بايىرعى ماماندىق يەسى الدىندا كىسىلىگىن ۇمىتىپ كىشىرەيەتىن, بالالىق بال داۋرەندى باستان كەشىپ قوبالجيتىن, ۇستازدىڭ قۇدىرەتتى كۇشىن, ونەگەلى ءىسىن كورىپ, ءوزىن ءالى كۇنگە شاكىرت سانايتىن تۇلعالار بارشىلىق. سونداي شاكىرتتەرى كوپ مۇعالىمنىڭ ءبىرى, الما ورازباەۆا اتىنداعى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتە 1953-1974 جىلدارى جەتەكشىلىك ەتىپ, جارتى عاسىرعا جۋىق عۇمىرىن ۇستازدىققا ارناعان, حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى ساندەش جاقاشقىزى بۇگىندە قۇرمەتتى دەمالىستا بولسا دا مەكتەپتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن ءالى بىتە قايناسىپ كەلەدى.
البەتتە ادام ومىردە ءارتۇرلى تاعدىرمەن توعىسادى. «ادامنىڭ ادامشىلىعى – جاقسى ۇستازدان» دەپ حاكىم اباي ايتپاقشى, ءوزىنىڭ بولمىسىمەن, ەرەكشە قاسيەتىمەن سانادا وشپەس ءىز قالدىراتىن جاندارمەن قاتار ءومىر ءسۇرۋ, ارينە, ۇلكەن باقىت. بۇل رەتتە ءبىلىم شاڭىراعىندا قاراشىعاناق گاز كوندەنساتى كەنىن اشقان عالىمداردىڭ ءبىرى, اكادەميك سۋحان كامالوۆ, قوعام قايراتكەرلەرى قابيبوللا جاقىپوۆ, ميربولات جاقىپوۆ, عالىم بايان شىنتەمىروۆا, مارس عابباسوۆ, جۋرناليست تەمىر قۇسايىن, اكتريسا گۇلنار جاقىپوۆا ىسپەتتى بەلگىلى تۇلەكتەر ءبىلىم العانىن ماقتانىشپەن ايتامىز.
ساندەش اپامىزدىڭ تاعى ءبىر تۇلەگى تاۋفيق مۇقانوۆ مەكتەپ تابالدىرىعىن 1955 جىلى اتتاعانىن, سول كەزدە جەتىجىلدىق ا.س. پۋشكين اتىنداعى ورىسشا مەكتەپتەگى العاشقى ۇستازى كلاۆديا يۆانوۆنا لەۆەتسكايا بولعانىن قۇرمەتپەن ەسكە الادى.
«ول كەزدەگى مۇعالىمدەر بولەك ەدى عوي. تەرەڭ ءبىلىم بەرەتىن. اسىرەسە ماتەماتيكاعا باۋلىعان حاديشا قۇدايبەرگەنوۆانىڭ ەڭبەگى كوپ ەدى. «ماتەماتيكا ۆ شكولە» دەگەن جۋرنالعا جاريالانعان تەرەڭدەتىلگەن ەسەپتەردى شىعارتىپ, جۇيەلى دايىندايتىن. مۇعالىمدەردەن العان ءبىلىمىم قاي قىزمەتتە جۇرسەم دە ومىرىمە ازىق بولدى دەپ ايتا الامىن», دەپ ەسكە الادى تاۋفيق ءۋاش ۇلى. سول كەزدەگى مەكتەپ ديرەكتورى س.جاقاشقىزى ت.مۇقانوۆتى «التىن مەدالعا» ۇسىنعان ەكەن. «العاشقىدا كەلىسپەدىم. سەبەبى وزگە سىنىپتاستارىم, قاتار قۇرداستارىمنىڭ كوڭىلدەرىنە قاياۋ ءتۇسىپ قالا ما دەگەن وي بولدى», دەگەن اعامىزدىڭ سوزىنەن سول زاماننىڭ رياسىز دوستىق كەيپى مەن ۇستازدىڭ ءمولدىر تاربيەسىن كورەمىز.
ا.ورازباەۆا اتىنداعى مەكتەپتىڭ 1966 جىلعى تۇلەگى بايان عابباسقىزى باتىس قازاقستان وڭىرىندەگى ءبىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنا وزىندىك سارا جولىن ارناعان جانداردىڭ ءبىرى. «ۇستازىم» ءانى شىرقالعاندا مەنىڭ دە ەسىمە مەكتەبىم, سۇيىكتى ۇستازدارىم تۇسەدى. سول كەزدەگى مەكتەپ باسشىسى ساندەش جاقاشقىزى تاريحتان ساباق بەرەتىن. ەكى دۇركىن جوعارعى كەڭەس دەپۋتاتى بولعان, وتە ادەمى, سىرباز ادام ارتىق-اۋىس سويلەمەيتىن, كوپ كۇلمەيتىن. تاپ ءبىر داۋىسىن كوتەرىپ ەسكەرتۋ جاساماسا دا, قاتالدىق كورسەتپەسە دە اپامىز الىستان كورىنگەندە كوزىنە تۇسپەۋگە تىرىساتىنبىز», دەپ ەسكە الادى ول. وسى تولعانىستى تىڭداي وتىرىپ, بايان عابباسقىزى دا ادەمىلىك پەن پاراساتتىلىقتى ۇستازدارىنان سىڭىرگەنىنە شاك كەلتىرمەيسىز. بۇل ءبىلىم ورداسىندا ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ گەنەرالى حايرەتدين رىسقاليەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىنىڭ مايتالمان مامانى لاۋرا ءابدىلدينا, اقپاراتتاندىرۋ مەن تسيفرلى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى الميرا رىسماعانبەتوۆا سياقتى رەسپۋبليكاعا كەڭىنەن تانىمال تالاي تۇلەكتەر ۇشىپ شىقتى. ولاردىڭ بارلىعى بۇگىندە ەل يگىلىگىنە ەڭبەك ەتۋدە.
ۇلت ەرتەڭىن وسىرگەن قاسيەتتى قارا شاڭىراققا 150 جىل تولىپ وتىر. مەكتەپ مەرەيتويىنىڭ قارساڭىندا پەداگوگيكالىق مۋزەي, تۇلەكتەر فورۋمى, ارداگەر ۇستازداردى ۇلىقتاۋ, مەكتەپ تاريحىنا ارنالعان ەنتسيكلوپەديا جانە وبلىستىق دەڭگەيدە كونفەرەنتسيا, حالىقارالىق تۋرنيرلەر ۇيىمداستىرىلۋدا. «قىران تۇلەگىنە قايتپاس قانات سىيلايدى, ۇستاز شاكىرتىنە تالماس تالاپ سىيلايدى» دەگەندەي, ۇستاز – مەكتەپتىڭ جۇرەگى, قوعامنىڭ تىرەگى. سوندىقتان وسى شاڭىراقتا ەڭبەك ەتكەن پەداگوگيكا ارداگەرلەرى تۋرالى جيناق شىققان بولاتىن. ارينە قوعام تۇلعانى قانشالىقتى جەتىلدىرسە, جەتىلگەن تۇلعا قوعامدى سونشالىقتى دارەجەدە دامىتادى. وسى باعىتتى بەرىك ۇستانعان ا.ورازباەۆا اتىنداعى مەكتەپ ۇجىمى بۇگىندە دە بيىكتەردى باعىندىرىپ كەلەدى. قازىر مەكتەپتە 83 پەداگوگ قىزمەت ەتسە, ونىڭ ىشىندە جوعارى ساناتتى – 12,ء ى ساناتتى – 23, ءىى ساناتتى – 28, كەمبريدج باعدارلاماسى بويىنشا سەرتيفيكاتتالعان 16 مۇعالىم جاڭا فورماتتا جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق 4 مەكتەپ ترەنەرى مۇعالىمدەردىڭ جاڭا فورماتتاعى جۇمىسىن باعدارلاسا, 5 مۇعالىم قۇزىرەتتىلىككە باعىتتالعان ۇشتىلدىلىك كۋرسىمەن, 38 مۇعالىم جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ كۋرسىمەن قامتىلىپ وتىر. مەكتەپ وقۋشىلارىن ومىرگە بەيىمدەۋ, ومىرلىك قۇزىرەتتىلىكتەرىن دامىتۋ ماقساتىندا وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بايقاۋلارعا, ءپان وليمپيادالارىنا دايىنداۋدا گەوگرافيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى گ.اجباەۆا, ساز ءپانىنىڭ مۇعالىمى ك.مولداعاليەۆا, قازاق ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ف.ورازعاليەۆا, تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى س.سەيتجانوۆا, تاريح-گەوگرافيا پاندەرىنىڭ مۇعالىمى م.تولەكەنوۆا, ورىس ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ب.شاكۋوۆا, فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى گ.يسماعۇلوۆا وزىندىك تاجىريبەلەرىمەن ەرەكشەلەنەدى.
بالكىم ۇرپاقتار ساباقتاستىعى دەگەن وسى بولار. ويتكەنى ءبىر جارىم عاسىر ىشىندە قانشاما شاكىرت, قانشاما ۇستاز, تۇتاس ۇرپاقتار بۋىنى الماستى. بىراق ماقسات پەن مىندەت ءبىر – ەل ەرتەڭىن تاربيەلەۋ, قوعامنىڭ جەتىلگەن تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋ. اعا بۋىن قالىپتاستىرعان سارا جول ۇمىتىلماق ەمەس, سول سۇرلەۋ, سول باعىت, ەل مۇددەسىن ويلار, كەتىككە كىرپىش بولىپ قالانار تۇلەك تاربيەلەۋ باستى باعدار بولىپ قالا بەرمەك.
ءاليا عۇسمانوۆا,
الما ورازباەۆا اتىنداعى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ ديرەكتورى
باتىس قازاقستان وبلىسى,
كازتالوۆ اۋدانى,
كازتالوۆ اۋىلى
