«ەلۋ جىلدا – ەل جاڭا, ءجۇز جىلدا – قازان» دەپ تەگىن ايتپاسا كەرەك. بۇگىندە اۋداندا جەكە شاڭىراق قۇرعان ا.بايقىدىروۆ اتىنداعى مۋزىكا مەكتەبى, م.يماشەۆ اتىنداعى بالالار سپورت مەكتەبى جانە ورىس تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپتەردىڭ اراسىندا ءۇش قاباتتى عيماراتتا ورنالاسقان قازاق ورتا مەكتەبى دە جەمىستى ەڭبەك جولىن جالعاستىرىپ, اتا-انالار قاۋىمى مەن مۇعالىمدەر ۇجىمىنىڭ, مىڭداعان شاكىرتتەرى مەن تۇلەكتەرىنىڭ ساعىنىپ تۇراتىن ءبىلىم ورداسى بولىپ وتىر.
بيىل تارباعاتاي اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان ك.نۇرباەۆ اتىنداعى قازاق ورتا مەكتەبىنە – 90 جىل. سانالى عۇمىرىن جەتكىنشەكتەرگە ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋگە ارناعان وسىنداعى وقۋ ءىسىنىڭ مايتالماندارى مەن قامقورشى ازاماتتاردىڭ اتىندا باستاۋىش سىنىپ, فيزيكا, جاراتىلىستانۋ پاندەرىنىڭ كابينەتتەرى اشىلۋدا. اۋدان جۇرتشىلىعى, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن مەكتەپ تۇلەكتەرى باس قوسقان اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتكەن تەرەڭ مازمۇندى شەجىرەلى جيىن عاسىرعا جۋىق تاريحى بار ءبىلىم ۇياسىنىڭ مەرەيىن اسىرىپ, كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىقتى.
البەتتە, مەكتەپ ۇجىمى جاس ۇرپاققا ءتالىم-تاربيە بەرۋ ىسىندەگى باستى تۇلعا مۇعالىمدەرىمەن, وقۋدا وزات, ونەگەلى شاكىرتتەرىمەن, ەڭبەكتىڭ ءار سالاسىندا ەل ىقىلاسىنا بولەنگەن تۇلەكتەرىمەن ماقتانادى. مەكتەپ ديرەكتورى ە.ابسالياموۆ ۇستازدار مەن تۇلەكتەردىڭ ءبىلىم ورداسىنىڭ مەرەيىن وسىرەتىن ولشەۋسىز قىزمەتىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, ءار جىلدارى وسى مەكتەپتىڭ ورتا ءبىلىم ورداسىنا اينالۋىنا اتسالىسقان, سوعىس جىلدارىندا جاۋىنگەرلىك ەرلىكتەرىمەن ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن تىلەگەن قيناۋباەۆ, يگەمبەك تولەۋتاەۆ, قاسىم سارسەنباەۆ, كارىم نۇرباەۆ ەسىمدەرى ەرەكشە اتالدى. ايتالىق, زايسان پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىنىڭ وتىزىنشى جىلدارداعى تۇلەگى, باس-
تاۋىش سىنىپتىڭ ورىس ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى, اۋداندىق وقۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى, 1940-1941 وقۋ جىلىندا اقسۋات ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى تىلەگەن قيناۋباەۆ مايدانعا شاقىرىلىپ, ماسكەۋگە اسكەري دەسانتتار وقۋىنا جىبەرىلدى. سۇراپىل شايقاستا ەرلىگىمەن گۆارديا سەرجانتى اتاعىنا جەتتى. قىزىل جۇلدىز وردەنىن الدى. 1945 جىلى 16 ناۋرىزدا ۆەنگريا جەرىندە قازا تاپتى. بۇگىندە بۋداپەشت قالاسىنداعى باۋىرلاستار زيراتىنداعى مەموريالدىق تاقتاعا تاسىنا ەسىمى ويىپ جازىلعان. جاۋىنگەرلىك ەرلىك جولىنىڭ قۇجاتتارى ەلىمىزدىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق اسكەري-تاريحي مۇراجايى قورىندا ساقتاۋلى. ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىندا اۋدان ورتالىعىنداعى كوشەلەردىڭ بىرىنە ەسىمى بەرىلدى. سونداي-اق بۇرىنعى «اق مەكتەپ» 1938-1939 وقۋ جىلى ورتا ءبىلىم ورداسى بولعانىندا ءبىرىنشى ديرەكتورى كارىم نۇرباەۆ سوعىستان قايتقاننان كەيىن جاۋاپتى باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارىپ, مەملەكەت, قوعام قايراتكەرى دارەجەسىنە كوتەرىلگەن. ءۇش مارتە قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنە دەپۋتات بولىپ سايلانعان. 2001 جىلى وسى مەكتەپكە ەسىمى بەرىلدى. ەلدىڭ قيىر شەتىندە, وبلىس ورتالىعىنان 400 شاقىرىم, تەمىر جول بەكەتىنەن 300 شاقىرىم شالعايدا, جول قاتىناسى اسا قيىن كەزەڭدە وقىعان, ءومىر جولى اڭىزعا اينالعان اقسۋاتتىق تۇلەكتەردىڭ ءبىرى – قابي مىڭجانوۆ. ول جەتىجىلدىقتى ءبىتىرىپ, قاراعاندى قالاسىنىڭ جۇمىسشى فاكۋلتەتىنە شاقىرۋدى ەستىپ, جول-جونەكەي جاياۋلاپ, كەزىككەن اربا, ماشينامەن سەلبەسىپ, قالاعا جەتىپتى. مامان جۇمىسشى وقۋىن ءبىتىرىپ, قارساقپاي كومىر كەنىشىندە ەڭبەك جولىن باستادى. اۋىر جۇمىستان قولى قالت ەتكەندە گازەت-جۋرنالعا ماقالا جولداپ, قالام قۋاتىمەن تانىلدى. اعامىزدىڭ «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە كەلۋ تاريحى وسىلاي ەدى. ۇزاق جىلدار بويى اعا گازەتتىڭ ونەركاسىپ ءبولىمىن باسقارىپ, زەينەتكە شىعىپ, دۇنيەدەن ءوتتى. ءسويتىپ باسپاسوزگە بارىن ارناعان اتامىزدى و دۇنيەلىك بولعان مۇعالىمدەرمەن, تۇلەكتەرمەن بىرگە 90 جىلدىق سالتاناتقا جينالعان قاۋىمنىڭ ءبىر مينۋت ورىندارىنان تۇرىپ ءۇنسىز ەسكە العانى جۇرەكتى شىمىرلاتتى. ەلىمىزدىڭ اسا تانىمال ءجۋرناليسى نۇرعازى شاكەەۆ تە وسى مەكتەپتىڭ تۇلەگى. نۇرعازى اعامىزدىڭ ەلىمىزدىڭ باسپا ىسىنە سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگى, قازاق ءباسپاسوزى تاريحىندا سىن-سىقاق الەمىنىڭ كوشىن باستاعان «ارا» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى بولعانى وسكەن جۇرتى مەن وقىعان مەكتەبى ۇجىمى ءۇشىن زور مەرەي. سونداي-اق مەكتەپتى ەرەكشە بيىككە كوتەرگەن ءبىر شىڭى دەيتىندەي تۇلەگى – كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ارحيتەكتورى, 1971-1983 جىلدارى الماتى قالاسىنىڭ باس ارحيتەكتورى بولعان ادامبەك قاپانوۆ. حالقىمىزدىڭ ء«ولى ريزا بولماي, ءتىرى بايىمايدى» دەيتىن دانالىق سالتىن ساقتاي وتىرىپ, سالتاناتتى جيىندا ساحنالىق جۇگىرتپە بەينەلەردە كورىنىپ, سونداي-اق مىنبەرگە كوتەرىلگەن ۇلكەن-كىشىنىڭ ەستەلىكتەرىندە ولار سانامالاپ اتالىپ, ەسكە الىندى. ماتەماتيكادا توقتار نۇرەكەنوۆ, ادەبيەتتە توكەن ابدراحمانوۆ, وجىكەن تىنىباەۆا, توكەن يبراگيموۆ, جازۋشى احمەت ءجۇنىسوۆ, قازاق ءتىلى ديالەكتولوگيا ءىلىمىنىڭ بىلگىرى قابدوللا قاليەۆ, الەم ءارتىسى بالتابەك جۇماعۇلوۆ, زاڭگەر قادىر شىنىباەۆ, دارىگەر عالىم قينايات ورازاەۆ, تەحنيكا عالىمى مۇسا شوقاەۆ, پودپولكوۆنيك مالىك تۇرىسبەكوۆ, مادەنيەت قايراتكەرى قونىسبەك اقجاساروۆ, كۇرەستەن كسرو سپورت شەبەرى مارات يماشەۆ بار. بۇل ءتىزىمدى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى.
ابىرويى اسقاقتاعان ءبىلىم ۇياسى مۇعالىمدەرىنىڭ ەل وركەنيەتىنە قوسار ۇلەسى جىلدان-جىلعا ەسەلەنە ءتۇستى. شاكىرتتەرىنىڭ شامشىراقتاي جارقىراعان جۇلدىزدى جولدارى جالعاسا بەرسىن دەمەكپىز.
سايراش ابىشقىزى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
