اقىن عافۋ قايىربەكوۆتىڭ «الماتىدا كوشەسى بار گوگولدىڭ...» دەپ باستالاتىن اتاقتى ولەڭىندەگى:
«ايحاي شىركىن,
الماتىدا كوكتەمدە,
اپپاق كۇمىس اي ساۋلەسىن توككەندە.
سول كوشەمەن جىبەك تولقىن سەكىلدى
تاماشا عوي قىزدار كوشىپ وتكەندە»,
دەگەن جولدارىنا ارقاۋ بولعان قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بۇگىندە ەلىمىزدەگى الەم تانىعان, جەر ءجۇزىنىڭ كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىسى بار ىرگەلى ءبىلىم ورداسىنا اينالىپ وتىر. العاش 1944 جىلى اشىلعان كەزىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, تاريح, فيزيكا-ماتەماتيكا دەگەن ءۇش ماماندىق بويىنشا ءبىلىم بەرۋدى باستاعان ينستيتۋت جىلدار وتە كەلە بىرتىندەپ ۇلعايىپ, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ۋنيۆەرسيتەت دارەجەسىنە جەتتى.
قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكا ينستيتۋتى اشىلعاندا, وعان حالقىمىزدىڭ قانىش ساتباەۆ, مۇحتار اۋەزوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, ءىلياس وماروۆ سياقتى كورنەكتى تۇلعالارى مەن ونەر-ءبىلىم سالاسىنداعى قايراتكەرلەرى قىزۋ قولداۋ كورسەتىپ, اق تىلەكتەرىن ءبىلدىرىپ ەدى. سول كەزدە م.اۋەزوۆتىڭ ء«تاڭىر جازسا, بۇل ينستيتۋت قازىرگى جانە بولاشاقتاعى قازاق قىزدارىنىڭ شامشىراعىنا اينالادى. وسى شامشىراقتىڭ جارىق ساۋلەسى ەشقاشان سونبەسىن دەيىك» دەگەن بولاتىن. ۇلى جازۋشىنىڭ اۋزى دۋالى ەكەن, وقۋ ورنى شىنىندا دا وسى جىلداردىڭ بارىندە ءبىلىم جولىن قۋعان, ۇستاز بولۋدى مۇرات تۇتقان قازاق قىزدارىنىڭ شامشىراعىنا, قاسيەتتى قارا شاڭىراعىنا اينالدى.
قىزدار ءبىلىم الاتىن جوعارى وقۋ ورنىنا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەرەكشە قامقورلىق جاساپ كەلەدى. وسى ورايدا ەسكە تۇسەدى, 1991 جىلدارى كەڭەس وداعى ىدىراعان تۇستا بۇل ينستيتۋتتىڭ باسىنا دا قارا بۇلت ءۇيىرىلىپ, ونىڭ كۇنى اياقتالۋعا شاق قالعان ەدى. سەبەبى بۇرىنعى كسرو-داعى, قازىرگى تمد ەلدەرىندەگى تەك قانا قىزدار وقيتىن ءبىلىم وردالارى جاپپاي جابىلا باستادى. بىراق پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي قولداۋى مەن قورعاۋى ارقاسىندا قازاق قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى امان ساقتالىپ قالدى.
بۇدان كەيىنگى جىلدارى وقۋ ورنى تەك جوعارى ورلەۋمەن كەلەدى. ونىڭ عيماراتتارى قاتارىنا بىرنەشە كورپۋس قوسىلدى. بۇكىل الەمدى جايلاعان داعدارىس سالقىنى ءتيىپ تۇرعانىنا قاراماي, «ستۋدەنتتەر ءۇيى» كومفورتابەلدى جاتاقحانا, «قازاق ارۋى» سۋبۇرقاعى مەن باسسەين سالىندى. بۇگىندە مۇندا قىزدار تاريحىنان سىر شەرتەتىن «اقتۇمار» مۇراجايى, ۇلكەن كىتاپحانا ءۇيى, سپورت كەشەنى جۇمىس ىستەيدى.
وسى جىلداردا ينستيتۋت مارتەبەسىن دە وزگەرتتى. ول 2008 جىلى 11 قىركۇيەكتە ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن ۋنيۆەرسيتەت اتاندى. ءبىر قولىمەن ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتسا, ءبىر قولىمەن بەسىك تەربەتەتىن قازاق ارۋلارىن دايارلايتىن وقۋ ورنى ەلباسى قامقورلىعىمەن جىلدان-جىلعا دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا بەت بۇرىپ كەلەدى. بۇعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەمنىڭ كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارىمەن تىعىز بايلانىس جاساپ, حالىقارالىق وقۋ جانە اكادەميالىق ۇتقىرلىق نەگىزىندە وتكىزىپ كەلە جاتقان ماشىقتانۋ جۇمىستارى دالەل. ايتالىق, لوندون باسقارۋ جانە ستۋدەنتتەرمەن الماسۋ عىلىم اكادەمياسى ( ۇلىبريتانيا), بوريس گرينچەنكو اتىنداعى كيەۆ ۋنيۆەرسيتەتى, ت.شەۆچەنكو اتىنداعى ۇلتتىق كيەۆ ۋنيۆەرسيتەتى (ۋكراينا), پەنديديكان سۇلتان يدريس ۋنيۆەرسيتەتى (مالايزيا), گەرتسەن اتىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى (رەسەي, سانكت-پەتەربۋرگ), كاستامونۋ ۋنيۆەرسيتەتى (تۇركيا), شياۋلياي ۋنيۆەرسيتەتى (ليتۆا), ەكونوميكا, باسقارۋ جانە قۇقىق ينستيتۋتى (رەسەي, تاتارستان), سانكت-پەتەربۋرگ مەملەكەتتىك پسيحولوگيا جانە الەۋمەتتىك جۇمىستار ينستيتۋتى (رەسەي, سانكت-پەتەربۋرگ), شىڭجاڭ پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى (قىتاي), سۋمى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (ۋكراينا), چۋكۋروۆ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (تۇركيا, ادانا ق.), نيگدە ۋنيۆەرسيتەتى (تۇركيا, نيگدە ق.), مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (اقش, ميسسيسسيپپي), ەستونيا الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتى (ەستونيا, تاللين ق.), توم پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى (رەسەي), حالىقارالىق پەداگوگيكالىق ءبىلىم جانە عىلىم اكادەمياسى (مانپو) (رەسەي, ماسكەۋ ق.), ۇلتارالىق بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ جانە عىلىمي اقپارات ورتالىعى (گەرمانيا, ديۋسسەلدورف ق.). مىنە, ۋنيۆەرسيتەت سايتىندا ءىلۋلى تۇرعان بۇل دەرەكتىڭ راستىعىن سول جەردە وقيتىن ماگيستر-دوكتورانتتارمەن قاتار, تانىس مۇعالىمدەر ارقىلى دا قۇلاعىمىز ەستىپ, كوزىمىز كورىپ وتىر. مۇندا قازاقستانداعى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن دە ءبىر سەمەستر جاقسى وقيتىن ستۋدەنتتەر الماسۋ جۇمىسى جاقسى جولعا قويىلعان.
وقۋ ورنىنىڭ العاش قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ ەسەپتەگەندە, ۋنيۆەرسيتەتتى 60 مىڭنان استام ستۋدەنت بىتىرگەن ەكەن. 700-دەن استام پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەتتە زاماناۋي تالاپتارعا ساي كرەديتتىك تەحنولوگيا جۇيەسى نەگىزىندە 43 ماماندىق بويىنشا 9000-عا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الادى. سونداي-اق 22 ماگيسترلىك جانە 4 دوكتورانتۋرا ماماندىقتارى بويىنشا كادرلار دايىندالادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جەتىستىكتەرى مەن ۇزدىك كورسەتكىشتەرى باعالانىپ, 2013 جىلى «سالا كوشباسشىسى» ۇلتتىق سەرتيفيكاتىمەن ماراپاتتالدى. وسى مالىمەتتەرمەن قاتار قىزدار ۋنيۆەرسيتەتى ۇلتتىق رەيتينگ بويىنشا پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا الدىڭعى قاتاردى يەلەنىپ كەلە جاتقانىن ءباسپاسوز بەتتەرىنە شىققان ماتەريالداردان بايقاپ كەلەمىز.
وسى ۋنيۆەرسيتەتتەگى مۋزىكا ءپانىنىڭ مۇعالىمدەرىن دايارلايتىن مۋزىكا فاكۋلتەتى تۋرالى ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. بەلگىلى كومپوزيتور باقىتجان بايقاداموۆ باسقارعان بۇل فاكۋلتەتتە 1968 جىلى ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قۇرىلعان «ايگۇل» كۆارتەتى كەيىن مارات بالتاباەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆوكالدى-اسپاپتىق انسامبلگە اينالىپ, 1970-1980 جىلدارى بۇكىلوداقتىق جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرى اتاندى.
قازىر بۇل ونەردىڭ ءورىسى ۇلعايىپ, ەلىمىزگە ايگىلى «ايگۇل» ءانسامبلى, «ۇلار» ۇلت اسپاپتار وركەسترى, «توميريس» بي توبى, 150 ادامنان تۇراتىن ۇلكەن حور, «ونەر – جاستان» وپەرا ستۋدياسى جانە «جان سارايى» دراما تەاترى, «تەك قانا قىزدار» كوڭىلدى تاپقىرلار كلۋبى بار. ەلىمىزدىڭ ءار وبلىسىندا جالعاسىن تاۋىپ كەلە جاتقان تەك ارۋلارىمىزعا ارنالعان تانىمدىق «قىز جىبەك» كلۋبى قازىردە قوعامدىق بىرلەستىككە اينالدى.
تەك قانا بۇل ەمەس, مۇنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى بويىنشا ستۋدەنتتەردىڭ دە بيىكتەن كورىنىپ كەلە جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. ال سپورت ارەنالارىندا اتوي سالىپ جۇرگەن مايا مانەزا, كارينا گوريچەۆا, ايزادا مۇحيتوۆا, ديدار ءادىلنۇر سەكىلدى كوپتەگەن جەڭىمپاز قىزدارىمىز جونىندە ءسوز باسقا!
اقىن سەرىك قاليەۆ ءوزىنىڭ «ارۋلاردىڭ كيە قونعان مەكەنى» دەگەن ولەڭىندە:
اسەمدىككە ىڭكار ەتكەن گۇل مەكەن,
پاراساتى, ادالدىعى ۇلگى ەكەن.
انا ارداقتاپ, قىز سىيلاعان حالقىمنىڭ,
دالەلىندەي دارالانعان بۇل مەكەن,
دەگەنىندەي, راسىندا قازىرگى ءوسىپ-وركەندەۋىنە قاراپ, قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە «ۇلتتىق» دارەجە بەرىلسە, نەسى ايىپ دەيمىز. قايتا اقىن, سازگەر, اتبەگى قاجىتاي ءىلياس ۇلى ايتقانداي,
جايلاۋدىڭ ءبىرىڭ بەينە – قوڭىر گ ۇلى,
اققۋدىڭ ءبىرىڭ قۇددى كوگىلدىرى.
اركىمدى جەر شەتىنەن ىزدەپ, تاۋىپ,
قۇراعان قالاي, قايتىپ ءومىر مۇنى؟!
– دەپ تاڭ قالماي ما؟
سەكەن تۇرىسبەك,
رەسپۋبليكاعا ەڭبەگى سىڭگەن ءارتىس,
كۇيشى-كومپوزيتور
