قازاقستان • 12 ءساۋىر, 2018

مەتسەناتتىڭ مەكتەبى

450 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىدان تۋرا ءبىر جىل بۇرىن جارىق كورگەن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قالىپتاسىپ, مول تابىسقا قول جەتكىزگەن كاسىپكەرلەردىڭ ەلگە, تۋعان جەرگە بەت بۇرىپ, قولداۋ مەن قامقورلىق كورسەتۋىنىڭ مەزگىلى تۋعانىن ايتىپ, تىڭ ۇندەۋ تاستاعان بولاتىن. 

مەتسەناتتىڭ مەكتەبى

جۇرت الدىنداعى پارىزىن قالتقىسىز وتەپ جۇرگەن ىسكەر ادامدارعا دەگەن قۇرمەتتىڭ دە ەرەكشە بولاتىنىن مەملەكەت باسشىسى تۇيىندەپ ايتقان-دى. دەمەك, وسى لەكتە ءبىز ەل ىشىنە سۇيكىمدى جاندار جايلى جازۋعا مىندەتتىمىز.

...باۋىرجان وسپانوۆ ەسى­مىن قازىر ايگىلەۋدىڭ قاجەتى از. قازاق­ستانداعى تابىسى زور ادام­داردىڭ كوشىن باستاعان كاسىپ­كەر. جانە بۇل كىسى ءوزىنىڭ تۋعان جە­رىنە دەگەن شەكسىز قۇرمەتى پەن قامقورلىعى ءۇشىن ايالاۋعا تۇ­را­تىن ادام. قازىر وس­پانوۆ تۋعان جىلاندى اۋى­لى­نىڭ اتى جەرۇيىق جەتىسۋ, جال­پاق قازاقستاننان اسىپ, الەمگە اي­گىلى بولىپ كەتتى. جانە بۇل داڭق كا­سىپ­كەردىڭ ەسىمىمەن بايلانىستى ەمەس, كەرىسىنشە شالعاي اۋىلداعى شاعىن مەكتەپتىڭ وقۋشىلارىنىڭ جەتىستىگى ارقىلى كەلىپ جاتىر.

وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن باۋىر­جان وسپانوۆ تۋعان اۋىلىندا فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىندا تە­رەڭ­دەتىپ ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ-ينتەرنات سالىپ بەرگەن بولاتىن. بالالىق شاعىندا ءوزى دە وسىنداي مەكتەپتە وقىعان ەدى. ۇزدىك وقى­عانى تاعى بار. جەتىستىككە جە­تۋى­نىڭ نەگىزى سول العان بىلىمىندە جاتىر. سودان با, قازىر ۇنەمى ىزدەنىسكە قۇمار, توپ جارۋعا تالپىناتىن جاستاردى جيناپ, قولداۋ جاساۋعا دايىن تۇراتىنى. وسى ويمەن ايماقتاعى دارىندى بالالاردى ىرىكتەپ الىپ, الاڭسىز ءبىلىم الۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋعا بەل بۋدى. اۋىلدا ءبىر كەزدەرى وزىنە ءبىلىم بەرگەن العىر ۇستازدارىنىڭ الدىنا مىندەت قويدى. سىرتتان ماقساتىنا ادال مۇعالىمدەردى ىز­دەپ تاۋىپ, جۇمىسقا شاقىردى. ولار­دى ءۇي-جاي, جالاقىمەن قام­تى­دى. بارلىعىنىڭ الدىنا جال­عىز ماقسات قويدى: ۇزدىك شاكى­رت تار­بيەلەۋ! مەتسەناتتىڭ تالابى قازىر تولىق ورىندالعان سياقتى.

– قازاقتىڭ بالاسى ەشكىمنەن كەم بولماۋى كەرەك. اسىرەسە دارىن­دى, ىلىمگە قۇشتار ورەن الاڭ­سىز ءوسىپ, تەك قانا وقۋعا ىنتالى بو­لۋى ءتيىس. جىلاندىداعى مەك­تەپ­­تە قازىر بالا قابىلەتىنىڭ دا­مۋى­نا بارلىق جاعداي بار. جۇرت ءسۇيسىنىپ جاتىر. بىردە اتىراۋداعى وليمپياداعا بارعان ءبىزدىڭ بالالار ايتىپ كەلدى. ولاردىڭ قۇراس­تىر­عان روبوتتارىن كورگەن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى قاتتى تاڭ­دا­نىپتى. شىنىندا, وبلىستان ءارى, قالادان تىم شالعايداعى جى­لان­دىداعى مەكتەپتەن قازىرگى زا­مانعى وزىق تەحنولوگيامەن باس­قا­رىلاتىن روبوت جاساۋشىلار كەلدى دەپ كىم ويلاعان, ءارى بايگەنى شاپپاي بەر دەپ تۇرسا, دەيدى مەتسانات ريزاشىلىعىن جاسىرا الماي.

قازىر جىلاندى اۋىلىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ- ينتەرناتتا ءتورت جۇزگە جۋىق بالا ءبىلىم الىپ جاتىر. وقۋشى­لار­دىڭ قاتارىن كوبەيتىپ, 500 ورىندىق ەتسەم دەگەن ويى بار ەكەن وسپانوۆتىڭ جانە رەسپۋب­لي­كانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تالانتتى وقۋ­شىلاردى تاڭداپ الماق نيەتتە. ءبىر كەرەمەتى, بۇل مەكتەپتىڭ وقۋ­شىلارىنا ەلى­مىزدەگى ايتۋلى جو­عارى وقۋ ورىندا­رى ءجيى «قۇدا تۇسەدى» ەكەن. ءبى­لىم ساپاسىنىڭ كۇشتىلىگىنە كوز جەت­كىزگەن رەك­تور­لار جىلاندى مەكتەپ-ين­تەر­ناتىنىڭ تۇلەكتەرىنە تەگىن گرانت بەرۋگە دايىن. ءتىپتى ينتەرنات تۇلەكتەرى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە شاقىرتۋ الىپ وتىر.

ايتپاقشى, بۇل مەكتەپ-ينتەرنات باۋىرجان وسپانوۆتىڭ تۋعان جەرىندە شاڭىراق كوتەرگەن جالعىز وقۋ ورىنى ەمەس. كاسىپكەر لەپسى اۋىلىنان جاس سپورتشىلارعا ار­ناپ تاعى ءبىر مەكتەپ اشتى. جاس­­­وپىرىمدەردى سپورتتىڭ وليم­پي­­­ا­دالىق تۇرلەرىنە باۋليتىن ين­تەرنات­تا قازىر ەلىمىزدىڭ جەر-جە­رىنەن جينالعان بولاشاق ساڭ­لاق­­تار تاربيەلەنىپ جاتىر. 750 بالا­عا ارنالعان مەكتەپتە بارلىق جاعداي بار.

– ادامنىڭ العا باسۋى ءۇشىن تەرەڭ ءبىلىم, سالاماتتى ءومىر سالتى كەرەك. مەنىڭ مەك­تەپ­­تەرىمدە وسى قاعيدا قاتاڭ ساق­تا­لادى. وقۋشىلارعا «ەلدىڭ اتىن شىعاراتىن ەر بولىپ ءوسۋ سەن­دەر­دىڭ مىندەتتەرىڭ, سەندەر­گە جاع­داي جاساپ, ەشكىمنەن كەم قىلماي تاربيەلەۋ مەنىڭ جۇ­مى­سىم» دەگەندى ايتىپ وتىرامىن. قازاقتىڭ مارتەبەسى ءوسىپ جاتسا, وعان مەنىڭ تامشىداي ۇلەسىم بولسا, ادام ءۇشىن باسقا باقىت­تىڭ كەرەگى نە؟ – دەيدى مەتسانات باۋ­ىر­جان وسپانوۆ.

بۇل مىسالدا ءبىز باۋىرجان وس­پانوۆتىڭ تۋعان اۋىلىندا اش­قان قوس مەكتەپ ينتەرناتى جايلى عانا تام-تۇمداپ ايتقان بولدىق. ءالى قيراعان اۋىلدى از عانا ۋاقىت اراسىندا گۇلدەندىرىپ, شاتقاياقتاعان شارۋاشىلىقتى اياعىنان قالاي تىك تۇرعىزعانى جايلى بولەك اڭگىمە بار. وعان ءالى ورالامىز.

قالماحانبەت مۇقامەتقالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار