رۋحاني مادەنيەتىمىزدىڭ ءتولتۋما مۇرالارى سانالاتىن ورتاعاسىرلىق ءدىني قولجازبالاردىڭ ۇلتتىڭ ءدىني تانىمى مەن قۇندىلىقتارىن جان-جاقتى تانىتاتىن ەڭبەكتەردىڭ ورنى ايىرىقشا. تامىرىن تەرەڭنەن الاتىن تاريحي جادىگەرلەردىڭ وتكەن مەن بۇگىننىڭ اراسىنداعى التىن ارقاۋ رەتىندە قازىرگى ءدىني سانانىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپالى زور.
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنىڭ نەگىزگى ءتۇيىنى دە ۇلتتىق دۇنيەتانىمدى جاڭعىرتۋ ارقىلى ساناعا قوزعاۋ سالۋدى كوزدەيدى. بۇل ورايدا الەۋمەتتىك-مادەني فەنومەن رەتىندە ورتاعاسىرلىق ءدىني قولجازبالار ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ مەن رۋحاني جاڭعىرۋ ۇدەرىسىندە ماڭىزدى ورىن الادى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە ورتاعاسىرلىق قۇندى قولجازبالاردى زەرتتەپ, عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋ مەن جارىققا شىعارۋ, قازاق تىلىنە اۋدارۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى. يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ كەڭەسشىسى ماسۋد شەيح زەينەددين ورتاعاسىرلىق قۇندى ەڭبەكتەردىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ: «ورتاعاسىرلىق ءدىني كىتاپتاردىڭ مۇسىلمانداردىڭ ساناسىنا ىقپال ەتەتىنى انىق. سوندىقتان وسىنداي دەرەككوزدەردەن اسەرلەنبەس بۇرىن, كوپتەگەن ويشىلداردىڭ سانالارىندا وزدەرىنىڭ تاريحى, مادەنيەتى مەن وركەنيەتىنە قاتىستى تانىم قالىپتاسادى. ولار ءدىني دەرەككوزدەردى زەرتتەگەن كەزدە وزدەرىنىڭ وي-پىكىرلەرىمەن سايكەستەندىرە وتىرىپ قابىلدايدى. وسىلايشا ءار مازحاب پەن ۇلتتىڭ ويشىلدارى ءۇشىن پىكىر الماسۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى», دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى.
قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى امىرەقۇل ءابۋوۆ: ء«بىز وزىمىزدەن شىققان ورتا عاسىرداعى دانالارىمىزدى دۇرىس ناسيحاتتاپ, دارىپتەي الماي كەلەمىز. قازىر الەمنىڭ ءار تۇپكىرىندەگى قولجازبالاردى جيناپ جاتىرمىز. سونىڭ ىشىندە ءال-ءفارابيدىڭ قولجازباسى دا بار. نەگىزى ءال-ءفارابيدىڭ ءبىزدىڭ جۇرتتان شىققانىن ماقتاپ تۇتۋىمىز كەرەك. ول تۋرالى فيلم تۇسىرىلسە جاقسى بولار ەدى. سەبەبى ول ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزعا اينالعان تۇلعا», دەدى.
قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعى الەمدە سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالار مەن ۇلتتىق بايلىقتارىمىزدى ءبىر ارناعا جيناعان قازىنالى ورداعا اينالماق.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
