سايىن اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدا قاڭعىباس يتتەر كوبەيگەن. تال تۇستە يەسى تۇر ەكەن دەپ قورىقپاي, اۋلادا جايىلىپ جۇرگەن تاۋىقتاردى, قۇستاردى بورلىكتىرە قۋاتىندىعىن, ولاردى وزدەرىنىڭ ايقاي سالا جۇگىرىپ, اراشالاۋىمەن ازەر امان الىپ قالىپ جۇرگەندىگىن ايتادى. باس-اياعى ءبىر دەمالىستا ون ءتورت قوي مەن ەشكىنى تاماقتاپ كەتكەن يتتەر ەكى-ءۇش كۇندە ءتورت اۋماقتاعى ءتورت ءۇيدىڭ جيىرما ەكى باس مالىن شىعىن ەتسە, ەندى ءبىر وتباسى ءبىر تۇندە جەتى بىردەي قوي-ەشكىسىنەن ايىرىلدى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءبىرى اۋىلدا ورىن الىپ جاتقان شۋلى وقيعادان سوڭ ازعانا جاندىعىن سارايعا قاماپ, ەسىك-تەرەزەسىن مىقتاپ بەكىتكەنمەن, ءتۇن جامىلىپ كەلگەن قاڭعىباس يتتەر ءۇش مالىن ارام ءولتىرىپ كەتكەن.
كۇن كەشكىرسە دالاعا شىعۋعا قورقىپ قالعان تۇرعىندار بۇرالقى يتتەرگە قارسى شابۋىلعا شىقتى. ال, ۆەتەريناريا ءبولىمى يەسىز يتتەردى اتۋدى قولعا العانمەن, يتتەردىڭ سانى دا, سوراقىلىعى دا ازايار ەمەس.
جالپى, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وتكەن جىل يت تىستەپ, مىسىق تالاپ نەمەسە تىرناپ, جانۋارلاردىڭ ادامدارعا شابۋىل جاساۋ مالىمەتىنىڭ كوپتىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, وڭىردە جانۋارلاردان جاپا شەككەن 1796 ادام دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن جانە ول 2016 جىلعى كورسەتكىشتەن بەس جاعدايعا كوپ. سونداي-اق, اۋىل اراسىنداعى يت پەن مىسىقتان بولەك, قاسقىر, تۇلكى, دالا كەمىرگىشتەرى سىندى جابايى دالا تاعىلارىنىڭ دا ادامعا شابۋى تىركەلگەن. اتاپ ايتساق, 1567 يت, 164 مىسىق, 2 جىلقى, 4 سيىر, 7 قاسقىر, 10 تۇلكى, 42 دالا جانۋارلارىنىڭ شابۋىلى ەلدى شوشىتىپ وتىر.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
