ول – جاستار اراسىندا ازيا چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزگەن العاشقى قانداسىمىز. وسىلاي تىزبەكتەي بەرسەك, سىر بويىندا تۋىپ-وسكەن ساڭلاقتىڭ بۇل سالادا باعىندىرعان بەلەستەرى وراسان ەكەنىنە انىق كوز جەتكىزۋگە بولادى.
قىزىلوردا وبلىسى, جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ ەكپىندى ەلدى مەكەنىندە دۇنيەگە كەلگەن الماس وتەشوۆتىڭ سپورتتىق مانسابى قازاق كۇرەسىنەن باس-
تالدى. ءوز قۇرىپتاس بالالارمەن الىسىپ-ج ۇلىسىپ ءجۇرىپ, ءتول ونەرىمىزدىڭ قىر-سىرىن ءبىراز مەڭگەردى. 2002 جىلى وبلىس ورتالىعىنا كەلىپ, سپورت مەكتەبىنە وقۋعا ءتۇستى. بىراق ول جەردە قازاق كۇرەسى ۇيىرمەسى بولماعاندىقتان, ەرىكسىز اۋىر اتلەتيكانى تاڭداۋىنا تۋرا كەلدى. اسقار مەڭدياروۆ پەن عالىم سيقىموۆ سىندى جاس مامانداردان ءتالىم-تاربيە العان تاستۇلەك شەبەرلىگى شىندالا كەلە, تالاي تالانتتىڭ توماعاسىن سىپىرعان داڭقتى باپكەر ۆيلوري پاكتىڭ قول استىنا ءوتتى. سول كەزدەن باستاپ قىزىلوردا وبلىسى دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باستىعى سادىق مۇستافاەۆ مىرزا دارىندى جاستى ءوز قامقورلىعىنا الدى.
الماس ايتادى: سول كەزدەرى قىزىلوردادا اۋىر اتلەتيكاعا قىزىعۋشىلىق جوعارى بولاتىن. الدىمىزداعى اعالارىمىز حالىقارالىق ارەنادا اتوي سالسا, ولاردىڭ ءىزىن باسىپ كەلە جاتقان جاس ورەندەردىڭ دە قارقىنى كەرەمەت ەدى. مەن مەملەكەتىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان يليا يلينمەن ءبىر زالدا جاتتىقتىم. ودان بولەك, سول زالدا قۋانىش راحاتوۆ, رومان رۋسيانوۆسكي, جەڭىس پەن ايبول الدابەرگەنوۆتەر, داۋرەن شاۋەتەەۆ سىندى سايىپقىراندار بولدى. بارلىعىمىز جاتتىعۋ زالىندا ايانباي تەر توكتىك. مىنە, وسىنداي ەرەن ەڭبەك, تاباندىلىق, شىنايى باسەكەلەستىكتىڭ ارقاسىندا شەبەرلىگىمىز كۇن ساناپ ءوستى.
ءوز قاتارىنىڭ الدى بولعان الماس اراعا ءتورت جىل سالىپ, قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى ساپىنا قابىلداندى. 2006 جىلى دوحادا الاۋى تۇتانعان ازيا ويىندارىنا قاتىسىپ, ۇلكەن تاجىريبە مەكتەبىنەن ءوتتى.
2008 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ چەندجۋ قالاسىندا وتكەن جاستار اراسىنداعى ازيا بىرىنشىلىگىندە الماسقا تەڭ كەلەر ەشكىم تابىلمادى. ءوز قاتارلاستارى اراسىندا التىن تۇعىرعا كوتەرىلگەن جىگىتتىڭ ۇلكەن سپورتتاعى جەڭىستى جولى وسىلاي باستالدى. سول جىلى كانازاۆادا جانە كەلەسى جىلى تالدىقورعاندا وتكەن ەرلەر اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتىندا الماس وتەشوۆ قولا مەدالدى موينىنا ءىلىپ, بارشا قازاق جانكۇيەرلەرىن ءبىر قۋانتىپ تاستادى. سىر بويىنان كەلگەن سايىپقىران سارى قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىندا مىقتىلار ساناتىنا قوسىلعانىمەن, الەم چەمپيوناتىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋ باقىتى وعان بىرازعا دەيىن بۇيىرمادى. 2010 جىلى انتاليا جانە 2011 جىلى پاريجدە وتكەن دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا الماستىڭ اسىعى الشىسىنان تۇسپەدى.
الماس ايتادى: مەن ونەر كورسەتكەن 94 كيلو سالماق دارەجەسىندە كىل مىقتىلار جينالعانىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. ەلىشىلىك جارىستاردىڭ وزىندە باسەكەلەستىك دەڭگەيى وتە جوعارى بولدى. ءبىر عانا يليا ءيليننىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟! وعان ەشقايسىمىز باسەكەلەس بولا المادىق. يليادان بولەك, الەم جانە ازيا چەمپيونى, بەيجىڭ وليمپياداسىندا ءتورتىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن ۆلاديمير سەدوۆ بار. الەمدىك دەڭگەيدەگى جارىستاردىڭ جولداماسىنا يەلىك ەتۋ ءۇشىن كوبىنە-كوپ سول ەكەۋمىز تالاساتىنبىز. جارىسقا نەبارى 10 كۇن قالعاندا «جاعا جىرتىسۋ» باستالاتىن. الەم چەمپيوناتى جانە وليمپيا ويىندارى قارساڭىندا ونى ۇنەمى ۇتىپ ءجۇردىم. سونىڭ ارقاسىندا جاۋاپتى جارىستارعا كوبىنە-كوپ مەن قاتىساتىنمىن. بىراق سەدوۆپەن ايقاسقاننان سوڭ كوپ كۇشىم سارقىلاتىن. سونىڭ سالدارىنان دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا بىرازعا دەيىن كەڭىنەن كوسىلە المادىم.
2012 جىلى ەلىشىلىك جارىستا باستى قارسىلاسى ۆلاديمير سەدوۆتان دەسى باسىم بولعان الماس وتەشوۆ لوندون وليمپياداسىندا قازاق ەلى نامىسىن قورعاۋ قۇرمەتىنە يە بولدى. 94 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەن قانداسىمىز تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىن 7-ورىنمەن قورىتىندىلادى. تۇماندى البيون ەلىندە ونىڭ ەڭسەرگەن سالماعى – 395 (175+220) كيلو. ال بۇل جارىستىڭ باس جۇلدەسى الماستىڭ قۇرداسى, جەرلەسى ءارى دوسى يليا يلينگە بۇيىردى.
لوندون وليمپياداسىندا ۇزدىك جەتى سپورتشىنىڭ قاتارىنا قوسىلعان جاس جىگىتتىڭ بويىندا ءوز-وزىنە دەگەن ۇلكەن سەنىم پايدا بولدى. 2013 جىلى پولشانىڭ ۆروتسلاۆ قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا الماس 397 (175+222) كيلولىق ناتيجەمەن كۇمىس مەدالدى ولجالادى. قازاقتىڭ نار تۇلعالى ازاماتىنىڭ الدىن رەسەيدىڭ ماقتانىشى الەكساندر يۆانوۆ قانا وراي الدى. قولا مەدالدى ۆلاديمير سەدوۆ يەلەندى. وسىلايشا, الماستىڭ ەسىمى الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە العان تۇڭعىش قازاق زىلتەمىرشىسى رەتىندە سپورتتىق شەجىرەگە التىن ارىپتەرمەن جازىلدى.
جوعارىداعى تابىسىنىڭ كەزدەيسوق ەمەستىگىن وتەشوۆ 2015 جىلى اقش-تىڭ حيۋستون قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ دالەلدەدى. الىستاعى امەريكادا كۇمىس مەدالدى كەۋدەسىندە قايتا جارقىراتتى. وسىنداي بيىك بەلەستەردى باعىندىرعاننان كەيىن وتەشوۆ 2016 جىلى ريودا الاۋى تۇتاناتىن وليمپيادا ويىندارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋدى كوزدەدى. بىراق برازيلياعا بارۋ باقىتى وعان بۇيىرمادى. قازاقستاننىڭ ءبىر توپ اۋىر اتلەتى «دوپينگ قولداندى» دەپ ايىپتالىپ, ولار عالامدىق دودادان شەت قالدى. سولاردىڭ اراسىندا الماس تا بار ەدى...
الماس ايتادى: ەكى بىردەي الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە العاننان كەيىن ءوز-وزىمە دەگەن سەنىمىم كۇشەيە ءتۇستى. سول ارالىقتا ازيا ويىندارىندا كۇمىس مەدالدى موينىما تاقتىم. سودان بارلىعىمىز جاتپاي-تۇرماي وليمپياداعا دايارلاندىق. ريوداعى جارىس قارساڭىندا جاسۇلان قىدىرباەۆ ەكەۋمىز ناعىز بابىمىزدا ەدىك. عالامدىق دودانىڭ باس جۇلدەسى قوس قازاقتىڭ بىرەۋىنە بۇيىراتىنىنا كامىل سەندىك. بىراق قاپيادا قازاقستاننىڭ ءبىر توپ اۋىر اتلەتىنە «دوپينگ قولداندى» دەگەن ايىپ تاعىلدى. بۇل جاڭالىق بارشامىزعا جاي تۇسكەندەي اسەر ەتتى. ءوزىمىزدىڭ ادىلدىگىمىزدى دالەلدەۋ ءۇشىن حالىقارالىق سوتقا دا جۇگىندىك. بىراق ودان ەش ناتيجە شىقپادى. وسىلايشا, سپورت سالاسىنىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ارامزالار ۇيىمداستىرعان قيتۇرقى ويىنداردىڭ قۇربانى بولدىق. ەڭ باستىسى, ءبىز دوپينگ قولدانعان جوقپىز! بۇل ءسوزدى يليا يلين دە, جاسۇلان قىدىرباەۆ تا, مەن دە نىق سەنىممەن ايتا الامىز.
ءيا, الماستىڭ ءسوزىنىڭ جانى بار. قوس قازاق برازيلياعا بىرگە اتتانعاندا, ەكەۋىنىڭ دە بۇل ساپاردان ولجاسىز ورالمايتىنى انىق ەدى. ولاي دەۋگە نەگىز, وليمپيادا ويىندارىندا 94 كيلو سالماق دارەجەسىندە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن سپورتشىلار مىناداي ناتيجە كورسەتتى:
1. سوحراد مۋرادي (يران) – 403 (182+221) كيلو
2. ۆاديم سترەلتسوۆ (بەلارۋس) – 395 (175+220) كيلو
3. اۋريماس ديدجباليس (ليتۆا) – 392 (177+215) كيلو
سالىستىرمالى تۇردە الساق, جاسۇلان قىدىرباەۆ 2014 جىلعى الەم چەمپيوناتىندا 408 (179+229) كيلونى ەڭسەردى. الماتىدا ول التىن تۇعىردان قول بۇلعادى. 2015 جىلعى الەم چەمپيوناتىندا جاسۇلان 399 (178+221) كيلولىق ناتيجەمەن قولا السا, الماس 402 (172+230) كيلولىق كورسەتكىشپەن كۇمىس مەدالدى يەلەندى. وسى دەرەكتىڭ وزىنەن-اق, ريو وليمپياداسىندا ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىن العان سپورتشىلاردىڭ ءبىزدىڭ جىگىتتەردەن ءبىراز قالىپ قوياتىنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. سول سەكىلدى چەمپيوندىق ءتاجدىڭ يەگەرى سوحراد ءمۋراديدىڭ دە كورسەتكىشى اناۋ ايتقانداي كەرەمەت ەمەس. پارسى ەلى وكىلىن تۇعىردان تايدىرۋعا قوس قانداسىمىزدىڭ كۇش-جىگەرى انىق جەتەتىن ەدى...
الماس ايتادى: دوپينگ داۋىنا ىلىكەننەن كەيىن كوپتەگەن قيىندىققا تاپ بولدىق. مەملەكەت تاراپىنان الاتىن ستيپەنديادان قاعىلدىق. ەڭبەكاقىدان ايىرىلدىق. ول ازداي, ءداۋىرىمىز ءجۇرىپ تۇرعان شاقتا ارقامىزدان قاعىپ, ماقتاۋ سوزدەرىن ايتقان اعالارىمىزدىڭ ءبىرازى تەرىس اينالدى. دوس-جاراندار دا ازايدى. ءبىر سوزبەن ايتساق, تۇرمىس تاۋقىمەتىن ءبىراز تارتتىق. قينالعان ساتتە شالقار ءتالىپوۆ پەن مۇرات ومىربەك سىندى كاسىپكەر اعالارىم قولداۋ كورسەتتى. ءوزىم بىلتىر الماتىعا قونىس اۋدارىپ, قازاقتىڭ سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسى جانە رەسپۋبليكالىق سپورت كوللەدجىنە جۇمىسقا ورنالاستىم. بۇگىنگى تاڭدا سول جەرلەردە جاستاردى اۋىر اتلەتيكاعا باۋلىپ ءجۇرمىن. بىراق سۇيىكتى ىسىمنەن تۇبەگەيلى قول ۇزگەنىم جوق. كەلەسى جىلى مەن ءۇشىن ۇلكەن سپورتتان شەتتەتىلۋ مەرزىمى اياقتالادى. سول كەزدە سپورتتىق ارەناعا قايتا ورالامىن. ماقساتىم – توكيو تورىندە توپ جارۋ. 2020 جىلى الاۋى تۇتاناتىن وليمپيا ويىندارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋ ءۇشىن ەش ايانىپ قالمايمىن. وعان كۇش-جىگەرىمنىڭ جەتەتىنىنە سەنىمدىمىن.
مىنە, الماس وتەشوۆتىڭ باسىنان وسىنداي وقيعالار ءوتتى. بارشا الاش جۇرتى الەم چەمپيوناتىندا جۇلدە العان تۇڭعىش قازاق اۋىر اتلەتىنىڭ وليمپيا ويىندارىندا دا اتوي سالاتىنىنا قاتتى سەندى. بىراق سودىر ساياساتتىڭ سپورتقا سالقىنى ءتيدى. سونىڭ سالدارىنان ساڭلاقتارىمىزدىڭ باعى بايلاندى. بىراق ءبىزدىڭ جىگىتتەردىڭ ساعى سىنعان جوق. ماسەلەن, الماس «توكيودا اتوي سالامىن!» دەپ قۇلشىنىپ وتىر. سول سەنىم, سول سەزىم قازاقتىڭ قارا بالاسىن جاڭا بيىكتەرگە جەتەلەسە يگى...
عالىم سۇلەيمەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
