باتىس قازاقستان وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ 2017 جىلعى بيۋدجەتى 8,9 ملرد تەڭگەنى (رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن) قۇراعان. عالىم ورىنعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل قارجى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋعا, «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا, اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قۇنىن سۋبسيديالاۋعا جانە باسقا دا ماقساتتارعا باعىتتالعان. 2018 جىلعا باسقارما بيۋدجەتى 4,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە بەكىتىلدى. بۇل قارجى دا جوعارىدا ايتىلعان ماقساتتارعا جۇمسالاتىن بولادى.
وبلىستا قىس ۇزاق بولعانىنا قاراماستان جىلىتۋ ماۋسىمى ويداعىداي ءوتتى. الەۋمەتتىك نىساندار قاتتى جانە سۇيىق وتىنمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. «جايىقجىلۋقۋات» اق رەزەرۆىندە ءالى دە 1 215 توننا مازۋت بار. كەلەسى جىلى وبلىستىڭ ەلدى مەكەندەرىن گازداندىرۋ اياسىندا الەۋمەتتىك باعىتتاعى 127 نىساندى كوگىلدىر وتىنمەن جىلىتۋعا اۋىستىرۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار بارلىق كوممۋنالدىق كاسىپورىندار اپاتتى-تەحنيكالىق بريگادالارمەن جابدىقتالىپ, ماتەريالدىق رەسۋرستار رەزەرۆى قۇرىلدى.
ولار ەندى كۇل شىعارمايدى
باتىس قازاقستان وبلىسى – ەلىمىزدە كوگىلدىر وتىنمەن ەڭ كوپ قامتىلعان وڭىرلەردىڭ ءبىرى. 2017 جىلى وبلىستى گازداندىرۋعا بيۋدجەتتەن 3,425 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بولىنگەن قارجىعا جالپى ۇزىندىعى 395,3 شاقىرىم بولاتىن گاز قۇبىرى سالىنىپ, 4 مىڭ تۇرعىنى بار 13 اۋىل تابيعي گازبەن قامتىلدى. بۇل اۋىلدار سىرىم اۋدانىنىڭ توعاناس, اڭقاتى, قاراعاندى, قۇسپانكول, ءجاڭاوڭىر, ساسىقكول اۋىلدارى, شىڭعىرلاۋ اۋدانىنىڭ اقسۋات اۋىلى, جانىبەك اۋدانىنىڭ مايتۇبەك, جۇماەۆ اۋىلدارى, جاڭاقالا اۋدانىنىڭ مۇقىر, جۋالىوي, جانگەلدى, سارىكول اۋىلدارى. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى اۋىلدىق وكرۋگ ورتالىعى ەمەس, وكرۋگكە قاراستى شاعىن ەلدى مەكەندەر.
2017 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن «جايىقجىلۋقۋات» مەكەمەسىنە ماگيسترالدى جانە تارتىلعان گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ ءۇشىن 1,9 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. قازىرگى تاڭدا ونى ىسكە قوسۋ, رەتكە كەلتىرۋ جۇمىستارى قالدى. ول وڭىردە جىلىتۋ ماۋسىمى اياقتالعان سوڭ ىسكە قوسىلماق.
توي بولاتىن اۋىلدار
2018 جىلى ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋعا بيۋدجەتتەن 1,464 ملرد تەڭگە ءبولىندى. قارجىنىڭ 1,357 ملرد تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, 107 ملن. تەڭگەسى وبلىس بيۋدجەتىنەن شىعىپ وتىر. بۇل قارجىعا 9,7 مىڭ تۇرعىنى بار 24 ەلدى مەكەندى تابيعي گازعا قوسۋ جوسپارلانۋدا. اتاپ ايتساق, بوكەي ورداسى اۋدانىنداعى جيەكقۇم, جامبىل, كوكتەرەك, ءبورلى, تەرەڭقۇدىق, كەڭوي, ۇيالى, سارالجىن, شوڭاي, سەيىتقالي, تايعارا سىندى 11 ەلدى مەكەنگە ۇزىندىعى 275,4 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرى تارتىلادى. جوبانىڭ قۇنى 1 794,2 ملن تەڭگە بولسا, تابيعي وتىننىڭ يگىلىگىن كورەتىن حالىق سانى 6372 بولماق. سونداي-اق اقجايىق اۋدانىندا دا 11 ەلدى مەكەن: جاڭاجول, تەگىسجول, جامبىل, بىتىك, ۇشتوبە, سارمان, بيتىلەۋ, توعان, قاراعاي, اقبۇلاق, ەسكى ەسىم اۋىلدارى (167,4 كم) گاز جەلىسىنە بيىل جالعانادى. بۇل جوبا مەملەكەت ءۇشىن 556,179 ملن تەڭگەگە شىقتى, اتالعان اۋىلداردا 2940 تۇرعىن بار. سونداي-اق جانىبەك اۋدانىندا 122 تۇرعىنى بار ونەگە اۋىلىنا, زەلەنوۆ اۋدانىندا 318 تۇرعىنى بار فاكەل اۋىلىنا دا تابيعي وتىن بيىل جەتكىزىلەتىن بولدى.
«2018 جىلدىڭ سوڭىندا وبلىس حالقىنىڭ گازبەن قامتىلۋ كورسەتكىشىن 95,4% نەمەسە 612,3 مىڭ ادام بولادى», دەيدى عالىم ورىنعاليەۆ.
8081 كوشە شامى قۋات ۇنەمدەيدى
باتىس قازاقستان وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, 2017 جىلى وبلىستا «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا 9 جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا ۇلتتىق قوردان 2,5 ملرد تەڭگە باعىتتالعان. سونىڭ ىشىندە 8 جوبا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىن قايتا قۇرىلىمداۋعا, 1 جوبا اقساي قالاسىنىڭ جىلۋ جەلىلەرىن قايتا قۇرىلىمداۋعا جۇمسالماق.
اعىمداعى جىلى بيۋدجەتتىك نەسيەلەۋ تەتىگى ارقىلى ۇزىندىعى 2,8 شاقىرىمدى قۇرايتىن ورال قالاسىنىڭ جىلۋ جەلىلەرىن قايتا قۇرىلىمداۋ بويىنشا 2 جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 265,6 ملن تەڭگە بولىنگەن. قازىر بۇل جوبالار بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇرگىزىلىپ, مەردىگەر كاسىپورىن انىقتالدى. «ۋرالسكۆودستروي» اق قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن جىلىتۋ ماۋسىمى اياقتالعاننان كەيىن باستايدى.
سونىمەن قاتار 2018 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندە 363,6 ملن تەڭگەگە جالپى ۇزىندىعى 2 شاقىرىمدى قۇرايتىن ورال قالاسىنىڭ جىلۋ جەلىلەرىن قايتا قۇرىلىمداۋ بويىنشا 2 جوبا ماقۇلداندى.
مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا «ورال قالاسىنىڭ كوشە جارىعى جەلىلەرىن جاڭعىرتا وتىرىپ سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا. بۇل جوبانىڭ شەڭبەرىندە قالا بويىنشا 8081 جارىق شامىن قۋات ۇنەمدەيتىن شامدارعا اۋىستىرۋ جوسپارلانعان.
اۋىز سۋدى ارزانداتۋ ءۇشىن
2017 جىلى وبلىستىڭ 78 ەلدى مەكەنى ءۇشىن اۋىز سۋ بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ قۇنىن سۋبسيديالاۋعا 907 ملن تەڭگە بولىنگەن ەدى. بۇل اۋىلداردا 128 مىڭ ادام تۇراتىن. بولىنگەن قارجىنىڭ 717,5 ملن تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, 189,5 ملن تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بولدى. بۇل قاراجات تولىعىمەن يگەرىلدى.
سونداي-اق 2017 جىلى تىزىمگە وبلىستىڭ 44 اۋىلدىق ەلدى مەكەنى قوسىمشا قوسىلدى. ولارعا 1 تەكشە مەتر اۋىز سۋ ءۇشىن تاريف 250-700 تەڭگە ارالىعىندا بولدى. ەندى 2018 جىلى حالىق سانى 175 مىڭ ادامدى قۇرايتىن 122 اۋىلدىق ەلدى مەكەن تۇرعىندارى اۋىز سۋدى سۋبسيديالانعان باعا بويىنشا الاتىن بولادى.
2018 جىلعا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قۇنىن سۋبسيديالاۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 717,5 ملن تەڭگە قاراستىرىلدى. «ەندى قوسىمشا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 453,5 ملن تەڭگە ءبولىنۋ قاجەت», دەيدى ع.ورىنعاليەۆ.
ەلەكتر قۋاتى وزىمىزدىكى
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى, ءتىپتى 2000 جىلداردىڭ ورتاسىنا دەيىن باتىس قازاقستان وبلىسى ەلەكتر قۋاتى ءۇشىن كورشىلەس رەسەي فەدەراتسياسىنا, قازاقستاننىڭ وزگە وبلىستارىنا تاۋەلدى بولاتىن. بۇگىندە وبلىس وزىنە قاجەتتى قۋاتتىڭ 98,5 پايىزىن ءوزى وندىرەدى. بۇل كوپ جىلعى ەڭبەكتىڭ, كەشەندى ستراتەگيالىق جوسپارلى جۇمىستىڭ ناتيجەسى.
– 2017 جىلى وبلىس كاسىپورىندارى بارلىعى 1946 ملن كۆت. ساعات كولەمىندە ەلەكتر قۋاتىن وندىرگەن. وبلىستا تۇتىنىلاتىن ەلەكتر قۋاتىنىڭ جالپى كولەمىن ەسەپتەگەندە وزىندىك ءوندىرىستىڭ مەنشىكتى ۇلەسى شامامەن 98,5% قۇرايدى, – دەيدى ع.ورىنعاليەۆ.
2016 جىلى ايماقتىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا «باتىس پاۋەر» جشس كومپانياسى ىسكە قوسقان ورال گاز-تۋربينالى ستانساسى (قۋاتى 200 مۆت) قىزمەتىن باستاعان سوڭ وبلىس ەلەكتر قۋاتىنا تاۋەلدىلىكتەن قۇتىلدى. ستانسادا 70-تەن اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
رەسەي فەدەراتسياسىنان ەلەكتر قۋاتىنىڭ شاعىن كولەمى تەك بوكەي ورداسى جانە جانىبەك اۋداندارىنىڭ بىرنەشە ەلدى مەكەندەرى ءۇشىن عانا ساتىپ الىنۋدا.
سۇيىق گازعا سۇرانىس ارتتى
ءوڭىر بويىنشا بارلىعى 82 گاز قۇيۋ ستانساسى بار. سونىڭ 46-سى قالادا, 36-سى اۋدانداردا ورنالاسقان. 2017 جىلى وبلىسقا بارلىعى 28,7 مىڭ توننا سۇيىتىلعان گاز جەتكىزىلدى. 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا سۇيىتىلعان گاز بىلتىر 23,1 مىڭ تونناعا كوبىرەك (20%) تۇتىنىلعان. بۇل وڭىردە گاز-باللوندى جابدىق ورناتىلعان كولىك سانى ارتقانىن كورسەتەدى.
– 2017 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ گاز جەلىسى كومپانيالارى سۇيىتىلعان گازدىڭ باعاسىن وزدەرى بەلگىلەيدى جانە ەركىن باعامەن ساتادى. اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى جانە «جايىقمۇناي» جشس اراسىندا ىشكى نارىققا اي سايىن 2200 توننا كولەمىندە سۇيىتىلعان گاز جەتكىزۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا وبلىسىمىزدا سۇيىتىلعان گازدىڭ 1 ءليترىنىڭ ورتاشا باعاسى 79 تەڭگەنى قۇرايدى, – دەدى ع.ورىنعاليەۆ.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى
