قازاقستان • 29 قاڭتار, 2018

ايازدىڭ دا پايداسى بار...

1170 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءاسىلى, جاراتىلىستىڭ ءار قۇبىلىسى قايىرلى. ايازعا دومبىققان بەتى-قولىمىزدى اھىلاپ-ۇھلەپ ۋقالاپ جاتقاندا ارينە قۇدايدىڭ بۇل كۇنىنە كەيبىرىمىزدىڭ ءتىلىمىز دە ءتيىپ كەتىپ جاتادى. ويتكەنى قالادا كولىك قىزدىرعان, دالادا مال ىقتاتقان ەل كوپ. 

ايازدىڭ دا پايداسى بار...

بىراق بايقايسىز با, اۋا رايى 40 گرادۋسقا دەيىن تو­مەن­­­دەگەن وسى كۇندەرى دالادا تۇرساڭىز تىنىسىڭىز اشى­لىپ, جان دۇنيەڭىزدە ءبىر سەرگەكتىك پايدا بولادى. ءتىپتى الدەبىر شارۋامەن كوبىرەك ءجۇرىپ قالىپ توڭ­عاننىڭ وزىندە جىلى جەرگە كىرسەڭىز, قاتتى سۋىقتان قىپ-قىزىل بولىپ كەتكەن ساۋ­ساقتارىڭىز سالدەن سوڭ ىسي, دۋىلداي جونەلەدى. با­لا كەزىمىزدە وسى ءبىر ىسسى اعىن­دى قىزىق كورۋشى ەدىك. سەبەبى قىزىلشۇناق اياز­دارعا قاراماستان, سىرعا­ناق تەبەتىن ەدىك. كەيدە قات­تى اياز­عا قاتىپ قالعان قول­دارى­مىز يكەمگە كەلمەي, جى­لامسىراعان ساتتەردە اجە­لەرى­مىز تىيىپ تاستايتىن, ايازدىڭ دەن­ساۋلىققا پايدالى ەك­ەنىن ايتاتىن. ۇلكەندەردىڭ اقىلىمەن شاشىمىزدى ىسقىلاپ, دومبىققان ساۋ­ساق­تاردى يكەمگە كەلتىرىپ الاتىنبىز. سول ساقىلداعان سۋىقتاردا ەلسىز تۇزدە اداسىپ قالعاندار بولماسا, ەشكىم ۇسىمەيتىن دە, ۇسكىرىككە دە ۇرىنبايتىن.

راسىندا, اياز  –  وتە پايدالى قۇبىلىس. قۇرعاق, قاتتى ايازداردا ادام بالاسى اۋىرمايدى. قايتا يممۋ­نيتەتى بەكي تۇسەدى. ياعني اجە­­­­لە­رىمىز بالالا­رى­نىڭ شى­نىق­قانىن قوش كورگەن ەكەن. قازىر شە؟ ءار ۇيدە الپەش­تەگەن بالا بار. ارينە قاتتى ايازعا بايلانىس­تى سا­باقتار توقتادى. سوعان وراي قولى بوساپ, اۋلالاردا اسىر سالعان تەنتەكتەردى تاعى كورىپ جۇرگەنىمىز جوق. بۇل الپەشتىڭ الديگە ۇلاسىپ كەت­­كەنىنىڭ كورىنىسى مە؟ جى­لى پەشتىڭ جانىندا جاتا بەرگەن جان مارعاۋ بولماي ما؟ ءبىر ۋاق بالالاردىڭ ءار قۇبىلىسقا بەيىم بولعانىن دا ويلاۋ كەرەك بولار, بال­كىم...

دارىگەرلەردىڭ ايتۋىن­شا, مۇن­داي ايازداردا اۋا­داعى ۆي­رۋس­تار مەن باكتە­ريالار تىر­­شىلىك ەتۋىن توق­تاتادى. سون­دىقتان تۇ­ماۋ, تۇش­كىرۋ سياقتى جۇق­­پالى ينفەك­تسيا­لارعا الاڭداۋدىڭ قاجەتى جوق. ماماندار ايازدى اۋا­نىڭ­ وتتەگىگە باي بولاتى­نىن اي­تادى. سول سەبەپتى قات­­تى سۋىق­تا اۋا تازارىپ, تازا اۋادا قى­دىرىستاعان جان جادىراپ قالادى ەكەن. ويتكەنى اياز ەڭ الدىمەن قان اينا­لىمىن جاقسارتادى. ايازدا بەت-الپەتىمىزدىڭ نە­لىك­تەن قىپ-قىزىل بولاتىنى ەندى تۇسىنىكتى شىعار.

استانا قالاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باس نەوناتولوگى, مەديتسينا عى­لىم­دا­رىنىڭ دوكتورى قار­لىعاش جۇبانىشەۆا ايا­زدا اعزانى قورعايتىن, ياعني ينفەكتسيامەن كۇرەسەتىن لەيكوتسيت, نەيتروفيل, ۆيرۋس­قا قار­سى يممۋنيتەتتى كوتە­رە­تىن ينتەرفەرون ىسپەتتى جا­سۋ­شالاردىڭ جۇمىسى بەل­سەن­دىرەك بولاتىنىن جەت­كىزدى. تاجىريبە بويىنشا قىس­­­تىگۇنى دۇنيەگە كەلگەن ادام­دار ءتىپتى سيرەك اۋىراتىن كورىنەدى. سوندىقتان اياز جۇرەك-قانتامىر جۇيەسىنىڭ قىزمەتىن كۇشەيتەدى, گەموگلابين دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىن قام­تاماسىز ەتەدى, دەيدى دارى­گەر­­لەر.

«قازگيدرومەتتىڭ» حابار­لاۋىنشا, قىسقى شىل­دە­دەگى قاتتى اياز تاعى ءبىر اپتا­عا سوزىلماق. ياعني وسى ارا­لىقتا ايازدى اۋامەن تىنىس الىپ, قىس ماۋ­سى­مى­نىڭ قى­زىق­تارىن سە­زىن­گەن­­نىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت. با­لالار دا بۇل قۇبىلىسقا بەيىم­­دەلە تۇسەدى. البەتتە قۇنداق­تاۋلى نارەستەلەردى ايازعا شى­عا­رۋدىڭ قاجەتى جوق ەكە­نىن اركىم بىلەر. ءبىز ويىن جا­سىن­داعى بالالار تۋرالى اي­تىپ تۇرمىز.

كەڭەستىك ايگىلى فيلمدەگى انە­بىر ءان قۇلاققا كەلەدى: «ۋ پريرودى نەت پلوحوي پوگودى...».

دۋمان اناش,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

استانا قالاسىنىڭ پروكۋرورى اۋىستى

تاعايىنداۋ • بۇگىن, 11:35