جيىن بارىسىندا ۆيتسە-مينيستر 2016 جىلدىڭ مامىر ايىندا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن جانە ءتيىستى زاڭمەن جەر كودەكسىنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىنا 2021 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن موراتوري ەنگىزىلگەنىن, اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى قازاقستاندىقتارعا جەكەمەنشىككە جانە شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋگە مۇلدەم تىيىم سالىنعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
«پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ, قوعام قايراتكەرلەرى مەن ازاماتتىق قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى جەر رەفورماسى بويىنشا كوميسسيا قۇرىلىپ, ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلدى. كوميسسيا مۇشەلەرى, ەلىمىزدىڭ جەرگىلىكتى تۇرعىندارىمەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە بەرگەن ۇسىنىستارىن, ماسەلەلەردىڭ قوعامدىق ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, كەلەسى شەشىمدەر قابىلدادى. ولار: اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرۋ نورماسىن ساقتاۋ جانە جەتىلدىرۋ, قازاقستاندىقتارعا اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىنىڭ جالعا بەرىلەتىن مولشەرلەرىن شەكتەۋ, شەكارا اۋماقتارىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن پايدالانۋ تالاپتارىن كۇشەيتۋ, تۇرعىنداردىڭ جايىلىم القاپتارىنا دەگەن قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋ. اتالعان ۇسىنىستاردىڭ نەگىزىندە جەر كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ بويىنشا زاڭ جوباسى دايىندالىپ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ەكى وقىلىمىندا قارالىپ, بۇگىنگى تاڭدا سەناتتا قارالۋدا. زاڭ جوباسى قوعامدىق كەڭەس وتىرىستارىندا, باسقا دا قوعامدىق الاڭداردا جۇرتشىلىقپەن, اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن كەڭىنەن تالقىلانعان. سونىمەن بىرگە اتالعان زاڭ جوباسى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ اشىق پورتالىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي سايتىندا 2016 جىلدىڭ قاراشا ايىنان باستاپ ورنالاستىرىلىپ, ونىڭ پارلامەنتتە قارالۋ بارىسى تۋرالى اقپاراتتار ۇنەمى جاڭارتىلىپ وتىرادى», دەدى ە.نىسانباەۆ.
سونىمەن قاتار ول زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى نورمالارىنا تولىعىراق توقتالىپ ءوتتى.
«بىرىنشىدەن, اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرۋ نورماسىن ساقتاۋ جانە جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جالعا بەرۋدىڭ جاڭا ءارى بولەك ءتارتىبى قاراستىرىلىپ وتىر. جەر بەرۋ ءتارتىبىنىڭ اشىقتىعى مەن ايقىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جەمقورلىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن كونكۋرسقا قويىلاتىن جەرلەر تىزبەسىن بەكىتۋ, ونى مىندەتتى تۇردە قوعامدىق كەڭەستەرمەن جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن كەلىسۋ, جەر كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا 50 پايىز قوعامدىق كەڭەستەر مەن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىن ەنگىزۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن بىرگە كونكۋرستىڭ جاريالىلىعى مەن وعان بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ تەڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جاڭا ءتارتىپ بويىنشا كونكۋرس وتكىزىلەتىندىگى تۋرالى حابارلاندىرۋ تەك اۋداندىق قانا ەمەس, باسقا دا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن اكىمدىكتەردىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا ورنالاستىرىلادى. ەكىنشىدەن, اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىنىڭ ۇلكەن كولەمدە ء«بىر قولعا» بەرىلۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا, زاڭ جوباسىندا ءار وبلىستىڭ اكىمشىلىك اۋداندارى شەگىندە اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىنىڭ شەكتىك مولشەرىن بەلگىلەۋ كوزدەلگەن. ءبىر قولعا بەرىلەتىن جەرلەردىڭ مولشەرىن ءماسليحاتتار مەن اكىمدىكتەردىڭ بىرلەسكەن ۇسىنىسىنىڭ نەگىزىندە ۇكىمەت بەكىتەدى. بۇل شەكتىك مولشەرىن ايقىنداۋ ءۇشىن ءتيىستى ەسەپتەۋ ادىستەمەسى ازىرلەندى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ە.نىسانباەۆتىڭ سوزىنشە مەملەكەتتىك شەكارانىڭ شەكارالىق بەلدەۋىندە ورنالاسقان اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارى ەشكىمگە بەرىلمەيدى.
«مەملەكەتتىك شەكارانىڭ شەكارالىق بەلدەۋىندە ورنالاسقان اۋىل شارۋاشىلىق القاپتارى ەشكىمگە بەرىلمەيدى, تەك جەرگىلىكتى حالىققا جايىلىم, شابىندىق رەتىندە عانا پايدالانۋعا رۇقسات ەتىلەدى. شەكارالىق اۋماقتا ورنالاسقان جەر ۋچاسكەلەرىن شەتەلدىكتەرگە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەتەلدىكتەرمەن نەكەدە تۇرعان ازاماتتارىنا نەمەسە قۇرامىندا شەتەلدىكتەر بار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدى تۇلعالارىنا بەرۋگە تىيىم سالىنادى. بۇل اۋماقتا ورنالاسقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرى تەك قازاقستاندىقتارعا عانا جالعا بەرىلەتىن بولادى. تورتىنشىدەن, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ جەكە اۋلا مالىنىڭ سانى جىل سايىن وسۋىنە بايلانىستى زاڭ جوباسىندا جايىلىم جەتىسپەۋشىلىگىن شەشۋ ماقساتىندا ەلدى مەكەندەر اينالاسىندا جايىلىم الاڭدارىن ايقىندايتىن نورما كوزدەلۋدە. وسى ماقساتتا ايقىندالعان جايىلىمداردى جالعا بەرۋگە تىيىم سالىناتىن بولادى. سونىمەن بىرگە ەلدى مەكەندەردىڭ ماڭىنداعى جايىلىمداردىڭ كوبى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا بەرىلىپ كەتكەندىگىن ەسكەرىپ, اكىمدىكتەرگە ول جەرلەردى قايتارۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جايىلىم جەرلەرگە مۇقتاجدىعىن مەملەكەتتىك قاجەتتىلىككە جاتقىزۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
وسى زاڭ جوباسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى جەكەمەنشىككە ساتۋ جانە شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋ تۋرالى ەنگىزىلگەن ءموراتوريدىڭ شەڭبەرىن كەڭەيتۋ قاراستىرىلىپ وتىر, وندا 1 پايىز بولسا دا شەتەلدىك ۇلەسى بار قازاقستاندىق زاڭدى تۇلعالارعا جەر بەرىلمەيتىن بولادى. بۇل رەتتە, زاڭ جوباسى نورمالارىنىڭ بارلىعى جەر كوميسسيانىڭ جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ازىرلەنگەن جانە اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن تەك قازاقستاندىقتارعا عانا جالعا بەرۋ ينستيتۋتىن جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»
