پرەزيدەنت • 21 ناۋرىز, 2018

الەكساندر كۆاسنەۆسكي: بەس الەۋمەتتىك باستاما - زامان تالابىنا لايىقتى جاۋاپ

303 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاما­سى 2008 جىلدان باستاۋ العان­ ەكو­نوميكالىق داعدارىستان تۋىن­داعان قۇ­رىلىمدىق ماسەلەلەرگە بە­رىل­گەن لايىقتى جاۋاپ بولىپ تابى­لا­دى. ناقتىلاي ايتقاندا, بۇل باس­تا­­مالار حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭ­گەيىن جاقسارتۋعا, تابىستىڭ تەڭسىز­دىگىنىڭ ءوسۋىن توقتاتۋعا, كوشى-قون جانە جۇ­مىسسىزدىق ماسەلەلەرىن وڭتاي­لاندىرۋعا وزىندىك جاعىمدى اسەرىن تيگىزەدى. 

الەكساندر كۆاسنەۆسكي: بەس الەۋمەتتىك باستاما - زامان تالابىنا لايىقتى جاۋاپ

نەگىزىندە تەك نارىقتىق قا­تى­ناستار ارقىلى الەۋمەت­تىك-ەكو­نوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋ مۇم­كىن ەمەس. بۇل ارادا مەملەكەتتەن ءتيىستى قول­داۋ كورسەتىلۋى قاجەت. پرەزي­دەنت­تىڭ وسى بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنان حالىق­تى مەملەكەت تاراپىنان جان-جاقتى قول­داۋ ءىسى انىق كورىنەدى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەس الەۋ­مەت­تىك باستاماسى قازاقستاندى ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى كوشباسشى مەملەكەتكە اينالدىرادى. ويتكەنى وندا زاماناۋي الەۋمەتتىك شارالاردى قولعا الۋ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-تۇر­مىستىق جاعدايىن كوتەرۋ, ەكونو­ميكانى دامىتۋ ماقساتىندا ءبىر مەزگىلدە جاڭا نەگىزدەردى قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن. 

قازىرگى تاڭدا كوپتەگەن ەلدەر ءوز حال­قى سانىنىڭ وسۋىنە ساي ءىس-قيمىلدار جا­ساۋدا. قازاقستاندا دا الداعى 25 جىل­دا حالىق سانى 20 پايىزعا ارتادى. سون­دىقتان پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ ءوز باستاماسى ارقىلى ەلدىڭ ءاربىر تۇر­عىنىنا باسپانا الۋدى قولجەتىمدى ەتۋدى كوزدەپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە بىرنەشە ماسەلەلەردىڭ ءبىر مەزگىلدە وڭ­تايلى شەشىلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. بىرىنشىدەن, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى ارتادى. ەكىنشىدەن, قۇرىلىس سالاسىنىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدا دامۋىنا جول اشىلادى. ۇشىنشىدەن, ەلەكتر ەنەرگياسىن ءتيىمدى ءارى ۇنەمدى تۇتىناتىن, ەكولوگيالىق تازا, ينفراقۇرىلىمى جەتىلگەن ۇيلەر پايدا بولادى. تور­تىن­شىدەن, جاستاردى قولجەتىمدى, ساپالى بىلىم­مەن, جۇمىسپەن قامتۋعا, حالىق دەن­ساۋلىعىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار قارقىن الادى.

تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعالى بەرى قاز­اق­­ستان ءوز ەكونوميكاسىن دامىتۋ ماق­سا­تىن­دا جۇيەلى جۇمىستار جۇر­گىز­دى. بۇل ورايدا قازاقستان شاعىن جانە ورتا كاسىپ­كەرلىكتىڭ ءرولىن ارتتى­رۋعا بارىنشا كوڭىل اۋدارىپ كەلەدى. پرە­زيدەنت باستاماسىندا ايتىلعان ميكرو­كرەديتتەۋدى ۇلعايتۋ ءىسى وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز. بۇل ارادا قولداعى مۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى پاي­دالانۋ, وقى­تۋ باعدارلامالارى ار­قىلى شاعىن كاسىپ­كەرلىك سالاسىنداعى ازاماتتار مەن جاس كاسىپكەرلەرگە قول­داۋ ءبىلدىرۋ ماڭىزدى. 

قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ الەۋمەتتىك باستامالارى بويىنشا ەل تۇرعىندارى تابىسىنىڭ ايىرماسىن ازايتۋعا, وسى ماسەلەدەگى تەڭسىزدىكتى تومەندەتۋگە قا­تىس­­­تى ناقتى شارالار قولعا الىنباق. بۇل ورايدا از جالاقى الاتىندارعا سا­لى­نا­تىن سالىق جۇكتەمەسى 10 پايىزدان 1 پايىزعا دەيىن تومەندەتىلەتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. بۇل قوعامداعى تەڭسىزدىككە قار­سى ءىس-ارەكەتتىڭ ناقتى كورىنىسى بولىپ تابىلادى. 

ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءىسى جاھاندىق دەڭ­­گەي­دەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىراتىن زاماناۋي ۇدەرىستەردە جەتەكشى رولگە يە. بۇل ماسەلە پرەزي­دەنتتىڭ ءۇشىنشى الەۋمەتتىك باستاما­سىندا ايتىلعان. ون­دا جوعارى تەح­نيكالىق ءبىلىم بەرۋگە نازار اۋدارۋ, ستۋدەنتتەردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ ماسە­لەلەرى اتاپ كورسەتىلگەن. 

الداعى ون جىلدا قازاقستاندا جو­عارى ءبىلىم الۋعا تالپىناتىن جاستار سانى ۇلعايا ءتۇسىپ, وسى سالاداعى ءبىلىم وشاقتارىنا دەگەن سۇرانىس ارتادى. سوندىق­تان قازاقستاندىق جاستاردىڭ ءبىلىم ىزدەپ شەتەل اسىپ كەتپەۋى ءۇشىن ولار­­عا ءوز ەلىندە جاعداي جاسالۋى قا­جەت. مىنە, قازاقستان پرەزيدەنتى ءوزى­نىڭ بەس باستاماسىندا وسى ىقتيمال تۇيت­كىلدەردىڭ الدىن الۋعا قاتىستى ءتيىستى شارالاردى قازىردەن ىسكە اسىرۋدى تاپسىرىپ وتىر.

ن.نازارباەۆتىڭ قولجەتىمدى ءارى ساپالى ءبىلىم بەرۋگە بايلانىستى باستاماسى ايماق ەلدەرى اراسىندا قازاقستاندى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جەتەكشى ورىنعا شىعارادى.

الداعى 25 جىل كولەمىندە قازاقستان حالقىنىڭ 70 پايىزى قالالىق جەرلەرگە شوعىرلانۋى مۇمكىن. بۇل ءوز كەزە­گىندە تازا ەنەرگياعا دەگەن سۇرانىستى ۇل­عايتا تۇسەدى. سوندىقتان دا قازاقستان پرە­­زيدەنتى ەلدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىنەن اس­تا­ناعا دەيىن گاز قۇبىرىن تارتۋ قاجەت­تىگىن ءوزىنىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن­دا اتاپ كورسەتتى. بۇل – شىنايى سترا­تەگيالىق ماڭىزدى جوبا. اتالعان جو­با ىسكە اسسا, بۇعان دەيىن پايدالانىپ كەل­­گەن كومىردى تۇتىنۋ توقتاتىلىپ, ەكو­­لوگيالىق ماسەلەلەر شەشىمىن تابادى, حا­لىق­تىڭ دەنساۋلىعى, ءومىر ءسۇرۋ دەڭ­گەيى جاقسارادى. 

الەكساندر كۆاسنەۆسكي, 
پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى 

سوڭعى جاڭالىقتار