ايماقتار • 20 ناۋرىز, 2018

ارقادا اپاتتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى پىسىقتالدى

530 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەرتە كوكتەم تۋا ارقادا الدىمەن وكپەك جەل سوقتى. مۇنىسى دالانى قىمتاپ جات­قان قاسات قاردى تەسۋگە تاپ­تىرمايتىن تەگەۋرىندى كۇش. كوكتەمنىڭ كادىمگى قا­را سۋىعى. ودان كەيىن وب­لىس­تىڭ كەي جەرلەرىندە سىر­كىرەپ جاڭبىر جاۋدى. بۇ­نىڭ دا ءوز حالىنشە قار كو­بە­سىن سوگەرلىك قاۋقارى بار-دى. ەندى, مىنە, قىلىشىن سۇي­رەتكەن قىس قىر اسا بە­رە, شاعىرماق كۇندەر باس­تال­دى. قاردىڭ شەتى ءجىپسىپ, جى­ڭىشكە جۇلگەلەردى قۋالاپ سۋ اعا باستادى.

ارقادا اپاتتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى پىسىقتالدى

قارعىن سۋدىڭ قانداي زارداپ اكە­لەتىنىن اۋزى كۇيگەن قاراعاندى ءوڭىرى جاقسى بىلەدى. وسىدان ءتورت جىل بۇرىنعى سۋ تاسقى­نى­نان بوگەن بۇزىلىپ, كوكپەكتى اۋىلىن سۋ باسقانى ەستە. سول توتەنشە وقيعا كەزىندە ونداعان ءۇيدىڭ ويرانى شى­عىپ, ءتىپتى ادام شىعىنى دا بولعان ەدى. ءبىر عانا كوك­پەكتى ەمەس, ءوڭىردىڭ تالاي ەلدى مەكەنى كەي­ىن­گى جىلدارى قىزىل سۋدىڭ زاردابىن تار­تۋ­داي-اق تارتىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە, شى­عىس قازاقستان وبلىسىنداعى اپاتتى جاع­دايدىڭ ارقا جۇرتىنا قازىردىڭ وزىندە ءىش تارتتىرعان جايى بار.

ءيا, اپات ايتىپ كەلمەيدى. مۇنىڭ الدىن الاتىن ءبىر عانا امال بار, ول – قانداي دا قاۋىپ-قاتەرگە بەس قارۋىڭدى تۇگەل سايلاپ, ساقا­داي-ساي وتىرۋ بولسا كەرەك.

تاياۋدا, ءوڭىر باسشىسى ەرلان قوشانوۆ­­تىڭ تاپسىرماسىمەن قاراعاندى وبلى­سى­نىڭ بۇقار جىراۋ اۋدانىندا وتكەن «كوكتەم-2018» اتتى رەس­پۋب­لي­كالىق كومان­دا­لىق-شتاب­تىق وقۋ-جات­تى­عۋ جيىنىنىڭ ءدال وسى سيپاتتاعى ماق­ساتتى كوزدەگەنى بەل­گىلى ەدى. كەڭ اۋقىمدا ۇيىمداستىرىلعان اتال­عان شاراعا تجد جانە ونىڭ اۋماق­تىق بولىمشەلەرى, ازا­ماتتىق قورعاۋ مەم­لە­كەتتىك جۇيەسىنىڭ باس­قارۋ ورگاندارى, ۇلت­تىق ۇلان, «ورتا­لىق» وڭىرلىك قولباس­شى­لىعىنىڭ №52859 اسكەري ءبولىمى, №55524 اسكەري ءبولىمى, «استانا» وڭىرلىك قول­باس­شى­لىعى شتابىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اتسالىستى. ۇزىن سانى 200-دەن استام ادام قاتىس­تىرىلىپ, 52 دانا تەحنيكا بىرلىگى جۇمىلدىرىلدى.

كوماندالىق-شتابتىق وقۋ-جاتتىعۋى بارىسىندا بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ سامارقان اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى چكالوۆو سەلوسى ماڭىندا سۋ تاسقىنى قاۋپى تۋرالى دابىل قاعىلىپ, ەۆاكۋا-
تسيا جاريالانىپ, وبلىستاعى شۇعىل ارەكەت ەتۋ جاساعى قۇرىلىمدارىنىڭ دايىندىعى جان-جاقتى تەكسەرۋدەن ءوتتى.

وقۋ-جاتتىعۋ بولعان جەردىڭ دە دۇرىس تاڭدالعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. سامارقان سەلولىق وكرۋگىنە قاراستى چكالوۆو اۋىلى كوكتەمدە اشۋعا مىنەتىن نۇرا وزەنىنىڭ قۇ­قايىن تالاي كورگەن ەلدى مەكەن. ءوزى تەمىر­تاۋدىڭ ىرگەسىندە ورنالاسقان, قالا­مەن اراسى ەكى-اق شاقىرىم جەر. ءدال سونداي قا­شىقتىقتا اتاقتى سامارقان سۋ قويماسى جا­تىر. سوندىقتان كوكتەم تۋا چكالوۆو اۋىلىنىڭ توڭىرەگىندەگى احۋال وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى, تەمىرتاۋ قالاسى مەن بۇقار جىراۋ اۋدانى اكىمدىكتەرىن قاتتى الاڭداتادى.

بىلتىر نۇرا تاسىعاندا, سۋ اتالعان اۋىلعا دەيىن جەتىپ, جۇرتتى ابىگەرگە سالعان بولاتىن. مىنە بيىلعى وقۋ-جاتتىعۋ كەزىندە وزەن سۋى بوي بەرمەگەن تۇسقا ىشىنە قۇم تولتىرىلعان قاپتاردان قامال تۇرعىزىلدى. تۋرا سول جەرگە جيىن­عا قاتىسۋشىلار شاتىر تىگىپ, تەح­نيكا­لار دا قاز-قاتار ءتىزىلدى.

جەرگىلىكتى اكىمدىكتەگىلەردىڭ ايتۋىنشا, بيىل چكالوۆو مەن سادوۆوە اۋىلدارىنداعى جاعداي جۇرتتى قاتتى مازاسىزداندىرىپ وتىر. سوندىقتان دا بارلىق كۇش وسى ماڭعا توپتاستىرىلدى. جەرگىلىكتى اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى سۋ سورعىش موتوپومپالار ساتىپ الىپ, قۇتقارۋ جەيدەشەلەرى جانە كۆادراكوپەرلەرمەن قارۋلانعان. ءتىپتى جاتتىعۋ كەزىندە اسپاندا تىنىمسىز ۇشىپ جۇرگەن درونداردى دا كوردىك. سۋ تاسي قالعان جاعدايدا بۇل ۇشاتىن قۇرىلعىلار ۇشتى-كۇيلى جوعالىپ كەتپەي, كوكتە قالىقتاپ جۇرەر بولسا, ارينە, كوپ كومەگىن تيگىزەرى ءسوزسىز.

نۇرانىڭ جاعالاۋىنا تىگىلگەن شاتىر­لار­دىڭ ورتا تۇسىنا تامان كوشپەلى مەدي­تسينالىق بەكەت قويىلدى. تاسقىن بولا قالعان جاعدايدا ءتۇرلى جاراقات ال­عان تۇرعىندار وسى جەردە العاشقى كو­مەك­­كە قول جەتكىزە الادى. ءتىپتى مۇندا پسي­حولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن جەكە شا­تى­ر دا تىگىلدى. ىشىنە كىرسەڭىز, بەينە كون­تسە­ليار­لىق تاۋار ساتاتىن دۇڭگىرشەك دەرسىز. ءتۇر­لى-ءتۇستى قارىنداشتار, اق-قارا ءتۇستى سۋرەتتەر, جۇمساق ويىنشىقتار. سويتسەك مۇنىڭ ءبارى زارداپ شەككەن ادامنىڭ كوڭىل-كۇيى مەن پسيحولوگيالىق جاعدايىنا وڭ اسەرىن تيگىزەتىن زاتتار ەكەن. ودان ءارى شارۋاشىلىق جابدىقتالىم مەن دالا اسحاناسى ورىن تەپكەن. توتەنشە جاعداي كەزىندە ۇيلەرىن تاستاپ شىعاتىن تۇرعىنداردى اس-اۋقاتپەن قامتاماسىز ەتۋ دە ماڭىزى زور مىندەتتىڭ ءبىرى.

وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنىڭ ەڭ قىزىقتى جەرى تەمىرتاۋداعى ەسكى قالا تۇسىنان وتەتىن نۇرانىڭ مۇزىن جارىلعىش زات ارقىلى قوپارۋ بولدى. قۋاتتى جارىلىس­تان كەيىن وزەننىڭ مۇزى كوككە ۇشىپ, قۇر­ساۋدان بوساعان قارا سۋ ارنا بويلاي جو­ڭ­كىلە جونەلدى. جاتتىعۋ جوسپارىنا ساي, ادامداردى قۇتقارۋ وپەراتسياسى باس­تالدى دا كەتتى. قۇتقارۋشىلار ەكى جاعالاۋدىڭ اراسىنا ارقان تارتىپ, سونى بويلاي ۇرىلگەن قايىقتارمەن ءجۇزىپ, «سۋعا كەتكەندەردى» بىرىنەن سوڭ ءبىرىن قۇتقارا باستادى. قۇتقارىلعانداردى جاعالاۋدا العاشقى كومەك كورسەتۋگە ءتيىس مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كۇتىپ الىپ جاتتى. ءبىر قاراعاندا, بارلىق قىزمەت تۇرلەرى ۇيلەسىم تاۋىپ, ۇيىمداسا ارەكەت ەتىپ جاتتى. تەك, جاتتىعۋدا عانا ەمەس, قاۋىپ تونگەن سىن ساعاتتاردا دا ءدال وسىلاي ءبىر جاعادان – باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا قيمىلداسا عوي, شىركىن, دەيسىڭ.

وقۋ-جاتتىعۋدىڭ سوڭىنا تامان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اناتولي شكارۋپا باستاعان تەكسەرۋشىلەر سامار­قان سۋ قويماسىنا بارىپ, اۋا رايىن بولجاۋشىلار, اكىمدىك وكىلدەرى جانە توتەنشە جاعدايلار مەكەمەسىنىڭ قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ باسىن جيىپ, شۇعىل كەڭەس وتكىزدى.

– قالاي بولعان كۇندە دە ءبىز ەڭ قاۋىپ­تى­سىنە دايىن بولۋىمىز كەرەك, – دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى. – سون­دىقتان تاسقىن كەزىندە بولۋى مۇم­كىن ستسەناريدىڭ بارلىعىن تارازىعا تارتۋىمىز كەرەك. تابيعاتتىڭ مىنەزىن تاپ باسۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىزدىڭ مىندەت – اپاتتى جاعدايدىڭ شەكتەن شىعۋىنا جول بەرمەۋ.

ا.شكارۋپا ءسوزىنىڭ جانى بار. اپات بولماۋى ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, قارعىن سۋدىڭ الدىنا توسقاۋىل قويۋ قاجەت. سۋ قويمالارىنداعى جاعدايدى كۇندىز-ءتۇنى قىراعى باقىلاۋعا الۋ دا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءتىلسىز جاۋدى تياناقتى ازىرلىكپەن عانا قۇرىقتاۋعا بولادى. وتكەننەن ساباق الۋ­دىڭ ءوزى – كەزىندە وپىق جەگىزگەن كەم­شىلىكتەردىڭ كوزىن جويۋ ەمەس پە؟!

بيىل قاراعاندى وبلىسىندا كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارىنا بيۋدجەتتەن 2 ملرد 250 ملن تەڭگە قاراس­تى­رىلعان. بۇل قاراجات سۋ تاسۋ قاۋپى بار وزەندەردى تازارتۋعا, ولاردىڭ ارنالارىن تۇزەۋگە, بوگەندەر تۇرعىزۋعا جانە باسقا دا قاجەتتى جۇمىستاردى اتقارۋعا جۇمسالماق.

قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»

قاراعاندى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار