ادەبيەت • 30 ناۋرىز, 2018

ءابىش كەكىلباي ۇلى. ازەلگى مۇراتىنان اينىماق ەمەس ء(ۇزىندى)

558 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

...بارىنەن دە قاۋىپتىسى – قاي ءىستى دە ەكىۇشتىلىق بيلەپ-توستەۋدە. ءبىر جاعىنان, قوعام جەكەلەگەن ينديۆيدۋمدارعا ىدىراپ, اتومدانا تۇسسە, ەكىن­شى جاعىنان, سانا وت­كىن­شى اعىمدار مەن وتپە­لى ۇس­تانىمدارعا, ءسان قۋا­لاۋ­شىلىق پەن بەدەلدە تابى­نۋ­شىلىققا بەرىلىپ, ستاندارتتانا, ءتىپتى توتاليتارلانا, جاپپاي قاساڭدانا تۇسۋدە. 

بۇرىنعى ۇزاق مەرزىمدى دوگما ەندى ۋاقىتشا ۇستەمدىك قۇراتىن وتپەلى دوگمالارمەن ورىن الماسۋدا. قىسقاسى, ازاماتتىق سانا قالىپتاسقان قاعيدالار ۇستەمدىگىنەن ارىلا الماي وتىر. ادام بىتكەن بانكتەردە ءوز ەسەپتەرىن اشىپ, بيزنەسكە ءوز اكتسياسىن سالىپ, ءوز قالتاسىنا ەشكىمگە قول سۇقتىرتپاي ءوزى يە بولۋعا تىرىسسا دا, ومىردە بولىپ جاتقاندارعا بايلانىستى ءوز كوزقاراسىن ءتۇيىپ, ءوز پىكىرىن قالىپتاستىرۋعا سونشالىقتى ىنتالى ەمەس. كوبىنە كوپ باس­قالاردىڭ ىعىندا كەتۋگە بەيىم. ەكونوميكالىق ەمان­سيپاتسيا وزىنە سايكەس الەۋ­مەتتىك-مورالدىق, رۋحاني-كوز­قاراستىق ەمانسيپاتسياعا ۇلاسا الماي كەلەدى.

ءبىزدىڭ عاسىرداعى ەلەكترو­نيكالىك, قايتا قارۋلانۋ ادام تىرشىلىگىن قايتادان تو­بىرلاندىرىپ بارا جات­قان­داي. ۇيىندە وڭاشا وتىرىپ تا, ءيىن تىرەسكەن كوشەدەگى كوپ­­شىلىكتىڭ اراسىندا جۇر­­گەندەي, باسقالاردىڭ ىقپا­­لى­نان قۇتىلا المايسىڭ. كەز كەلگەن تەلەفون شىل­دى­رى سەنى ۇيىڭە ءورت تيگەن­دەي, ەسى­گىڭدى ۇرى قاعىپ تۇر­عان­داي ابىگەرلەندىرە الادى. كىم كو­رىنگەن جەكە ومى­­­رىڭە قول سۇعىپ, كوڭىل كۇيىڭ­دى كۇيزەلتىپ, ارىڭ­دى ساۋ­داعا سالىپ, كوز­قا­راسى­ڭا­ قى­سىم, ادامدىق كۇش-جى­گە­رى­ڭە زورلىق-زومبىلىق جاساي الادى. سىرت قاراعاندا دە­موكراتياشىل كورىنگەن ۇسى­نىستاردىڭ ار جاعىندا دا: ء«بىزدى قولدا. ولاي ەتپە, بىلاي ەت!» – دەگەن الەۋ­مەتتىك وزبىرلىق قىلاڭ بە­رەدى. قۇددى ءبىر تومەننەن نە قاپتالدان بوپسالاۋ جو­عا­رىدان بوپسالاعانداي ەمەس, الەۋمەتتىك قىسىمعا جاتپايتىنداي. قايتكەن كۇندە دە, ءبىزدىڭ زامانداسىمىزدىڭ وزىمەن ءوزى قالىپ, ءوز جاعدايىن ءوزى ويلانىپ, نە ىستەپ, نە قىلاتىنىن, ەشكىمنىڭ ارالاسۋىنسىز, ءوزى انىقتاپ الۋىنا جاعدايى قالماي, ۋاقىتى جەتپەي بارادى. سوندىقتان كوبى نە كەرەكتىڭ ءبارىن يەمدەنىپ وتىرىپ, مۇقتاجدىقتان, كىم كەرەكتىڭ ءبارىن تاۋىپ وتىرىپ, جالعىزدىقتان ارىلا الار ەمەس.

جۇرتتىڭ ورتاسىندا ءجۇ­رىپ جۇرتتىڭ ءبارى جالعىز­دىق­تان جاپا شەگۋدە. پارادوكس. بىراق شىنى سولاي. سىرلا­سار­عا دوس, اقىلداسارعا اعا­ي­ىن جوق. ونىڭ ەسەسىنە تو­بى­رىنا ىلەستىرىپ اكەتكىسى كە­­لەتىن توپ كوپ. سوندىقتان دا ءداستۇرلى كوللەكتيۆيزمنەن گورى شىنايى پليۋراليزم كوبىرەك كەرەگىپ تۇر. ويتكەنى توپشىلدىق ادامنىڭ جەكە پىكىرى مەن جەكە باسىنىڭ مۇددەسىن باسا-كوكتەيدى. ال پليۋ­راليزم الۋان پىكىر يە­لەرىنىڭ اراسىنان وزىڭە ۇقساس پىكىرلەس ىزدەتەدى. جەكە باسىڭنىڭ قادىرى مەن پىكىرىن ەشكىم ەزىپ-جانشىمايدى. ەندەشە وسىنداي قالتقىسىز سۇحباتتاس, قاياۋسىز پىكىرلەستىڭ ورنىن تەك كىتاپ قانا تولتىرا الادى. ونى وقىپ وتىرىپ, تەك ءوز زامانداستارىڭ مەن وتانداستارىڭ عانا ەمەس, جالپى ادامزاتتىڭ بۇگىنگى جانە بۇرىنعى ۇرپاقتارىنىڭ ءومىر تاجىريبەلەرى مەن كوز­قا­راستارىمەن تانىسىپ, ءوز ويلارىڭ مەن سەزىمدەرىڭدى وز­گە­لەرمەن سالىستىرىپ, ءوز جان دۇنيەڭدى ءوزىڭ ەلەپ-ەكشەلەي الاسىڭ.
ادام جادى مەن ابىروي-نا­مىسىن كوزدىڭ قاراشى­عىن­داي ساقتاپ, ار-ۇجدانى مەن سەزىمىن ايالاي سىيلاپ, اقىلى مەن تاجىريبەسىن ۇزدىكسىز بايى­­تىپ, ادەبيەت اۋەل باس­تان­ بەرگى امبەگە ورتاق جانا­شىر, امبەگە ورتاق ۇستاز ماڭىزىن ودان ارمەن نىعايتا بەرمەك. سول ارقىلى ازەلدەن بەرگى كيەلى مەرەيىنە قىلاۋ تۇ­سىر­مەي, مۇلتىكسىز ساقتاپ قالا الماق.

ولاي بولاتىنى تۇسىنىكتى. ...ادامزات ىزگىلىك پەن جاقسى­لىققا, ادامگەرشىلىك پەن گۋمانيزمگە ۇزبەي تىرىسۋ ارقىلى عانا جەر بەتىندە ءوزىن-ءوزى ساقتاپ قالا الىپ وتىر. ادەبيەت تە تەك سولاي ەتكەن جاعدايدا عانا ادامدار ىقىلاسىن اقتاي الادى.
ازەلدەن ادەبيەتتىڭ پەشە­نەسىنە جازىلعانى سول.

ءابىش كەكىلباي ۇلى

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38