اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى تىزگىنىن ۇستاعان كەشتىڭ تورىندە باققوجا مۇقايدىڭ ۇستازى بولعان اكىم تارازي, مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, قويشىعارا سالعارا سىندى كوركەم ءسوزدىڭ ساردارلارى وتىردى. اكىم تارازي شاكىرتىنىڭ جازۋشىلىق جولىنا توقتالىپ, ءومىر وتكەلدەرىندەگى ەستەن كەتپەس ەستەلىگىمەن ءبولىستى. «مەنىڭ ۇعىمىمدا قازاقتان اسقاق باۋىرمال حالىق جوق. باققوجا ۇيگە كەلگەن سايىن بالالارمەن اۋلاعا شىعىپ, ءبىراز ۋاقىتىن ءبولىپ, ويناپ كەلەتىن. اۋلاداعى ءار بالاعا توقتاپ امانداسىپ, سوزگە تارتاتىن. بۇل باققوجانىڭ بويىنان كورىنگەن حالىقتىق قاسيەتى ەدى» دەدى اكىم تارازي.
«باققوجانىڭ مەنەن بەس-التى جاس كىشىلىگى بار. ەسىمدە 70-جىلداردىڭ باسىندا العاشقى ەكى-ءۇش اڭگىمەسىن «جالىن» جۋرنالىنا اكەلدى. اڭگىمەلەرىن وقىپ, جۋرنالعا باسپاعان ەدىم. ويتكەنى ءبىزدى تاربيەلەپ جۇرگەن شەراعاڭ: «ەگەر اڭگىمە ءوزىنىڭ دەڭگەيىنە جەتپەسە, اكەڭدىكى بولسا دا, باسپا» دەپ ايتاتىن. «جالىن» جۋرنالىنىڭ ءداستۇرلى بايگەسى بار ەدى. اۆتورى بەلگىسىز شىعارمالار تۇسەدى. سوندا باققوجانىڭ ءبىر پوۆەسى جۇلدە الدى. جاقسى شىعارما, رەتسەنزيا جازدىم, سويلەدىم. ماحابباتتى, ادامنىڭ ىشىندەگى رۋحاني تازارۋدى وتە شىنايى جەتكىزگەن. جۇلدە العاننان كەيىن باققوجا كەلىپ, ءوزى مەنەن كەشىرىم سۇراپ: «سالقىنداۋ قاراپ ءجۇر ەدىم, ءسىزدىڭ ادامعا وتە ءادىل قارايتىنىڭىزعا ريزامىن» دەدى. سودان باستاپ سىرلاساتىن, اڭگىمەلەسەتىن بولدىق. بۇل العاشقى تانىستىعىمىزدىڭ باستالۋى ەدى. ەكىنشى ايتايىن دەگەنىم 86-جىلعى وقيعادان كەيىن ماسكەۋ قازاق ۇلتشىل دەگەن ايىپ تاعۋ ءۇشىن ءارتۇرلى امال ىزدەدى. ونى ادەبيەتتەن تاپقىسى كەلدى. ماسكەۋدەن ءبىر ايەلگە تاپسىرىس بەرىپ, ونىڭ كولەمدى ماقالاسى جارىق كوردى. سونىڭ ىشىندە وسى باققوجانىڭ ءبىر شىعارماسىنداعى «الاش» دەگەن ءسوزدى ايتىپتى. ونىڭ الاش پارتياسىنا, ساياساتقا قاتىسى جوق ەكەنىن ايتىپ تۇسىندىرە المادىق. سول كەزدە ءۇش ءارىپتىڭ قىسىمى بولعان شىعار. ونىڭ بولماۋى مۇمكىن ەمەس. سونىڭ اسەرىنەن ء«ومىرزايا» دەگەن رومانى دۇنيەگە كەلدى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى ء«ومىرزايادا» قازاقتىڭ رۋحاني الەمىندەگى ۇلكەن ماسەلەلەر كوتەرىلگەن. كەز كەلگەن حالىقتىڭ الدىندا شەشىمىن كۇتىپ تۇراتىن ماسەلەلەر بولادى. قازاق حالقىندا دا بار. ادەبيەتشىلەردىڭ قولىنان كەلەتىنى – حالىقتىڭ ساناسىنا اسەر ەتۋ. وسى ورايدان كەلگەندە ء«ومىرزايا» رومانىنىڭ ورنى وتە ۇلكەن», دەدى ەستەلىگىمەن, پىكىرىمەن بولىسكەن جازۋشى تولەن ابدىك.
جيىندا باققوجامەن ۇزەڭگىلەس, سىيلاس بولعان جانداردىڭ ءبارى ەستەلىگىن ايتىپ, قالامگەردىڭ ازاماتتىق بولمىسىنا, ادامگەرشىلىك قاسيەتىنە ەرەكشە توقتالدى. سەيىت قاسقاباسوۆ, الدان سمايىل, ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, كوپەن امىربەك, باۋىرجان وماروۆتىڭ سويلەگەن سوزدەرى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن تولقىتىپ, جىلى اسەر قالدىردى. اسىرەسە, ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ باققوجا مۇقايدىڭ ومىردەگى جايدارى, اقپەيىل بولمىسىن ايتىپ, كوڭىلدىڭ كەيبىر كەزدەرىنەن فراگمەنتتەر ايتقاندا كوز الدىمىزعا جازۋشىنىڭ پورترەتى كولبەڭ قاققانداي بولدى.
جازۋشى دۇنيەدەن وزعاندا تۇمانباي مولداعاليەۆ بىلاي دەپ قوشتاسىپتى ىنىسىمەن:
ەرەكتەر ەڭبەگىمەن كوش باستايدى,
ارايلى اپپاق تاڭدى كەش باسپايدى.
وزىڭمەن قوشتاسقانمەن, ءىنىم, سەنىڭ
قازاعىڭ ونەرىڭمەن قوشتاسپايدى.
تۇماعاڭ جارىقتىق راس ايتادى. اسىلدىڭ وزىندەي بوپ حالقىنىڭ جۇرەگىنەن ورىن العان شىعارمالارى ۇرپاق جادىنان وشپەك ەمەس.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ەرلان ومار,
«ەگەمەن قازاقستان»
