...تىلەگىن جەتكىزەدى
ورەلى وي-پىكىر ايتىلدى
س.قوندىباي اتىنداعى وبلىستىق مۇراجايدا ماڭعىستاۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى مەن اۋداندىق ىشكى ساياسات جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ ارقىلى جارقىن بولاشاققا!» اتتى پىكىرتالاس جيىنى وتكەن بولاتىن. بۇل شارانىڭ ماقساتى – ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق تۇجىرىمداماسىن جان-جاقتى تالقىلاۋ, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ پىكىرلەرىن تىڭداۋ جانە جۇرتشىلىق اراسىندا وزەكتى دەگەن تۇستارىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ نەگىزىندە تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزۋ.
شاراعا ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى مەن ەڭبەك ارداگەرلەرى, بەلسەندى جاستار مەن جاستار ورتالىعىنىڭ ماماندارى قاتىناستى. باسقوسۋدا اۋداندىق سوتتىڭ سۋدياسى س.بەردىبەكوۆ, «ماڭعىستاۋ اۋداندىق ازاماتتىق باستاما» قب توراعاسى س.انەس ءسوز سويلەپ,, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وكىلى ج.ەرمەكباەۆا «لاتىن ارپىنە كوشۋ – زامان تالابى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ, اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ا.ەرتىلەۋوۆ «وتباسىنداعى تاربيە باستى ورىندا» تاقىرىبىندا, «نۇر وتان» پارتياسى ماف سەكتور مەڭگەرۋشىسى ش.باراحاتوۆ «ازاماتتىق قوعامنىڭ ءرولى» تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى.
جيىن سوڭىندا پىكىرتالاسقا قاتىسۋشىلار ەلباسىنىڭ باعدارلاماسىن ءبىراۋىزدان قولدايتىندىقتارىن ءبىلدىرىپ, ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ جۇمىستانۋعا كەلىستى.
اللابەرگەن قونارباەۆ
ماڭعىستاۋ وبلىسى
...پىكىرىن جولدايدى
ءتىلىمىز – ۇلتتىق تولقۇجاتىمىز
ء تىل – اللا تاعالا بۇيىرتقان ۇلتتىق تولقۇجات. دۇنيەجۇزىندە تۇرلەرى ءبىر-بىرىنەن اينىمايتىن ۇلتتار كوپ. ولاردى تۇرىنە قاراپ قاي ۇلت ەكەنىن ايىرا المايسىڭ, تەك تىلىنەن عانا قاي ۇلت ەكەنىن بىلۋگە بولادى. مىسالى, قازاققا ۇقساس ۇلتتار بار. ولار, ياكۋت, كورەي, قىتاي, ت.ب. مىنە, بۇلاردى تۇرىنە قاراپ قازاقتان ايىرۋ قيىن, تەك سوزىنەن عانا بىلەسىڭ.
كەشەگى قىزىل يمپەريانىڭ تۇسىندا قازاقتى تىلىنەن, دىنىنەن, سالت-ءداستۇر, ادەت-عۇرپىنان ايىرۋ ساياساتى جۇرگىزىلدى. ءسويتىپ ءبىزدىڭ انا ءتىلىمىز ءوز جەرىمىزدە, ءوز ەلىمىزدە وگەي بالانىڭ كۇنىن كەشىپ, ءتىپتى جويىلىپ كەتۋگە تاياپ, اۋپىرىممەن ارەڭ امان قالدى.
اللا جار بولىپ, ەلىمىز ەگەمەندىك الىپ, ەلباسىمىزدىڭ دانا باسشىلىعى, سالماقتى ساياساتىنىڭ, الىستى بولجايتىن كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ءبارىن قالپىنا كەلتىرىپ, وشكەنىمىزدى جاعىپ, ولگەنىمىزدى قايتا ءتىرىلتىپ جاتىرمىز. ۇلى دالانى مەكەن ەتكەن ۇلتىمىزدىڭ مارتەبەسى اسقاقتاپ, شيرەك عاسىر ىشىندە بۇكىل الەمگە تانىلدى. قازاق ءتىلى بۇگىندە مەملەكەتتىك ءتىل. انا ءتىلىمىز – ۇلتتىڭ جانى. ءوز ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتۋ باستى بورىشىمىز.
ماعزۇمبەك ماشايىق ۇلى,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى
قاراعاندى وبلىسى
...دابىل قاعادى
بەسىك جىرىن ايتاتىن اجەلەر جوق
«بەسىكتى وتقا جاقپا», «اياقاستى ەتپە», «قادىرلەپ ۇستا» دەيتىن قازاق بەسىكتى قوقىسقا تاستاي سالاتىن بولىپتى. سول بەسىكتىڭ سۋرەتىن جەلىدەن كورىپ, ءىشىم قان جىلادى. بەسىكتىڭ قاسيەتى ۇرادى عوي, ويلانايىق! بەسىك باياعىدا ايىرقالپاق ايداھار ءبيدىڭ زامانىندا پايدا بولعان دەيدى. ءبىر كۇنى ايداھاردىڭ بالاسى ۋانباي, جىلاي بەرەدى. ەمشى-تاۋىپتەردەن دە ەشتەڭە شىقپايدى. اكەسى قىزىنىڭ جىلاعانىنا شىداي الماي دالاعا شىعىپ كەتىپ, قۇدايدان مەدەت سۇرايدى. ءبىر ۋاقىتتا جىلاعان بالانىڭ داۋىسى شىقپاي قالادى. جۇگىرىپ ۇيگە كىرسە, قىزىنىڭ قاسىندا اق كيىمدى كىسى جانباي قالعان توبىلعىنىڭ بۇتاعىنا بوپەنى سالىپ تەربەتىپ وتىر ەكەن. جاقىنداعاندا كوزدەن عايىپ بولادى. بي مۇنى «قۇدايدان كەلگەن يشارات» دەپ قابىلدايدى. تۇنىمەن قيسىق اعاشتاردى قيىستىرىپ, بەسىك جاساپ شىعارىپتى. ءسابيىن سوعان سالعاندا, جۇبانىپ, ءتاتتى ۇيقىنىڭ قۇشاعىنا كەتەدى ەكەن.
بەسىك ەڭ العاش توبىلعىدان جاسالعاندىقتان, ول قاسيەتتى اعاشتاردىڭ بىرىنە اينالادى. ودان بەسىك, قامشى, ىدىس-اياقتار جاسالاتىن بولعان. توبىلعى بەسىكتە تەربەلگەن ءسابي «ارىستانداي توپ جارادى, جولبارىستاي جول توسادى» دەپ ىرىمدايدى. بەسىكتى اياقاستى تاستامايىقشى.
بەسىكتىڭ قادىرىن قاشىرعان قازاقتا بەسىك جىرىن ايتاتىن اجەلەر ازايىپ كەتكەنى دە راس. وسىدان ءبىراز بۇرىن اقتوبە وبلىستىق بالالار كىتاپحاناسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى حابارلاستى. «نەمەرەسىنە بەسىك جىرىن ايتاتىن, بەسىكتىڭ قاسيەتى تۋرالى وقىرماندارىمىزعا ادەمىلەپ ايتاتىن اجە تاۋىپ بەرىڭىزشى» دەپ قولقا سالدى. قانشا جەرگە قوڭىراۋ شالىپ, قانشا اداممەن سويلەستىم... ازەر تاپتىم, كوپتەگەن اجەلەر بەسىك جىرىن ايتپايتىن بولعان. نەمەرەسىن باققىسى كەلمەيدى, كيمەشەك كيمەيدى. بەسىك جىرىن ايتاتىن اجەلەر, قايداسىڭدار؟!
باقىت جانشاەۆا
اقتوبە وبلىسى
...العىس بىلدىرەدى
شيپاگەر شاپاعاتى
مەن شىعىس قازاقستان وبلىسى, تارباعاتاي اۋدانى, اقجار سەلوسىندا دۇنيەگە كەلىپ, الماتى قالاسىنداعى اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن بىتىرگەن سوڭ, تۋعان اۋىلىمداعى مەكتەپتە مۇعالىم بولىپ جۇمىس ىستەدىم. قازىر زەينەت دەمالىسىندامىن. ءبىر جىل بۇرىن اسقازانىما جارا شىعىپ اۋىرعاندىقتان, الماتى ونكولوگيالىق ورتالىعىنا بارىپ قارالعان ەدىم. مۇندا مەنى توراكو-ابدومينالدىق ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەستاي ابزالبەكوۆ شۇعىل تۇردە وتا جاساۋ قاجەت ەكەنىن ءتۇسىندىردى. ءسويتىپ وپەراتسيالىق بلوكتىڭ مەڭگەرۋشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى مارات احەتوۆ, دارىگەر ەرجان كەڭەسباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتا جاسالىپ, وتە ءساتتى ءوتتى. قازىرگى دامىعان مەديتسينالىق اپپاراتۋرالاردىڭ بارلىق تۇرلەرى پايدالانىلىپ, امان-ەسەن ۇيگە ورالدىم.
قۇرمەتتى رەداكتسيا ۇجىمى, ماعان ءساتتى وتا جاساپ, وزدەرىنىڭ كاسىپتىك بىلىمدەرىنىڭ جوعارى دارەجەدە ەكەنىن كورسەتكەن دارىگەرلەرگە شىن جۇرەكتەن العىسىمدى بىلدىرەمىن. سونداي-اق ونكولوگيالىق بولىمدە جاتىپ ەمدەلگەنىمدە, مۇنداعى جۇمىس ىستەيتىن مەيىربيكەلەردىڭ جىلى قاباعى مەن مەيىرىمدى جۇزدەرىنە ريزا بولدىم.
الماسبەك مالىكوۆ,
قۇرامىس شاعىن اۋىلىنىڭ تۇرعىنى
الماتى وبلىسى
...وي بولىسەدى
مۇعالىمدەردىڭ ارنايى كيىمى نەگە جوق؟
نازار اۋدارساق – ۇشقىشتار, تەمىرجولشىلار, دارىگەرلەر, پوليتسەيلەر, كۇزەتشىلەر مەن تەڭىزشىلەرگە دەيىن ارنايى فورمالارى بار. ال بارشا ادامنىڭ ساۋاتىن اشقان, جۇدىرىقتاي بالانى ادام ەتىپ, ءبىلىمدى ۇرپاق تاربيەلەگەن مۇعالىم-ۇستازداردىڭ نەگە ارنايى كيىمى جوق؟ وسى ماسەلە سوڭعى جىلدارى اندا-ساندا ايتىلىپ قويادى, بىراق ناتيجە جوق.
مۇعالىمنىڭ بەدەل-ابىرويى ارتسىن دەسەك, ولارعا دا ارنايى كيىم ۇلگىسىن دايىنداپ, اسپەتتەۋىمىز قاجەت-اق. «التى الاشتىڭ بالاسى ءبىر جەرگە جينالسا, ءتور مۇعالىمدىكى», – دەپ ەدى ماعجان جۇماباەۆ. قانە, سول ءتور ايلىق جالاقىسى ماردىمسىز, فورماسى جوق, سايلاۋ جاقىنداعاندا اكىمقارالاردىڭ قولجاۋلىعى, سەنبىلىككە شىعاتىن دا, تۇنىمەن داپتەر تەكسەرىپ كوز مايىن تاۋىسىپ «قاعاز كەمىرەتىن» دە مۇعالىم. قادىرمەندى ۇستازداردى ۇلىقتايىق, مەرەيىن ۇستەم ەتەيىك دەسەك – مۇعالىمدەردى دە زاماناۋي فورمامەن قامتاماسىز ەتەيىك. سوندا عانا مۇعالىمدىكتە وقيتىن جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ, قاتارى كوبەيەدى, ۇستاز بەدەلى جوعارىلاي تۇسەدى...
ماقسات مۇحانوۆ,
زەينەتكەر-ۇستاز
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
