بۇل تۇرعىدا الدىمەن اۋىزعا ىلىنەتىن تۇس – ماڭعىستاۋدىڭ مۇرا-مادەنيەتىنە قاتىستى. ماڭعىستاۋ تۋرالى بۇگىنگى ءبىز بىلەتىن دەرەك – ولكە تاريحىنىڭ بولماشى بەتتەرى عانا. تاۋ مەن تاستى سويلەتىپ, الىستاعى مۇراعاتتاردى اقتارىپ, وتكەننەن سىر تارتۋ جۇمىستارى تولىققاندى جۇرگىزىلدى دەي المايمىز. ۇسىنىس بار دا, ۇمتىلىس جوق, ىنتا بار دا, ىجداھات جوق. وسى ورايدا ءوڭىردىڭ تاريحىن, شەجىرەسىن, ەتنوگرافياسىن زەرتتەيتىن ورتالىق, الدە عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قاجەتتىگى اڭعارىلعالى دا كوپ بولعان. مۇرالار بىزگە تەك اتاۋىنا مالدانۋ ءۇشىن بەرىلمەگەندىگىن ۇعىنىپ, ونى جەتكىلىكتى زەرتتەۋ ىسىنە دەن قوياتىن كەز كەلگەنمەن, ىزگى ىسپەن اينالىساتىن ورتالىق جوق. ەسكەرتكىشتەردى تەك ساناپ, قورعاپ قانا قويماي ولاردى تانۋ, ولارداعى جازۋلاردى وقىپ-زەردەلەپ تالداۋ, رۋنا ءتىلى – مۇنىڭ ءبارى تۇنجىراعان كۇيى ءالى تۇنىپ تۇر. ماڭعىستاۋ تابيعي-مادەني قورىعى جانىنان, الدە ءتىپتى ءوز الدىنا ارنايى ورىن اشىپ, اۋقىمدى ىستەردى سول ورتالىقتاعى مامانداردىڭ موينىنا جۇكتەسە عوي دەيسىڭ! ءوز الدىنا ءار جەردەن ءتيىپ-قاشىپ, ءۇزىپ-ج ۇلىپ زەرتتەپ-جازىپ, ءبىر ماسەلەگە بىرنەشە ءتۇرلى تۇسىنىك بەرىپ, وقىرمانداردىڭ ساناسىن سان-ساققا تارتقان تاريحي-تانىمدىق ەڭبەكتەردى توپتاستىرىپ, ىزدەنىس جۇمىستارىن عىلىمي تۇرعىدا تالقىلاي جۇرگىزىپ, ءبىر ارناعا توعىستىرسا عوي دەيسىڭ! ەسكەرتكىشتەردىڭ دە, تۇرمىستىق قولدانىستا بولعان الاشا, تەكەمەت, باۋ-باسقۇر, وزگە دە بۇيىمداردىڭ ويۋ-ورنەكتەرى, ناقىش-مانەرى ءوز سىرىن بۇگىنگە دەيىن جەتكىلىكتى اشقان جوق. سوندىقتان ۇرپاققا ۇلتتىق ءداستۇردى ناسيحاتتايتىن, رۋحاني ورىندار كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىن انىق. كەيبىر داستۇرلەردىڭ بۇگىنگى كەزەڭدە كۇندەلىكتى تۇرمىستا قاجەتتىلىگى بولماۋى دا مۇمكىن. بىراق ولاردى حالىق جادىندا جاڭعىرتۋ ەسكى كۇنگە ورالۋدى كوكسەۋ ەمەس, كىم ەكەنىمىزدى تانىپ, كەشەگىنى قاستەرلەۋ.
سونداي-اق ماڭعىستاۋدا جاستار ءۇشىن ارنايى ورتالىقتار كەمشىن. جاستىڭ ءبارىن تەاتردان تابامىز دەۋ قاتە جانە اقتاۋ قالاسىنداعى «ارمان» جاستار ورتالىعىنىڭ اۋقىمى تار. ول جاستار ساياساتىنا ساي ءوز جۇمىسىن اتقارىپ وتىر, بىراق وبلىس جاستارىنىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋىنە, بەلگىلى ءبىر نارسەمەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك جوق. ىزدەنەمىن دەگەن جاستارعا ىزدەگەنىن تاۋىپ, ۇلتتىق-تاريحي جانە زاماناۋي باعدار بەرىپ, قاناتتاندىرىپ وتىراتىن رۋحاني وردانىڭ بولعانى دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىز.
ماڭعىستاۋلىقتار ءۇشىن قاجەتتى نارسەنىڭ تاعى ءبىرى – مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى ورتالىق. جەكە كاسىپكەرلىك باعىتتاعى ورىندار بولعانمەن, استاناداعى «انا مەن بالا» ورتالىعى سەكىلدى كەشەندى, ءارى كەڭ كولەمدى ەمدەۋ, وڭالتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن, پسيحولوگيالىق كومەك بەرەتىن مامانداندىرىلعان مەكەمە قاجەت-اق. قازىر بالالار اراسىندا اۋتيزم, داۋنا, دتسپ سىندى سىرقات تۇرلەرى كوپ. ولاردى ەمدەتۋ ءۇشىن نەمەسە ۋاقىتىمەن ەم قابىلداپ تۇرۋ ءۇشىن اتا-انالارعا استانا, الماتى قالالارىنا بارۋ ماجبۇرلىگى تۋىندايدى. ناۋقاس بالامەن جول ءجۇرۋ, قارجىلىق جاعداي دەگەندەي, اتالمىش ورىنعا ءبىر بارۋدان بىرنەشە ماسەلە اتويلاپ شىعا كەلەتىنى بەلگىلى. ماڭعىستاۋدان مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ, ەمدەۋ ورتالىعى اشىلسا, اقتاۋدىڭ ءوزىن الىس كورەتىن اۋىلدىق جەرلەردەگى اتا-انالار ءۇشىن اۋرۋ بالالارىن استانا مەن الماتىعا اپارۋ ارمان كۇيىندە قالماس ەدى.
ەكولوگيالىق تۇرعىدا ءسوز قوزعاعاندا كاسپي تەڭىزىنەن اتتاپ كەتە المايمىز. تەڭىزدىڭ فلوراسى مەن فاۋناسى, وعان سىرتقى كۇشتەردىڭ اسەرى, سۋ استى اعىندارى, تەڭىز بولاشاعىن قاۋىپسىزدەندىرۋ باعىتىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى اقتاۋ تۇگىلى, رەسپۋبليكانىڭ ماڭدايىنا بىتپەي كەلە جاتقان باق.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ جانە سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ تاپسىرمالارى نەگىزىندە سوڭعى جىلدارى وڭىردە سپورتتىق كەشەندەر كوپتەپ اشىلدى. ءاربىر كەشەننىڭ اۋلاسىنا شوعىرلانعان كولىكتەرگە قاراپ, «وسى كەشەندەر اشىلعانعا دەيىن حالىق قايدا بارىپ, نەمەن اينالىسقان؟» دەپ ويلايسىڭ, جاتتىعىپ جۇرگەن جاستاردى كورىپ قۋاناسىڭ. جوعارىدا ايتىلعان رۋحاني جانە مەديتسينالىق باعىتتاعى ورتالىقتاردىڭ دا وسىنشالىقتى قاجەت ەكەنى بەلگىلى. اقتاۋدىڭ كوركىن اسىرعان ادەمى عيماراتتاردا ورنالاسقان ورتالىقتاردا تۇرعىندار وزىنە قاجەتتى قىزمەت تۇرلەرىن تاۋىپ جاتسا دەيسىڭ...
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
