– قازىرگى جاھاندانۋ زامانىندا ءاربىر ۇلتتىڭ ءوزىن-ءوزى تانۋعا ۇمتىلۋى زاڭدىلىق. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى رۋحاني سىلكىنىسكە جول سىلتەۋشى باعدار بولماق, – دەپ ءماسليحاتتىڭ بەتاشار ءسوزىن باستاعان ءوڭىر باسشىسى ءارى قاراي باعدارلاما اياسىندا ايماقتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى.
اتاپ ايتار بولساق, وتكەن جىلى باعدارلاما اياسىندا وبلىستا 600-دەن استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, 79 جوبا جۇزەگە اسىپتى. سونىڭ ءبىرى – «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرى» جوباسى اياسىندا وبلىس اۋماعىندا ورنالاسقان 12 نىسان جالپىۇلتتىق تىزىمگە, 35 نىسان وڭىرلىك ماڭىزعا يە ەسكەرتكىشتەر قاتارىنا قوسىلسا, ينتەراكتيۆتى كارتاعا ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى 150 ەسكەرتكىش قامتىلىپتى.
جوعارىداعى جالپىۇلتتىق ماڭىزعا يە بولعان نىساندار قاتارىندا: قازاق حاندىعىنىڭ العاشقى استاناسى – سىعاناق جانە ەجەلگى تاريحي ورىندار: جانكەنت, جەنت, شىرىك-رابات قالاشىقتارى, قورقىت اتا, بەگىم انا, وقشى اتا, حوراسان, قىلىشتى كەشەن-كەسەنەلەرى مەن جانقوجا, بۇقارباي باتىرلار مازارى ەنىپتى.
وسىلاردىڭ ىشىندە قارماقشى اۋدانىندا ورنالاسقان قورقىت اتا مەموريالدىق كەشەنى مەن ونىڭ جانىنان اشىلعان ەتنواۋىلعا كەلۋشىلەر كوپ. وتكەن جىلى نىساندى تاماشالاۋ ءۇشىن 15 مىڭ ادام ات باسىن بۇرعان.
سونداي-اق وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا جاڭادان «قاسيەتتى قازاقستان جانە ارحەولوگيا» زالى اشىلىپ, ايماقتاعى 12 مۋزەيدىڭ ەكسپوزيتسيالارى جاڭالانىپتى. وڭىرلىك ءمانى باسىم «تاربيە جانە ءبىلىم», «رۋحاني قازىنا», «اتامەكەن», «اقپارات تولقىنى» سياقتى كىشى باعدارلامالار ازىرلەنىپ, جول كارتاسى نەگىزىندە 81 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپتى. بيىل وسىنداي ماقساتقا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 600 ملن تەڭگەدەن استام قارجى بولىنسە, دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن 22 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى تارتۋ جوسپاردا بار ەكەن.
ءوڭىر ءۇشىن تاعى ءبىر باستى جاڭالىق قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» كافەدراسى اشىلىپ, ول جەردە «ماڭگىلىك ەل جانە ۇلتتىق ءداستۇر», «وركەنيەتتىڭ نەگىزدەرى» اتتى ارنايى پاندەر وقىتىلۋدا.
مۇنىڭ سىرتىندا, ورتا ارناۋلى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە ارنالعان قازاق تىلىندە «ولكەتانۋ» اتتى وقۋلىق ازىرلەنىپ, ونىڭ ساراپتامادان وتكەن سوڭعى نۇسقاسى باسپا وندىرىسىنە جولدانسا, وبلىس ورتالىعىنداعى «دارىن» قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەكتەبى جانىنان فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەپ-ينتەرناتىن اشۋ ءۇشىن ۇيىمداستىرۋ-دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە ەكەن.
سوڭعى ءتورت جىلدان بەرى ايماقتا حالىقارالىق «قورقىت جانە ۇلى دالا سازى» فولكلورلىق- مۋزىكالىق ونەر فەستيۆالىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالىپ, بۇل مادەني شاراعا رەسەي, تاتارستان, باشقۇرتستان, تۋۆا, ازەربايجان, وزبەكستان, قىرعىزستان, انگليا, تۇركيا, قىتاي جانە ەلىمىز ونەرپازدارى قاتىسىپ, جىل وتكەن سايىن فەستيۆال اۋقىمى كەڭەيىپ كەلەدى.
– «سىر ەلى – جىر ەلى» دەيتىندەي بولاشاقتا وبلىس ورتالىعىندا زاماناۋي دەڭگەيدە جاراقتالعان جىراۋلار مەكتەبى «قازاق ءداستۇرلى ونەر اكادەمياسىن» اشىپ, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى نەگىزىندە جىرشىلىق ءداستۇردى ناسيحاتتايتىن بولامىز, وعان ەل كولەمىندەگى بارلىق تالانتتى جاستاردى تارتۋدى ويلاپ وتىرمىز, – دەيدى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى.
سونداي-اق الداعى كۇندەرى وبلىستىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنەن سىر شەرتەتىن فوتوالبوم جارىق كورمەك. بۇل جيناققا اقش پەن ەۋروپا ەلدەرى ارحيۆتەرىنەن الىنعان سىر ءوڭىرىنىڭ تاريحىنا قاتىستى تىڭ دەرەكتەر تۇڭعىش رەت جاريالانباق.
وڭىردە «تۋعان جەر» جوباسىن ءساتتى جۇرگىزۋ ءۇشىن بىلتىر كاسىپورىندار مەن جەرگىلىكتى اكىمدىك اراسىندا ءوزارا ارىپتەستىك تۋرالى مەموراندۋمدار جاسالىپ, ناتيجەسىندە مەتسەناتتار ەسەبىنەن ءبىلىم, مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ عيماراتتارىن جاڭارتۋعا, بالالار ويىن الاڭدارىن, اللەيالار مەن سكۆەرلەر سالۋعا 6 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى تارتىلىپتى.
ايماقتىڭ ءبىلىم سالاسىندا دا جاڭالىق جەتەرلىك. قازىرگى تاڭدا قىزىلوردالىق 452 تۇلەك كەلىسىمگە سايكەس رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ بيۋدجەتى ەسەبىنەن ماسكەۋ مەن سانكت-پەتەربۋرگتىڭ بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ينجەنەرلىك ءبىلىم الىپ جاتىر. «قىزىلوردا – وسىنداي ءبىلىم بەرۋدى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر وبلىس», دەيدى ءوڭىر باسشىسى.
بۇل ءىس ءارى قاراي دا جالعاسا بەرمەك. بيىلدان باستاپ م.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى «كيبەرقاۋىپسىزدىك» جانە «پروتسەستەردى ماتەماتيكالىق مودەلدەۋ» ماماندىقتارى بويىنشا قىزىلوردالىقتار ءۇشىن ارنايى 20 گرانت بولسە, تاتارستان باسشىسى جىل سايىن 20 جاستى ءوز ەلىنىڭ ەسەبىنەن يننوپوليس ۋنيۆەرسيتەتىندە اقپاراتتىق جانە تسيفرلى تەحنولوگيالار بويىنشا وقىتۋدى قولداپ وتىر. بۇعان قوسا, 2013 جىلدان باستاپ از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردان شىققان 100-گە جۋىق دارىندى بالا جىل سايىن وبلىس اكىمىنىڭ گرانتى بويىنشا ءبىلىم الۋدا.
قىسقاسى, سىر ەلىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان شارۋا ۇشان-تەڭىز. دەسەك تە وبلىس باسشىلىعى جوعارعى سوتپەن بىرلەسىپ, وڭىرلىك داۋلاردى سوتسىز شەشۋ ماقساتىندا «سوتسىز تاتۋلاسۋ ورتالىعىن» قۇرۋ تۋرالى قاناتقاقتى جوبانى قولعا الىپتى...
– ەڭ باستىسى, بىزدە قانداي دا جۇمىستى ناتيجەلى جۇزەگە اسىراتىن مۇمكىندىك بار. وسىنى تەرەڭ ۇعىنعان جاعدايدا عانا ءبىز ەلباسىنىڭ حالىق يگىلىگى ءۇشىن قويىپ وتىرعان مىندەتتەرىن ابىرويمەن اتقارا الامىز, – دەپ جيىندى قورىتىندىلادى ءوڭىر باسشىسى.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
