08 جەلتوقسان, 2011

قازاقستاندىق رۋح

301 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇيىمنىڭ جاڭا توراعالارى قىزمەتىنە سەنىم ۇيالاتىپ وتىر

ليتۆا استاناسى ۆيلنيۋستە ءوتىپ جاتقان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ 18-ءشى وتىرىسى كەشە ءوز مارەسىنە جەتتى. ەلىمىز سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيا قاتىسقان كەڭەس اياسىندا كوپتەگەن شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. سونداي يگى شارالاردىڭ ءبىرى «قا­زاق­ستان – بالتىق ەلدەرى تۇرعىن­دا­رى­نىڭ كوزىمەن» دەپ اتالعان فوتو جانە سۋرەت كورمەسىنىڭ وتكىزىلۋى بول­دى. مۇن­دا 50-گە تارتا تانىمال جانە اۋەس­قوي فوتوسۋرەتشىلەردىڭ جانە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارى قويى­لىپ­تى. سۋرەتتەردە نەگىزىنەن تابيعات كورىنىستەرى, قازاقتاردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى بەينەلەنگەن. ال مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ سۋرەتتەرىندە قازاقتىڭ ۇلتتىق ويۋ-ورنەكتەرى, استانا مەن بايتەرەك كورىنىس تاپقان. كورمەدە ءبىز ليتۆا رەسپۋبليكاسى سەي­مىندەگى قازاقستان-ليتۆا دەپۋتاتتىق توبى­نىڭ جەتەكشىسى ەدمۋنداس ءپۋپينيستى جولىق­تىر­دىق. ول ءوز سوزىندە قازاقستان تۋرالى بىلەتىن ليتۆالىقتار قاتارى ارتا باستاعانىن اتاپ كورسەتتى. مىنا كورمەگە قويىلعان سۋ­رەت­تەردىڭ كوپتىگىنەن وسىنى اڭعارۋعا بولا­دى, دەگەن ول وسىنداي شارالاردىڭ كوپتەپ ءوت­كىزىلۋى ەلدەر ازاماتتارىنىڭ ءبىر-ءبىرىن تا­نىپ بىلۋدە وتە ماڭىزدى ەكەندىگىمەن ءبولىستى. دەلەگاتسيالار وتەتىن جولدىڭ دالىزىنە قوي­ىلعان كورمەنى ەقىۇ ءىس باسىنداعى ءتور­اعاسى, ليتۆا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اۋدرونيۋس اجۋباليس تا ارنايى كەلىپ تاماشالادى. سونداي-اق كورمەگە قويىلعان تۋىندىلارمەن ەلىمىز سىرت­قى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازى­حا­نوۆ باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيا دا كەلىپ جاقىن تا­نىسقاندىعىن ايتا كەتۋ كەرەك. كەڭەس وتىرىسى اياسىندا ەرجان قازىحا­نوۆ بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ اۋعانستانداعى ارنايى وكىلى بولىپ قايتا تاعايىندالعان يان كۋبيشپەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ەلىمىز سىرتقى سايا­سات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى ءوزارا اڭگىمە با­رى­سىندا وسى ەلدەگى قازىرگى جاعداي جانە تۇراق­تى­لىقتى قامتاماسىز ەتۋ پەرس­پەك­تيۆ­الارىن تالقىلادى. اسىرەسە, قازاق­ستاننىڭ بۇۇ-مەن تىعىز قاتىناستا ارەكەت ەتۋى ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە دەن قويدى. ەلىمىزدە بيىلعى ەگىننىڭ بىتىك شىعۋىنا باي­لانىستى قازاقستان بۇۇ-نىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى مەن بۇكىلالەمدىك ازىق-ت ۇلىك باعدارلاماسى جەلىسى بويىنشا اۋعانستانعا استىق پەن جانار-جاعارماي جەتكىزۋگە دايىن ەكەندىگىن بىلدىرگەن ەرجان قازىحانوۆ وسى ورايدا ونىڭ سەنىمدى ءارى كەدەرگىسىز جەتكىزىلۋىن قاماتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزىن اشىپ كورەتتى. سونداي-اق ءمينيستردىڭ تمد-نىڭ اتقارۋ­شى حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆپەن جۇزدەسۋى بول­عاندىعىن دا ايتا كەتۋ كەرەك. ونىڭ با­رىسىندا ماسكەۋ قالاسىندا الداعى 20 جەل­توقسانعا جوسپارلانىپ وتىرعان تمد-نىڭ قۇرىلۋىنا 20 جىل تولۋىنا وراي وتكىزىلەتىن سامميتكە داي­ىندىق  جايى قارالدى. ە.قازىحانوۆتىڭ ەستونيا سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى ۋر­ماس پاەتپەن كەزدەسۋىندە ەكىجاقتى ىن­تىماقتاستىق ماسە­لە­سى, اسىرەسە, مەملەكەت باسشىسى ن.نازار­باەۆ­­تىڭ 2011 جىلدىڭ ساۋىرىندە تاللينگە جاساعان ساپارىنان كەيىن وڭ قارقىن العان­دىعى ورىندى اتالدى. سونىمەن قاتار, قا­زاق-ەستون ۇكىمەتارالىق كوميسسياسى­نىڭ ما­ڭىز­دى ءرولى مەن ۇستىمىزدەگى جىلى ەستو­نيانىڭ استانادا ەلشىلىك اشۋى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردا ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەندىگى  ورتاعا سا­لىندى. ەرجان قازىحانوۆتىڭ ليتۆا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اۋدرونيۋس اجۋباليسپەن كەزدەسۋى كەزىندە ەكىجاقتى جانە ەۋروپا وداعى مەن ەقىۇ اراسىنداعى ىنتىماق­تاس­تىقتىڭ جاي-جاپسارى اڭگىمە وزەگىنە اينال­دى. تاراپتار سونداي-اق ليتۆا پرەزيدەنتى داليا گريباۋسكاي­تە­نىڭ استا­ناعا ساپارىندا جوعارى دەڭ­گەي­دەگى قول جەتكىزىلگەن كەلىسىمدەردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ناقتى با­عىت­تار­دىڭ ايقىندالعانىنا قاناعات­تانۋ­شىلىق ءبىلدىردى. ەقىۇ ماسەلەسى ەرجان قازىحا­نوۆ پەن ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى لامبەرتو زاننەرمەن كەزدەسۋىندە جان-جاقتى قوزعالدى. وسى رەتتە استانادا قاۋىپسىزدىك جونىندەگى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قۇرىلۋى مۇمكىندىگى دە نازاردان تىس قالعان جوق. ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ ءتور­اعاسى پەتروس ەفتيميۋمەن جۇزدەسۋدە دە اڭگىمە ۇيىم شەڭبەرىندەگى ءوزارا ىقپال­داس­تىق ماسەلەسىنە قۇرىلعاندىعىن ايتا كەتكەن ءجون. ە.قازىحانوۆ ەقىۇ پا توراعاسىنا اسسامبلەيانىڭ ەلىمىزدىڭ 2010 جىلى ءتور­اعالىق ەتۋ بارىسىندا قولداۋ كورسەتكەنىنە ريزاشىلىعىن دا جەتكىزۋدى ۇمىتقان جوق. سونداي-اق, الداعى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سايلاۋى ماسەلەسى دە ءسوز بولدى. ۇيىم بۇل سايلاۋعا ەقىۇ پا قۇرمەتتى توراعاسى جواو سوارەش باستاعان قىسقا مەرزىمدى بايقاۋ­شىلار ميسسياسىن جىبەرمەكشى. سونىمەن قاتار, ۆيلنيۋستە ەرجان قازىحانوۆتىڭ كيپر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەراتو كوزاكۋ-ماركۋلليسپەن, يرلانديالىق ارىپتەسى ەيمون گيلمورمەن, ەۋروپا وداعىنىڭ ورتالىق ازيا جونىندەگى ارنايى وكىلى پەر مورەلمەن كەزدەستى. ەقىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ 18-ءشى وتىرى­سىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءباسپاسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلدى. ول تۋرالى گازەتىمىزدىڭ كەلەسى نومىرىندە اڭگىمەلەنەتىن بولادى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان» – ۆيلنيۋستەن.
سوڭعى جاڭالىقتار