ءسوزدىڭ پارقى مەن ءىستىڭ رەتىن تۇسىنەتىن ورتانى تۇگەل ەلەڭ ەتكىزگەن, ەلدىك مۇرات پەن مۇددەنى ماعىنا تۇرعىسىنان مۇلدە جاڭا دەڭگەيگە شىعارعان بۇل باستاما بارشا زيالى قاۋىمدى, عىلىم مەن بىلىمگە جاناشىر ورتانى ەرەكشە شابىتتاندىرىپ, ارعى-بەرگى تاريحىمىزدا, بۇرىن سوڭدى بولماعان اسا اۋقىمدى شارۋاعا جۇمىلدىردى. اسىرەسە بۇل تاۋەلسىزدىك تۇلەكتەرى – جاس قاۋىم قۇلشىنا قولداپ, ەرەكشە ىقىلاس تانىتقان, وركەندى ىسكە اينالدى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن زور ىقىلاسپەن قابىلداپ, ونى ىسكە اسىرۋعا شىن نيەتپەن كىرىسكەن ورتانىڭ ىشىندە ءوزىم دە بارمىن.
باعدارلامادا اتالعان التى ارنايى جوبانىڭ قاي-قايسىسى دا جەكە مەملەكەتتىك باعدارلاما بولۋعا لايىق دارا باستامالار. دەگەنمەن دە, مەنىڭشە, سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى, ءسوز جوق – «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» بولدى. ويتكەنى كەز كەلگەن قوعامنىڭ كۇشى بىلىمدە, ال كەز كەلگەن ءتىلدىڭ قۋاتى – ول تىلدەگى مازمۇندا. ولاي بولسا, بۇل باستاما ءتىلدىڭ قاۋقارى مەن قوعامنىڭ الەۋەتىن دە بيىككە كوتەرەتىن تەگەۋرىندى تەتىككە اينالدى.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, وسى جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىك ەمەس جانە كوممەرتسيالىق ەمەس نەگىزدە جۇمىس ىستەيتىن «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قۇرىلدى. بۇگىن وسى اسا جاۋاپتى ءارى وزىندىك قيىندىقتارى دا كوپ جۇمىستىڭ العاشقى ناتيجەسىمەن تانىستىرۋدىڭ ءساتى كەلدى.
«100 وقۋلىق» جوباسى جاريالانا سالىسىمەن ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنان جالپى سانى 800-دەن اسا اۋدارىلۋى كەرەك دەگەن وقۋلىققا ۇسىنىس كەلىپ ءتۇستى. مامانداردان قۇرالعان ارنايى جۇمىس توبى اۋدارىلاتىن وقۋلىقتارعا قويىلاتىن مىناداي تالاپتاردى انىقتادى: ماسەلەن, وقۋلىق دۇنيە جۇزىندەگى ماڭدايالدى 100 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باعدارلاماسىندا بولۋى قاجەت; كەمىندە 3 باسىلىم كورۋى ءتيىس; مازمۇنى وزەكتى, ءارى يدەيالىق تۇرعىدان بەيتاراپ بولۋى كەرەك; سونىمەن بىرگە وقۋلىق زامان تالابىنا ساي, ينتەراكتيۆتى ۇلگىدە وقىپ-ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرۋى قاجەت.
وسىنداي تالاپتار نەگىزىندە فيلوسوفيا, الەۋمەتتانۋ, پسيحولوگيا, ءتىل ءبىلىمى, انتروپولوگيا مەن ءدىنتانۋ, جۋرناليستيكا, ەكونوميكا مەن كاسىپكەرلىك سالالارىن قامتيتىن العاشقى 18 وقۋلىق ىرىكتەلدى. تاڭدالعان وقۋلىقتاردى جيناقتاپ ايتساق, بۇل كىتاپتار الەمنىڭ 42 ەلىندە, 34 تىلدە باسىلىپ, جالپى تارالىمى 47 ميلليوننان اسقان. مۇنداي وقۋلىقتاردى مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا اۋدارىپ, تەگىن تاراتۋ – الەمدە بالاماسى جوق تاجىريبە. بۇل دەڭگەيدەگى ءبىر وقۋلىقتى قۇراستىرىپ, باسپاعا دايىنداۋ قۇنى 500 مىڭنان 3 ميلليون دوللارعا دەيىن جەتەدى. سوندىقتان دا وقۋلىقتاردىڭ باعاسى ادەتتە وتە جوعارى. ماسەلەن, پروفەسسور مەنكيۋدىڭ «ەكونوميكس» اتتى وقۋلىعىن امەريكالىق ستۋدەنتتەر 280 دوللارعا ساتىپ الادى. سول سەبەپتى وقۋلىقتى وزگە تىلگە اۋدارىپ باسۋعا دا اۆتورلار وتە قاتاڭ باقىلاۋ جاسايدى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىز اۋدارما جۇمىسىنا ەلىمىزدەگى ىرگەلى وقۋ ورىندارىن, گۋمانيتارلىق باعىتتاعى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ ماماندارىن كەڭىنەن تارتۋعا تىرىستىق.
اۋدارمانى مەيلىنشە ساپالى شىعارۋ ءۇشىن جۇمىسقا تاجىريبەلى اۋدارماشىلار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇستازدارى شاقىرىلىپ, عىلىمي رەداكتسيا جاساۋعا ەلىمىزدىڭ بەلگىلى عالىمدارى, ادەبي رەداكتسياعا قارىمدى قالامگەرلەر, بىلىكتى رەداكتورلار مەن باسپاگەرلەر تارتىلدى. قازىر بۇل جۇمىسقا جالپى سانى 200-گە تارتا مامان قاتىسۋدا. سونداي-اق عىلىمي اۋدارما ءىسى جولعا قويىلعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسى مۇقيات زەرتتەلدى. ىلگەرى اۋدارما تەحنولوگياسىنىڭ ءبىرى, دۇنيە ءجۇزىنىڭ 180 مىڭنان اسا اۋدارماشى مامانى قولداناتىن ارنايى ەلەكتروندى پلاتفورماعا قوسىلدىق.
ەلباسى ۇنەمى اتاپ كورسەتىپ جۇرگەندەي, اۋدارمانىڭ ءتىلىن جاتىق, ۇعىنىقتى ەتۋ ماقساتىندا اۋدارما ەرەجەلەرى مەن قاعيدالارى دايىندالىپ, بەكىتىلدى. اتاپ ايتساق, جاڭا تەرميندەرگە بالاما ىزدەۋدە قارابايىرلىققا ۇرىنباۋ; ۇعىمدار مەن تۇسىنىكتەردى حالىقارالىق عىلىمي جانە كاسىبي لەكسيكادان الشاقتاتپاي, ماعىنالىق سايكەستىگىن ساقتاۋ; مازمۇنعا نۇقسان كەلتىرمەي, گرامماتيكالىق قۇرىلىمداردى مەيلىنشە جەڭىلدەتۋ; مىسالدار مەن كەيستەردى, سۋرەتتەر مەن كەسكىندەردى مۇمكىندىگىنشە قازاقستاندىق بالامالارمەن الماستىرۋ سياقتى ۇستانىمدار كەلىسىلدى. وسىنداي نەگىزدە قازىردىڭ وزىندە جوبا سوزدىگىنە 3 مىڭنان اسا عىلىمي تەرمين, ۇعىم مەن تۇسىنىك جيناقتالدى. ولاردىڭ ءبىرسىپىراسى بۇرىننان قولدانىستا بار, ەندى ءبىر بولىگى مۇلدە جاڭا سوزدەر مەن حالىقارالىق قولدانىستاعى تۇپنۇسقاسىن ساقتاي وتىرىپ, تىلىمىزگە ەنگەن ۇعىمدار. سوندىقتان بۇل جوبا جاڭا ءبىلىم مەن تىڭ تەحنولوگياعا جول اشىپ قويماي, جاڭا ۇعىمدار مەن تۇسىنىكتەر ارقىلى عىلىمي لەكسيكامىزدى بايىتىپ, قازاق ءتىلىنىڭ الەۋەتىن دە ارتتىرۋدا.
راۋان كەنجەحان ۇلى,
«ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ» ديرەكتورى
