دوللار كولەمىندەگى 127 ەكى جاقتى قۇجاتقا قول قويدىق. بىزگە وسى ديالوگتى جالعاستىرۋ قاجەت. بىلتىر ءوزارا ساۋدا كولەمى 11 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. بۇل جەردەگى ءوسىم 30 پايىزدان استام. ەكى جاقتى قاتىناستارىمىزدى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ بۇدان دا زور الەۋەتىمىز بار, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى توراعاسىنىڭ دوستىق, تەڭ قۇقىلىق, ءوزارا ىنتىماقتاستىق جانە مەملەكەتتىك ەگەمەندىكتى قۇرمەتتەۋ رۋحىندا تاتۋ كورشىلىك قاتىناستاردى دايەكتى دامىتۋ ىسىندەگى جەكە ۇلەسىن جوعارى باعالادى.
– ءسىزدىڭ جىبەك جولىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى باستاماڭىزدى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا ءبىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىمىز نىعايا ءتۇستى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسى تاتۋ كورشىلىكتىڭ ۇلگىسىنە اينالعان ەكى جاقتى ىقپالداستىقتىڭ جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, بىرلەسكەن ينفراقۇرىلىمدىق باستامالاردى, سونىڭ ىشىندە ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ىسىندە ءوزارا سەنىم مەن ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايعانىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز ادامزاتتىڭ ورتاق تاعدىرىن قالىپتاستىرۋ جولىندا قازاقستانمەن بىرگە بولۋعا جانە ادامزاتتىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن اقىل-ويىمىز بەن كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرۋعا دايىنبىز. مەن قازاقستان-قىتاي دوستىعىنىڭ الىپ كەمەسىن سىزبەن بىرگە باسقارۋعا ءازىرمىن, – دەدى سي تسزينپين.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا قىتاي تاراپى قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن ءوز نارىعىنا جەتكىزۋگە, ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى, مۇناي-گاز كەشەنىندەگى, سونداي-اق مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار, جاڭا تەحنولوگيالار مەن تسيفرلاندىرۋ سالالارىنداعى ەكى جاقتى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە مۇددەلىلىك تانىتتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسىن قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
***
ساپاردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا مىناداي قۇجاتتارعا قول قويىلدى.
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسى;
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى يادرولىق جانە راديواكتيۆتى ماتەريالداردىڭ, راديواكتيۆتى قالدىقتار مەن قاۋىپتى زاتتاردىڭ زاڭسىز تاسىمالداۋىن بولدىرماۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل تۋرالى كەلىسىم;
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋى تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىم;
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
5. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ جانە رەفورمالار جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى اراسىنداعى وندىرىستىك قۋاتتار مەن ينۆەستيتسيالار سالاسىنداعى قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىق جوسپارىن بىرلەسىپ ازىرلەۋ جونىندەگى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم;
6. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ جانە رەفورمالاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى اراسىنداعى بىرلەسكەن جوبالار تىزبەسىن جانە ولاردىڭ يندۋستريالاندىرۋ جانە ينۆەستيتسيالار سالاسىنداعى قالىپتاسۋ تەتىكتەرىن بەكىتۋ جونىندەگى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم;
7. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ كوممەرتسيا مينيسترلىگى اراسىنداعى ەلەكتروندىق ساۋدا سالاسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
8. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى اراسىنداعى قازاقستاننان قىتايعا ەكسپورتتالاتىن سيىر ەتىنە ارنالعان ينسپەكتسيالاۋ, كارانتيندىك جانە ۆەتەريناريالىق-سانيتارلىق تالاپتار تۋرالى حاتتاما;
9. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى باس كەدەن باسقارماسى اراسىنداعى قازاقستاننان قىتايعا جوڭىشقا ءشوبىن ەكسپورتتاۋ جونىندەگى سانيتارلىق جانە فيتوسانيتاريالىق تالاپتار حاتتاماسى.
