ايماقتار • 13 ءساۋىر, 2018

بىرقازاندار نەگە ەرتە كەلدى؟

1155 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ناۋىرزىم قورىعىنا كوكتەم كەلدى. تۇگەل تابيعات ويانىپ جاتىر. جىل قۇستارى جەتتى. بيىل ناۋىرزىمعا ناۋرىز ايىنىڭ اياعىندا, كول بەتىنىڭ سەڭى ەندى بۇزىلىپ جاتقاندا ەڭ الدىمەن سۇر ۇيرەك پەن اققۋلار قونىپتى. قورىقتاعى عانا ەمەس, جالپى توبىل –تورعاي وڭىرىندەگى كوكتەمنىڭ العاشقى حابارشىسى – سۋىرلار. ولار اقپان ايىندا-اق قار استىنداعى ىنىنەن شىعا باستايدى. 

بىرقازاندار نەگە ەرتە كەلدى؟

– قىس جىلى بولدى عوي, سون­دىق­تان اڭدار مەن قىستاپ قا­­لا­­تىن قۇستار دا كوكتەمگە قو­ڭى­مەن شىقتى. ولاردىڭ شى­عى­نى جوق, – دەيدى ناۋىرزىم قو­­رىعى ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇ­­مىستار جونىندەگى ورىنباسارى قانات باتىرحان ۇلى. 

تابيعات تىلسىمى كوپ قوي. ونى قورىقتىڭ ينسپەكتورلىق قىزمەتى دە از بايقامايدى. بيىل تۋعان جەرگە ساسىق كوكەكتەر مەن بىر­­قازاندار تىم ەرتە كەلدى. بۇ­­گىنگە دەيىن قورىق ماماندارى 150-دەن استام بىرقازاندى سانا­عان. ولار نەگىزى ءساۋىر ايى­نىڭ اياعىندا, ءتىپتى مامىردىڭ باس كەزىندە كەلۋى ءتيىس بولاتىن. ولار­دىڭ جىلداعى ىستىق مەكەنى اقسۋات كولى ءالى مۇزدان ارىلا الماي جاتقاندىقتان, بىرقازاندار جى­لىستاپ, سۋى ارناسىن تەۋىپ جات­قان وزەندەرگە كەتىپتى. 

– بىرقازاندار بالىقپەن قو­رەكتەنەدى عوي, سوندىقتان بيىل وزەن­گە قوندى, قازىر ونىڭ سۋ جاي­ىل­عان جاعالاۋى دا قۇس بازا­رىنا اينالعان, – دەيدى قانات با­تىر­حان ۇلى. – كوكتەم سوزىلىپ شىق­تى دا, ساسىق كوكەكتەردىڭ قورەگى شىبىن-شىركەي دە ءالى ۇشا قويعان جوق, سوندىقتان ولار وسىمدىكتەردىڭ ءدانىن, اعاش با­سىن­دا­عى بىلتىرعى كەپكەن جيد­ەك­تەردى جەي تۇرادى.

«قاناتىنا كوكتەمدى ىلەس­تى­رىپ» امان جەتكەن جىل قۇستارىنا تۋ­عان جەر كوك تورعىن جىبەگىن جاي­ىپ, جاسىل جەلەگىن توسەيدى. ولار­عا قورىقتان قورەك تە, قام­قور­لىق تا تابىلادى. قازىر اققۋ­دىڭ سوڭىن الا تىرنالار, شا­عا­لالار, جابايى قاز-ۇيرەكتەر, اققۇ­تاندار كورىنە باستادى, ورمان قۇستارى دا «وركەسترىن» قۇ­راپ جاتىر. 

– قورىقتاعى وزەندەر ءار 12-15 جىل سايىن قۇرعاپ قالىپ, قاي­تا­د­ان سۋعا تولىپ تۇرادى. قا­زىر وزەن­دەردە سۋ مول. جىل قۇس­تارى دا بيىل سوندا قونىپ جاتىر. وت­كەن جىلى ءبىزدىڭ قورىقتان بۇرىن باي­قالمايتىن قوقيقازدىڭ ءبىر جۇبى دا وزەنگە كەلدى, – دەيدى قانات باتىرحان ۇلى. – الايدا بيىل بىرقازانداردىڭ نەگە ەرتە كەلگەنىن ءدوپ باسىپ ايتا المايمىن. مۇمكىن وزەندەردىڭ سۋعا تولۋى ما, الدە ولار قىستايتىن سولتۇستىك افريكا, يران جاعى قۇستارعا قولايسىز بولدى ما, كىم ءبىلسىن... 

مۇمكىن, بىرقازانداردى تۋعان جەردىڭ تارتىلىس كۇشى تارتتى ما ەكەن؟...

ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»

قوستاناي وبلىسى, 
ناۋىرزىم اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار