تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلىمىزدە ەلۋدەن استام مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالار قابىلدانىپ, ولار ناقتى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ماسەلەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىن دامىتۋعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان», «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلامالارى تولىعىمەن ورىندالىپ, ەلىمىزدە مىڭداعان ءبىلىم وشاقتارى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى بوي كوتەردى. سونىمەن قاتار وڭىرلەردە حيميا جانە فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبى دامىپ, كەن ءوندىرۋ سالاسى مەن مينەرالدى شيكىزات كەشەنى العا شىقتى. ازداعان ۋاقىت ىشىندە ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وڭىرلەرىندە وتاندىق ماشينا ونەركاسىبىن جانە قۇرىلىس يندۋسترياسىن دامىتۋ جولعا قويىلدى. بۇل ورايدا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020», «وڭىرلەردى دامىتۋ» سياقتى باعدارلامالاردىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى زور.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا بىلتىرعى جولداۋىندا ء«بىزدىڭ حالقىمىز ەشقاشان بۇگىنگىدەي باقۋاتتى تۇرمىس كەشىپ كورگەن جوق. تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى 1300-دەن استام دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى مەن 1700-دەن استام ءبىلىم بەرۋ وشاعىن سالدىق. ولاردىڭ بارلىعىن ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى قۇرالدارمەن جابدىقتادىق. اسا كۇردەلى وپەراتسيالاردى ءوز ەلىمىزدە, ءوز دارىگەرلەرىمىز جاسايتىن جاعدايعا جەتتىك. جالپى, حالىقتىڭ تۇرمىسىنىڭ, دەنساۋلىعىنىڭ تۇزەلۋى, سانىنىڭ ءوسۋى ناتيجەسىندە قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاشا ءومىر ۇزاقتىعى 72 جاسقا جۋىقتادى», دەگەن بولاتىن. ەلباسى جولداۋىندا اتالعان جەتىستىكتەر بۇگىندە ءوڭىر حالقىنىڭ الەۋمەتتىك دامۋىنا دا وڭ اسەرىن تيگىزىپ وتىر.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جامبىل وبلىسىندا 14 اۋرۋحانا, 3 ەمحانا, 34 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا جانە 66 مەديتسينالىق پۋنكت سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. سوڭعى ۋاقىتتاردا وڭىردە جاڭا الەۋمەتتىك نىساندار قاتارى كوبەيىپ, ەلدىڭ دەموگرافيالىق احۋالى جاڭا ساتىعا كوتەرىلدى. ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان كۇردەلى وتا ماسەلەسى ەلىمىزدە وڭ شەشىمىن تاۋىپ, قازاقستان بۇگىندە كۇردەلى وتا جاساۋعا مۇمكىندىگى تولىق جەتەتىن 20 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا ەندى. تاراز قالاسىنداعى «جۇرەك» كارديوحيرۋرگيالىق كلينيكاسىندا جىل سايىن جۇرەك دەرتىنە شالدىققان ازاماتتار ەمدەلىپ, كۇردەلى وتا جاساتادى. وبلىس ورتالىعىنداعى اتالعان كلينيكا بۇگىندە ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
اۋليەاتا وڭىرىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە دە سونى سەرپىلىس بايقالادى. ەلىمىز ەگەمەندىك العان جىلداردىڭ ىشىندە وڭىردە 70-تەن اسا مەكتەپ پەن 20 بالاباقشا سالىنعان. ال 2012-2014 جىلدار ارالىعىندا مەكتەپكە دەيىنگى 77 ءبىلىم مەكەمەسى پايدالانۋعا بەرىلدى. سونداي-اق 2 مەكتەپ پەن 3 بالاباقشانىڭ قۇرىلىسىنا قاجەتتى قاراجات «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا ۇلتتىق قوردان ءبولىنىپ وتىر.
بۇگىندە ەلباسىنىڭ نازارىنداعى باستى نارسە – ەلدىڭ تۇراقتىلىعى. بۇل تۋرالى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوزىنىڭ « ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» دەگەن ەڭبەگىندە «ەلدىڭ كۇشى – بىرلىكتە. بۇل ءسوز ءبىزدىڭ ۇلتتىق ۇرانىمىز. ءبىر ەل, ءبىر ماقسات, ءبىر وتان – ءبىزدىڭ ۇلتتىق ارمانىمىزدىڭ اقيقات العىشارتتارى», دەپ جازعان بولاتىن. عاسىرلار بويعى ارمان بۇگىندە اقيقاتقا اينالىپ, قازاقتىڭ بويىنداعى كىسىلىك پەن كىشىلىك قاسيەت ەگەمەندىك داۋىرىندە دە ۇلتتىڭ بويىنان كورىنىس تاپتى. بۇگىنگى تاڭدا اۋليەاتا ءوڭىرىن 80-نەن اسا ەتنوس وكىلدەرى مەكەن ەتەدى. قازاق, ورىس, ازەربايجان, نەمىس, دۇنگەن, تۇرىك, وزبەك, كۇردى, قىرعىز, كورەي, تاتار, ۋكراين ۇلتىنىڭ وكىلدەرى بۇگىندە وڭىردە ىنتىماق پەن بىرلىكتى ناسيحاتتاپ, تاتۋلىقتى تۋ ەتىپ تىرشىلىك كەشۋدە. ء«بىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جولى – وتان تاعدىرى ءۇشىن بارلىق 140 ۇلتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ جولى» دەپ ەلباسى اتاپ وتكەندەي, بۇگىندە وسى ماقساتتا وڭىرلىك قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى شاڭىراعىنىڭ استىنا 26 ەتنومادەني بىرلەستىك بىرىگىپ, جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەل ەكونوميكاسىنا قوماقتى ينۆەستيتسيا تارتىلدى. شيرەك عاسىر ىشىندە قازاقستانعا 255 ميلليارد دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا كەلىپ, ەكونوميكا قارقىندى تۇردە دامي ءتۇستى. بۇل رەتتە كەيىنگى جىلدارى تىرشىلىگى تۇرلاۋسىز بولا باستاعان تاراز قالاسىنداعى «فابريكا پوش-تاراز» جشس قايتادان تۇرلەنە باستادى. مۇندا تەك قانا ءجۇن ءتۇتۋ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ونى ءيىرىپ شىعارۋ مەن ماتا توقۋ ءىسى كەشەندى تۇردە جۇرگىزىلە باستادى. جۇزدەگەن ادامعا جۇمىس ورنى اشىلىپ, ءبىر كەزدە ءوڭىر الەۋەتىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسقان ءوندىرىس ورنى قايتا جانداندى.
اۋليەاتا وڭىرىنەن اشىلعان «SUPER PHARM» مەديتسينالىق جابدىقتار شىعارۋ ءوندىرىسى بۇل جەردە بۇرىن-سوڭدى بولماعان جوبا ەدى. سونىمەن قاتار بۇرىن تەك قانا شيكىزات ءوندىرىسىن دامىتىپ كەلگەن وڭىردە ەندى ەت, ءسۇت ونىمدەرى وڭدەلە باستادى. بۇل جۇمىس قارقىندى ءجۇرىپ, تۇتىنۋشىلار اتالعان ءونىمدى دايىن كۇيىندە تۇتىنۋعا قول جەتكىزدى. ماسەلەن, قورداي اۋدانىنداعى «كۋليكوۆو ءسۇت ونىمدەرى» وبلىستى عانا ەمەس, كورشى وڭىرلەردى دە ءسۇت ونىمدەرىمەن قامتىپ وتىر.
سونىمەن قاتار مويىنقۇم اۋدانىنداعى «مىڭارال تاس كومپاني» ءوندىرىس ورنى قۇرىلىس جۇمىستارى ءۇشىن اسا قات تسەمەنت ونىمدەرىن ءوندىرۋ ارقىلى اۋليەاتا الەۋەتىنىڭ ارتۋىنا وڭ سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى. ال تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ىسكە قوسىلعان «قۇرىلىس-پوليمەر» كاسىپورنى پوليەتيلەن بۇيىمدارىن, «تاراز قۇبىر زاۋىتى» سيليكون قۇبىرلاردى جەرگىلىكتى جەردە ازىرلەۋدى قولعا الىپ وتىر. سونداي-اق «جاسۇلان فلورا» جشس جىلىنا 10 ميلليون دانا قىزعالداق وسىرۋدە.
مەملەكەتىمىزدىڭ شيرەك عاسىرلىق تابىستارى مەن ەلباسىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلارىنا نەگىزدەلگەن جوبالار ەلىمىزدى بۇگىندە الەمگە تانىتتى. ءوندىرىسى وركەندەگەن, يننوۆاتسيا يگىلىگىن كورگەن مەملەكەتكە اينالدىق. وڭىرلەردەگى وركەندى ىستەر دە مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا ءوزىنىڭ جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. سان عاسىرلىق تاريحى بار اۋليەاتا ءوڭىرى دە سولاردىڭ قاتارىندا.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
