ايماقتار • 18 ءساۋىر, 2018

الەۋمەتتىك باستاماعا ارقاۋ بولعان ماسەلە ايماقتا قالاي شەشىلەدى؟

423 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت ۇسىنعان 5 الەۋمەتتىك باستامانى قولداۋ مەن ورىنداۋ وبلىس اكىمدەرىنىڭ مىندەتى عانا ەمەس, ىسكەرلىگىنە سىن بولماق. الماتى وبلىسى ەلباسى باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسىپ تە كەتتى.

الەۋمەتتىك باستاماعا ارقاۋ بولعان ماسەلە ايماقتا قالاي شەشىلەدى؟

جالپى, جاريا بولعان ۇسى­نىستاردا ناقتىلانعان 5 باعىت­تىڭ جۇزەگە اسۋىنا نەگىز بولاتىن جۇمىستار جەتىسۋدا جوق ەمەس, بار. ءبىز بۇل جولعى سوزى­مىزگە ەلباسى باستاماسىندا كورسەتىلگەن تۇرعىن ۇيگە قول­جەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ مەن تابىسى از جۇمىسشىلاردىڭ سالى­عىن قايتا ەسەپتەۋ جانە ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى جۇكتەمە جايىن ارقاۋ ەتپەكپىز.

– مەملەكەت باسشىسى الەۋ­مەتتىك سالانى جاڭعىرتۋعا باعىت­تالعان 5 باستاماسىن ۇسى­نۋ ارقىلى ەلىمىز ءۇشىن وزەك­تى, الەۋمەتتىك سالاعا جاڭا سەرپىن بەرەتىن شارالاردى ىسكە اسىرۋدى مىندەتتەدى. بۇل كوپتەن كۇت­كەن, ءبارىمىزدىڭ ويىمىزدان شىق­قان باستاما بولدى.  پرە­زي­دەنتى­مىز ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەل ەكونو­مي­كا­سىنىڭ تولىق مۇم­كىن­دىگى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەندى سول باس­تا­مالارعا ناق­تى توق­تالىپ, اتقا­راتىن جۇمىس­تارى­مىزدىڭ نەگىزگى باعىت-باع­دارىنا اينالىپ وتىر, – دەيدى اماندىق باتالوۆ.

مىسالعا, تۇرعىن ءۇيدى پايدا­لانۋعا بەرۋ جونىنەن وبلىس رەسپۋبليكا بويىنشا ال­دىڭ­عى ورىندا. وتكەن جىلى باس­پانا سالۋ بويىنشا جوسپار 5,7 پايىزعا ارتىعىمەن ورىندال­دى. اۋماعى 646 مىڭ شارشى مەتر­دى قامتيتىن تۇرعىن ءۇي كەزەك كۇتكەن ادامدارعا بەرىلدى. ياعني قارقىنمەن سالىنىپ جاتقان 184 ءۇيدىڭ 94 ۇيىندە قونىس تويى توي­لاندى. قۇرىلىس جۇمىستارى با­رى­سىندا 494 شاقىرىمدى قۇ­راي­تىن ينجەنەرلىك جەلى ىسكە قوسىلعان.
– وبلىستا قۇرىلىس قار­قىن­دى جۇرگىزىلگەنىمەن, ءۇي باعا­سىنىڭ تۇرعىندارعا قولجەتىمدى بولۋى قيىندىق كەلتىرىپ وتىر. ادامداردىڭ يپوتەكا مەن نەسيە­گە قول جەتكىزۋى وڭاي بولمادى. ەندى ەلباسى ۇسىنعان «7 – 20 – 25» باعدارلاماسى ارقاسىندا جەر­لەستەرىمىزدىڭ باسپانالى بولۋىنا جاعداي جاسالادى, – دەيدى ءوڭىر باسشىسى.

بۇل ماقساتتا وبلىستاعى تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولە­مىن 1 ملن شارشى مەترگە دەيىن ارت­تىرۋ كوزدەلىپ وتىر. قازىر اي­ماقتاعى باسپاناعا ءزارۋ ادام­داردىڭ سانى 40 مىڭنىڭ ۇستىن­دە ەكەن. ال دايىن ءۇي سانى­نىڭ كوبەيۋى مەن باعانىڭ قول­جەتىم­دىلىگى باسپاناعا مۇقتاجدىقتى ازايتارى ءسوزسىز. 
وسى جەردەن ەكىنشى ماسە­لەنىڭ شەتى شىعادى. ياعني تۇر­عىنداردىڭ تابىسى مەن تولەم قابىلەتىنىڭ اراجىگىن انىق­تاۋعا قاتىستى جۇمىستارعا ءجىتى قاراۋعا تۋرا كەلەدى. ويتكەنى الماتى وبلىسى اگرارلىق اي­ماق بولعاندىقتان, نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ەتەتىن ادامداردىڭ تابىسى دا جوعارى ەمەس. ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتيتىن ادامداردىڭ ۇلكەن توبى جانە بار. دەمەك جالاقىسى تومەن توپتىڭ قاراسى قالىڭ. تابىس سالىعىن 1 پايىزعا دەيىن ازايتۋ باستاماسى جەتىسۋلىق­تاردىڭ بۇل ماسەلەسىن شەشەتىنى انىق. ەسەپ بويىنشا 2 مىڭعا جۋىق جالدامالى جۇمىس كۇشى­نىڭ جالاقىسى قايتا قاراۋعا جاتادى ەكەن.

ال ءبىلىم الۋعا بولىنەتىن گرانت سانىنىڭ كوبەيۋى وقۋعا ىن­تا­لى جاستاردىڭ قاتارىن دا قازىر­گىدەن دە كوبەيتەتىنى انىق. جىل سايىن وبلىس اكىم­دىگى الەۋ­مەتتىك كومەك كورسەتۋ جولى­­مەن جۇزدەگەن جاستارعا جەرگى­لىك­تى بيۋدجەت ەسەبىنەن ءبىلىم بەرۋ گرانتىن تاعايىندايدى. ماسەلەن, بىلتىرعى وقۋ جىلىندا 83 تۇلەك ءتۇرلى ماماندىق­تار بويىنشا وسى «اكىم گرانتىن» جەڭىپ العان ەكەن.  قازىر ايماقتاعى جالعىز جوعا­رى وقۋ ورنى – جەتىسۋ مەملە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كۇندىزگى بولى­مىندە 3 مىڭنان استام ستۋدەنت وقىپ جاتىر. ارينە بۇل جەردە ازداعان ماسەلە بار. ستۋدەنتتەردىڭ جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءماز ەمەس. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 2 جاتاقحانا كورپۋسى بار, ولار تەك 500 ادامدى قابىلداي الادى. مۇنىڭ سىر­تىن­دا تالدىقورعان, تال­عار قالالارىنداعى كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن ارناۋلى وقۋ ورىن­­دارىنىڭ ستۋدەنتتەرى دە جاتاق­­حانا تاپشىلىعىن سەزىنۋ­دە. جاقىندا جەتىسۋ ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن تاعى دا 500 ورىندىق جاڭا كامپۋس سالۋعا قارجى ءبولىنىپ, ارنايى جەر ءبولىندى. 

– ستۋدەنتتەردى جاتىن ورىنمەن قامتۋ دەگەنىمىز ۋنيۆەرسيتەتكە عانا قاتىستى بولماۋى كەرەك. اۋداندارداعى كاسىپ­­­تىك ءبىلىم بەرەتىن ارناۋ­لى وقۋ ورىندارىنىڭ جا­ع­دايى اي­تار­لىقتاي ەمەس. تال­عار­داعى, تالدىقورعانداعى كول­لەدج­دەردىڭ ستۋدەنتتەرى جاتاق­حاناعا سىيماي, پاتەر جالداۋعا ءماجبۇر. ەلباسى ۇسىنعان باس­تاما وسى كەمشىلىكتەردى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەگەن ەدى بۇل تۋرالى ايماق باسشىسى ا.باتالوۆ.

دەمەك وبلىس اكىمىنىڭ الەۋ­مەتتىك باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا اتقاراتىن ءىسى شاش­ەتەكتەن. الەۋمەت الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك اكىمدەردىڭ جۇ­مىسىنا سەرپىلىس اكەلىپ قانا قويماي, ەلباسى باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا سەرگەك بولۋدى ەسكەرتەدى.

قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار