مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ۇستازدار, عالىمدار قاتىسقان كەلەلى جيىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ەلىمىزدە, ەلوردامىزدا اتقارىلعان جۇمىستار قورىتىندىلانىپ, ۇلت يگىلىگىنە اينالعان باعدارلامانى بولاشاقتا ءتيىمدى جۇرگىزۋ جونىندە ۇسىنىستار مەن پىكىرلەر تالقىلاندى.
«بۇل باعدارلامانىڭ قازاق وركەنيەتىنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى ۇشان-تەڭىز. بۇعان تەك زيالى قاۋىم وكىلدەرى عانا ەمەس, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك كلاستەر اسىرەسە جاستار قىزۋ ارالاسىپ باعدارلامانىڭ ءمان-ماعىناسىن تەرەڭدەتە ءتۇستى جانە قالىپتاسقان, انىقتالعان, بەلگىلەنگەن ءارتۇرلى باعدارلار دا ۇسىنىلدى. استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى وسى باعدارلامانىڭ جۇزەگە اسۋىنا ەكى جۇزدەن استام شارا وتكىزدى. ونىڭ ىشىندە تاربيە-ءبىلىم, «قاسيەتتى استانا» باعىتىندا كوپتەگەن شارالار ءوتتى. ءبىزدىڭ ەلوردامىزدىڭ رۋحاني وزەكتەرىن اشۋعا بايلانىستى بەلگىلى عالىمدار قاتىسقان كونفەرەنتسيالار, اشىق ساباقتار, ستۋدەنتتەرمەن كەزدەسۋلەر ءوتتى. سونىڭ ىشىندە باسا ايتقىم كەلەدى, ەۋرازيالىق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارىمەن قوسىلىپ, قالامىزداعى ستۋدەنت قاۋىمى بار, بىلتىر بوزوق قالاشىعىنا عىلىمي ەكسپەديتسيا جاسادىق. بيىل ەلوردامىزدىڭ اۋماعىندا جاتقان تاريحىمىزدىڭ ءارتۇرلى كەزەڭدەرىنە جاتاتىن مادەني, تاريحي ەسكەرتكىشتەرىنىڭ جيىرماسىن ىرىكتەپ, وسى «قاسيەتتى استانا» دەگەن ايدارمەن كىتاپتار شىعارىپ, ءموبيلدى قوسىمشالاردى جاساپ جاتىرمىز.
ساكەن سەيفۋللين, «الجير» مۇراجايلارى تولىقتىرىلىپ, سونىڭ ارقاسىندا مۇراجايعا كەلەتىن ادامداردىڭ دا سانى ارتقان. رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا قارجى ءبولىنىپ, ەكسپوناتتار دا كوبەيگەن. ساندىق جۇيەدەگى ءارتۇرلى جاڭا قوندىرعىلار جاسالىپ, قالاداعى وتىز ايالداماعا كىتاپ قورى ون مىڭنان اساتىن پيار كود ارقىلى جۇكتەيتىن كىتاپحانالار ورناتىلعان.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2000 جىلدان باستاپ «مادەني مۇرا» دەگەن ىرگەلى مەملەكەتتىك باعدارلاما قولعا الىندى. بۇل باعدارلاما بويىنشا ون التى سەكتسيا قۇرىلىپ, سونىڭ ءبىر سالاسى ادەبيەت, ونەر سالاسىن باسقارۋعا ماعان تۋرا كەلدى. «مادەني مۇرا» كەزىندە كوپ ماتەريال جينالدى. مۇنى نەگە ايتىپ وتىرمىن, ەلباسىنىڭ بىلتىرعى ماقالاسىنا دەيىن العىشارتتار جاسالعان بولاتىن. رۋحاني جاڭعىرۋ – جاڭارۋ. جاڭارعان ۇلت ءوز داڭعىلىن سالادى», دەدى اكادەميك سەيىت قاسقاباسوۆ.
اكادەميكتىڭ ايتۋى بويىنشا, 100 باتىرلار جىرى, 57 اشتىق تۋرالى جىر, 65 ءدىني داستان, 95 تاريحي جىر, 47 شەجىرەلىك جىر, 10 اڭىز جىر, 2 279 جۇمباق, 12 277 ماقال-ماتەل, 6 675 شۋماق قارا ولەڭ, 77 ميف, 377 اڭىز, 328 شەجىرەلىك اڭىز, 612 تاريحي اڭىز, 356 كۇي اڭىزى, 198 عۇرىپتىق فولكلور, 200 حيكايات, 1033 تۇرمىستىق اڭگىمە ءتۇرى جيناقتالعان.
ءيا, رۋحاني جاڭعىرۋ – جاڭارۋ. وسى جونىندە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ: «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى بىلتىر جاريالانعان كەزدە ءبارىمىز ءبىر-بىرىمىزدەن ءسۇيىنشى سۇراسىپ, قۋانعان ەدىك. كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەلەر كوتەرىلدى. سودان بەرى ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلدى. ەلباسى ءوزى قول قويىپ, ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىلدى. ءار وبلىستا رۋحاني جاڭعىرۋ ورتالىقتارى جۇمىس ىستەي باستادى. رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءمانى وتە تەرەڭدە. ول – سانانىڭ جاڭعىرۋى.
رۋحاني جاڭعىرۋ – ازاماتتىق سانانىڭ, تاريحي, ۇلتتىق سانانىڭ قايتا تۇلەۋىنە, تۇرلەنۋىنە ىقپال ەتەتىن تابالدىرىق» دەدى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ.
سونىمەن قوسا فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك عاريفوللا ەسىم «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ تەورياسى مەن پراكتيكاسى» دەگەن ءپان ەنگىزگەنىن ايتتى. قازىر ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى وقىپ جاتقان كورىنەدى. مەكتەپ باعدارلاماسىنا ارنالعان كىتاپ تا دايىن ەكەن. «ەلباسى ءۇش ۇعىم ۇسىندى. ماڭگىلىك ەل, ۇلى دالا, رۋحاني جاڭعىرۋ – سانا سەرپىلىسى. وسى ءۇش ۇعىم قازاق بولۋدىڭ نەگىزى. وسى تۋرالى بالالارعا ءسىڭىمدى اڭگىمە ايتۋمىز كەرەك», دەدى اكادەميك.
حالىق تامىرىندا بۇلكىلدەپ جاتقان ۇلتتىق بولمىستان ايىرىلماۋ – قازاقتى ساقتاۋ. تاۋەلسىزدىكتىڭ بايانى, مەملەكەتتىڭ باعى – ازامات ءىسى. ەلدىكتىڭ ەجەلگى سۇرلەۋىنە تۇسكەن قازاق ميلەتىنىڭ كۇرمەۋى مول كۇرەس جولىندا جەڭىسى مولىنان بولعاي!
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
