بيىلعى ەلباسى جولداۋىنىڭ ەرەكشەلىگى – ەل دامۋىنىڭ تۇبەگەيلى تۇستارىن زەردەلەپ, ونىڭ سان قىرلى سالالارىن جۇيەلى تۇردە جاڭعىرتۋ ماسەلەسىنە ءمان بەرۋىندە. ستراتەگيالىق مازمۇنى جوعارى بۇل قۇجاتتا انىقتالعان ون مىندەتتىڭ ارقايسىسى ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭى ءۇشىن قاجەت.
ەلباسى مەملەكەتتى جاڭا ساتىعا كوتەرەتىن اۋقىمدى رەفورمالارعا ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ, ونداعى باسىمدىقتاردىڭ بۇگىنگى قوعامعا سايكەس كەلەتىن وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالدى. دەمەك, قازىرگى زاماننىڭ ناعىز دامىعان وركەنيەتتى ەلدەرىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋى ءۇشىن ەسكى ەكونوميكالىق جۇيەنى عانا ەمەس, قوعامدىق سانانى دا وزگەرتۋگە ءتيىسپىز دەگەن ويدى ورتاعا سالدى. ماسەلەن, سوڭعى جىلدارى قولعا الىنعان «نۇرلى جول», «نۇرلى جەر» باعدارلامالارى, سونداي-اق «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى سەكىلدى رەفورمالاردىڭ ءمانى زور, ماڭىزى ەرەك. وسى ىزگىلىكتى باستامالاردى جالعاستىرىپ, ۇلتتىق كەلبەتىمىزدى, رۋحاني مادەنيەتىمىزدى جوعالتپاي, كەمەلدەنۋگە باعىت الۋىمىز قاجەت.
پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ ساياساتى ەكونوميكانىڭ فلاگمانىنا اينالۋى ءتيىس دەگەن تاپسىرما جۇكتەدى. راسىندا دا قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جەتكەن جەتىستىگى, الدىمەن ەلباسى پارمەنىمەن ىسكە اسىرىلعان يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. مىنە, سونىڭ ناتيجەسىندە قانشاما جاڭا ءوندىرىس ورىندارى پايدا بولدى, ول ءوز كەزەگىندە مىڭداعان قازاقستاندىق ءۇشىن تۇراقتى جۇمىس كوزىنە اينالدى. ماسەلەن, ءبىر عانا وتكەن جىلدىڭ وزىندە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا 12633 جۇمىس ورنى اشىلدى. وسى باعىتتان تايماساق, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى كەمەل بولارى ءسوزسىز. ويتكەنى قازىرگى دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ءبارى دە وسى جولمەن ءجۇرىپ وتكەن. ماڭىزدى ستراتەگيالىق قادامدارسىز ەكونوميكامىز دا ورگە باسپايدى, الدىڭعى قاتارداعى وتىز ەلدىڭ جاھاندىق ەكونوميكاسىنا كىرۋ قيىن.
2017 جىلى ەلىمىز الەمدىك داعدارىستىڭ قولايسىز سالدارىن ەڭسەرىپ, سەنىمدى ءوسۋ جولىنا قايتا ءتۇستى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ءوسۋى 4 پايىزعا, ال ونەركاسىپتىك ءونىمنىڭ ءوسۋى 7 پايىزدان استى. بۇل ورايدا, ونەركاسىپتىڭ جالپى كولەمىندە وڭدەۋشى سەكتوردىڭ ۇلەسى 40 پايىزدان استى. قازاقستاننىڭ قولايلى دامۋى ورتا تاپتىڭ قالىپتاسۋىنا مۇمكىندىك بەردى. كەدەيشىلىك 13 ەسە قىسقارىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9 پايىزعا دەيىن تومەندەدى. ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تابىستارىنىڭ نەگىزى – ازاماتتىق بەيبىتشىلىك, ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم – ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىقتارىمىز رەتىندە قالا بەرمەك. ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز – تاۋەلسىزدىگىمىزدى ساقتاي وتىرىپ, پرەزيدەنتىمىز العا قويعان ناقتى ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ – ءبىزدىڭ باستى مىندەت.
ەلباسى جاريالاعان باسىمدىقتار مەن مىندەتتەر قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق تۇرعىدا جاڭعىرتۋدىڭ لوگيكالىق جالعاسى ىسپەتتەس. كەز كەلگەن مەملەكەت ءوز بيلىگىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بۇقارا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇرمىستىق جاعدايىن ۇدايى جاقسارتىپ وتىرادى. بۇل – اكسيوما. ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ مەملەكەت دامۋىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ باستى العىشارتى.
كوپشىلىككە بەلگىلى, كەزىندە م.گورباچەۆ كسرو-نى جاڭا دەموكراتيالىق باعىتقا بۇرىپ, حالىقتىڭ تۇرمىستىق دەڭگەيىن ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ارقىلى كوتەرمەكشى بولدى. ول ءۇردىستى «پەرەسترويكا» دەپ اتادى. بىراق ونىڭ قوعامدى «قايتا قۇرۋىنىڭ» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە «ۇلتتىق (نەمەسە قوعامدىق) سانانىڭ» وزگەرۋى, ونىڭ دامۋ جولدارى قارالمادى. وسى تەرەڭ گۋمانيتارلىق ماسەلەنى م.گورباچەۆ تەحنوكراتيالىق جولمەن شەشىپ تاستاۋعا بولادى دەگەن جالعان پىكىردەن شىعا المادى.
بۇل جەردەگى استىن سىزىپ تۇرىپ ايتاتىن ماسەلە, ەلباسى ءوزىنىڭ ىرگەلى ەڭبەكتەرىندە ەلىمىزدى دامىتۋدى ءبىرىنشى كەزەكتە ۇلتتىق كودتى ء(تىل, ءدىل, ادەت-عۇرىپ, ءدىن, رۋح) ساقتاي وتىرىپ, ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتۋدان باستاۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. وسىلايشا مەملەكەتىمىزدە مەريتوكراتيالىق, ياعني بىلىكتىلەر بيلىگى ورناعان, ەكونوميكاسى دامىعان, الەۋمەتتىك تۇرمىسى جەتىلگەن, بىرەگەي ۇلت قوعامىن قۇرۋ پروتسەسى باستالدى. ەلىمىزدەگى ۇلتارالىق دوستىق, ەرەكشە مارتەبەسى مەن پارلامەنتكە دەپۋتات سايلاۋ قۇقىعى جەكەشە قازاقستان حالقىنىڭ اسسامبلەياسى, ءدىني كونفەسسيالارى اراسىنداعى تۇسىنىستىك پەن كەلىسىم, جىل سايىن جاقسارىپ كەلە جاتقان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعداي جانە ت.ب. يگىلىكتەر قازاقستاندى ەۋرازياداعى ۇلگىلى مەملەكەت دارەجەسىنە جەتكىزدى. سوندىقتان حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ بەدەلى جوعارى.
كۇنى كەشە ەلباسىنىڭ رەسمي ساپارىندا اقش قازاقستاندى وتە ماڭىزدى ستراتەگيالىق سەرىكتەس دارەجەسىندە تانىدى, ەلىمىزدىڭ بۇۇ جانىنداعى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە توراعالىعى باستالدى. بۇل – قازاقستان حالقى ءۇشىن تەڭدەسسىز ماقتانىش.
ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى رەتىندە نيۋ-يوركتان بۇكىل الەمگە تارالعان 25 باپتان تۇراتىن ناقتى مالىمدەمەسىنە جوعارى باعا بەرىلىپ, بۇل سالادا جاڭا لەپ پايدا بولعانى مويىندالىپ جاتىر. الەمدەگى جويقىن قارۋدى تىزگىندەۋدە, حالىقارالىق قاتىناستارداعى پروبلەمالاردى تەك كەلىسىم جولىمەن شەشۋ, جەر بەتىندە تىنىشتىقتى ساقتاۋ قىزمەتىندە ەلباسىنىڭ ەڭبەگى بەيبىتشىلىك قىزمەتى ءۇشىن بەرىلەتىن نوبەل سىيلىعىنا ابدەن لايىقتى ەكەنىن تاعى ءبىر ايتىپ كەتكىم كەلەدى. بۇل تەك قانا ءبىزدىڭ اكادەميانىڭ پىكىرى ەمەس, بىزبەن قارىم-قاتىناس جاساپ, ارالاسىپ جۇرگەن رەسەي, ۋكراينا, بەلارۋس اكادەميكتەرىنىڭ دە پىكىرى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ ەلباسى مەملەكەتتىڭ يندۋستريا سالاسىن دامىتۋدى ەشۋاقىتتا نازاردان شىعارعان جوق. سەبەبى مەملەكەتتى وركەندەتۋدىڭ بىردەن-ءبىر ءتيىمدى جولى ول – اۋىر يندۋستريانى دامىتۋ جانە يننوۆاتسيا جەتىستىكتەرىمەن تولىقتىرىپ وتىرۋ. دامىعان باتىس مەملەكەتتەرىندە مۇنى «Scientific support» (عىلىمي كومەك) دەپ اتايدى, ياعني وندىرىسكە عىلىمي كومەك كورسەتۋ, دۇرىسى – عىلىمي سۇيەمەلدەۋ (ناۋچنوە سوپروۆوجدەنيە). ساتىلىپ الىنعان ەڭ جاڭا تەحنولوگيا (ترانسفەرت) ءارى كەتسە 5 جىلدا عىلىمنىڭ تەز دامۋىنا بايلانىستى تيىمدىلىك ۇستەمدىگىنەن ايىرىلادى. سوندىقتان كەز كەلگەن زاۋىتتى نەمەسە فابريكانى عىلىمي سۇيەمەلدەۋ ارقىلى العى شەپتە ۇستاپ تۇرۋ كەرەك. مىسالى اقش, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا سياقتى مەملەكەتتەردە, باتىس ەۋروپا ەلدەرىندە وڭدەۋ, تاۋار شىعارۋ ءوندىرىسى وسىلايشا جۇمىس ىستەيدى. ال كەرىسىنشە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا مەملەكەتتەرى اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنان جىل سايىن 4-5 رەت ءونىم الاتىنىنا قاراماي, كەدەيشىلىكتە ءومىر كەشۋدە. سەبەبى ول ەلدەردە يندۋستريا دامىماعان, ال ول جاعداي ءوز كەزەگىندە جوعارى تەحنيكالىق ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ جەتىلمەگەندىگىنە بايلانىستى ورىن الىپ وتىر. سوندىقتان «عىلىمسىز دامۋ (پروگرەسس) جوق» – دەگەن اكسيومانى ەستەن شىعارماۋ كەرەك.
دەگەنمەن ەلىمىزدە بۇگىنگى كۇنى ءوندىرىس تاراپىنان عىلىمعا سۇرانىس كوڭىل كونشىتپەيتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ونىڭ نەگىزگى ەكى سەبەبى بار. ءبىرىنشىسى – كوپتەگەن ءىرى ءوندىرىس ورىندارى شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قولىندا, ول كومپانيالاردىڭ ءوز ەلدەرىندە كوپتەگەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى بار, عىلىمعا بولىنەتىن شىعىندارى سوندا كەتەدى. ال ودان تومەندەۋ ءوندىرىس ورىندارى – مونوپوليستەر, قانداي تاۋار شىعارسا دا ءوتىمدى, اراسىندا باسەكەلەستىك جوق. عىلىمسىز-اق تابىستى كۇرەپ تاۋىپ, قورشاعان ورتانى دا اياماي ءبۇلدىرىپ جاتىر. ەكىنشى سەبەبى – عىلىمي لابوراتوريا مەن ءوندىرىس تسەحتارىنىڭ اراسىن جالعاپ تۇراتىن كوپىر بۇزىلعان. عالىمداردىڭ جاڭا, ءارى وزىق تاسىلمەن گرامداپ العان زاتتارىن ءوندىرىس باسشىسى ءوز زاۋىتىنا ەندىرۋ ءۇشىن, توننالاپ بولماسا دا كيلوگرامداپ شىعارۋدى تالاپ ەتەدى. ونىسى دۇرىس, بىراق ول ءۇشىن جارتىلاي وندىرىستىك ءىرى قوندىرعى كەرەك. بۇرىن ءىرى زاۋىتتاردا تاجىريبەلىك نەمەسە ەكسپەريمەنتالدىق تسەحتار بولاتىن. ولار كەڭەس وداعىمەن بىرگە جوق بولدى. قوماقتى قاراجات تالاپ ەتۋىنە قاراماستان, ولاردى جوبالاۋ جانە كونسترۋكتورلىق بولىمدەرمەن قوسا قايتا قۇرۋ كەرەك. جاڭادان ءورىس الىپ كەلە جاتقان مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن قۇرۋ ارقىلى بۇل ماسەلەنى تولىق شەشۋگە بولادى. ونداي يگى باستامالار دا جوق ەمەس. مىسالعا, الماتى قالاسىنىڭ جانىندا «بايسەركە» اتتى كوپسالالى امبەباپ اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىس ورنىندا, ونىڭ باسشىسى بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ۇعا قۇرمەتتى مۇشەسى, پروفەسسور تەمىرحان دوسمۇحامەدوۆ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ءبىر توپ عالىمدارىنىڭ سۇيەمەلدەۋى ارقىلى ەڭ وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ, ونىمدىلىگى جاعىنان (بيداي, جۇگەرى, سويا, ت.ب.) دۇنيەجۇزىلىك رەكوردتار بەرىپ جاتىر. «بايسەركەنىڭ» تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ەرەكشەلىگى ۇعا اكادەميكتەرىمەن بىرگە «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن شەتەلدەردە وقىپ كەلگەن ماماندار دا قاتارلاسا جۇمىس ىستەيدى. ەڭبەكقورلىققا, تازا پيعىلمەن عىلىمنىڭ بيىك يدەالدارىنا ۇمتىلىپ ايانباي قىزمەت ەتۋگە ۇيرەنەدى.
قوعامنىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن ىلگەرىلەتۋدى جۇزەگە اسىرۋ پەداگوگ كادرلارعا تىكەلەي بايلانىستى. وسى ورايدا ەلباسى جولداۋدىڭ جەتىنشى نەگىزگى مىندەتىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ بارلىق دەڭگەيى زامان شىندىعى مەن ەكونوميكا سۇرانىستارىنا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس ەكەندىگىن جانە بۇل ارادا مۇعالىم ماماندىعىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. مۇندا, اسىرەسە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىلىم بەرۋدى بارىنشا دامىتۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاساۋعا كوبىرەك قۇقىق بەرىپ, ولاردىڭ اكادەميالىق ەركىندىگىن زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. وسى ارادا وقىتۋشىلاردىڭ قايتا دايارلىقتان وتۋىنە كۇش سالىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا شەتەلدىك مەنەدجەرلەردى تارتىپ, الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كامپۋستارى اشىلۋى قاجەت. سونداي-اق قازاق ءتىلىن وقىتۋ, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ءبىلىم بەرۋ ارقىلى جاستارىمىزدىڭ ينتەللەكتۋالدىق قابىلەتىن جوعارىلاتۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمادى. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ بارلىق دەڭگەيى ەكونوميكانىڭ بۇگىنگى قاجەتتىلىگىنە ساي بولۋعا ءتيىس.
جولداۋدا ايتىلعانداي, الداعى كەزدە, اسىرەسە جاس عالىمدارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتۋ جاندانا تۇسپەك. ولارعا مەملەكەتتىك گرانتتار ءبولۋ, كۆوتا بەرۋ كولەمى ۇلعايتىلماق. ەلدەگى جوعارى وقۋ ورىندارى وي-ءورىسى دامىعان, تالانتتى, زەردەلى جانە ۇلتجاندى ۇستاز دايىنداۋدى ودان ءارى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرە ءتۇسۋى قاجەت. ويتكەنى جاڭا مىڭجىلدىقتا ءوز كاسىبىنىڭ قىر-سىرىن جەتە مەڭگەرگەن مامانداردىڭ ءباسى باسىم بولماق. مۇنى ۋاقىتتىڭ ءوزى ايقىنداپ وتىر.
ەلباسى جولداۋىنىڭ توعىزىنشى مىندەتىندە «زاڭ ۇستەمدىگى مەن جەمقورلىقپەن كۇرەس مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارى بولىپ قالا بەرەتىنىن» تاعى دا باسا كورسەتتى. كەيىنگى كەزدە باق سالاسى جونگە كەلە باستادى, جاقسى, قاتاڭ زاڭ قابىلداندى. جالپى بارلىق سالادا زاڭ ۇستەمدىگىن ورناتپاي ءبىز العا باسىپ, ورىستەي المايمىز. قازىر تەلەديداردىڭ قاي ارناسىن باسىپ قالساڭىز دا ارتىستەردى كورەسىز. ولاردىڭ 3-4 ارنايى ارنالارى («گاككۋ», «جۇلدىز», «توي-دۋمان» جانە ت. ب.) بار ەمەس پە؟ بارلىق وسەك-اياڭ, جالاڭاش ادەپسىزدىك, ءبىر سوزبەن ايتكاندا جىن-شايتان سول جەردە. ال ەڭبەك وزاتتارى قايدا؟ ءىرى زاۋىتتارعا تابىستى باسشىلىق جاساپ جۇرگەن ديرەكتورلار, دۇنيە ءجۇزىن مويىنداتقان عالىمدار مەن جازۋشىلار قايدا؟ ولارعا ەرگەن تالانتتى جاس ماماندار قايدا؟
تاعى ءبىر كەلەڭسىز ورىن العان جاعداي – رۋشىلدىق. ۇلان-عايىر جەرىمىزدە ات توبەلىندەي قازاق رۋعا, جۇزگە ءبولىنىپ ارا-دارا بولساق, قازاقستان حالقىن قالاي بىرىكتىرەمىز؟ تاريح سالاسىنداعى جەتەكشى عالىمدارىمىزدىڭ پىكىرىنشە جۇزگە ءبولىنۋدىڭ قاندىق (تۋىستىق) نەگىزى جوق, تەك تەرريتوريالىق ماڭىزى بولعان. رەسەي پاتشاسىنىڭ ء«بولىپ ال دا بيلەي بەر» ساياساتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ادەيى قازاقتاردى ءۇش جۇزگە ءبولىپ, رۋ-تايپالاردى ءبىر-بىرىنە قارسى قويىپ, جاۋلاستىرىپ وتىردى. رەسەي يمپەرياسىنىڭ جاردەمىمەن قارۋ-جاراق (مىلتىق, پۋشكا, ت.ب.) جيناپ العان جوڭعارلارمەن بولعان جويقىن سوعىستاردا 1733-1752 جىلدارى «بالاپان باسىمەن, تۇرىمتاي تۇسىمەن» زامانى بولدى. رۋلار, تايپالار قۋعىن-سۇرگىندە ءجۇرىپ ابدەن ارالاستى.
كەيىن باستارى بىرىگىپ, جوڭعارلاردى تاس-تالقان قىلىپ جەڭدى. بىراق وزدەرى دە 70-80% پايىزىنان ايىرىلدى. 1920, 1932-1933, 1937 جىلداردا ناۋبەت تاعى دا قازاقتىڭ باسىنا ورنادى. قازاق حالقى تاعى دا ءوزىنىڭ 60-70%-نان ايىرىلدى. دەموگرافيا زاڭىنا سايكەس ءوزىنىڭ ۇشتەن ەكىسىن جوعالتقان ۇلت اسسيميليتسياعا ۇشىراپ جوق بولىپ كەتۋى ابدەن مۇمكىن. قۇدايعا شۇكىر, كەرەي مەن جانىبەك, بۇرىندىق پەن حاقنازار, قاسىم-حان مەن ەسىم حان, تاۋكە حان, ابىلايحان مەن كەنەسارىلار قورعاپ قالعان جەرىمىزدە قايتادان باسىمىز قوسىلىپ, امان-ەسەن, تىنىشتىق, بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ وسى جولداۋىندا قازاقستان حالقىن بىرىڭعاي, ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋعا شاقىرادى. سوندىقتان ەل الدىندا جۇرگەن ازاماتتار ەلدى تۇتاستىققا جۇمىلدىرۋى كەرەك.
الدىمىزداعى ۇلكەن ماقسات 2050 جىلعا دەيىن دامىعان 30 ەلدىڭ ىشىنە كىرۋ ەكەنى بەلگىلى. بۇل وڭاي شارۋا ەمەس. العا ۇمتىلماي جۇرگەن مەملەكەت جوق. ءبىرىنشى 30-دىققا كىرۋ ءۇشىن بىزگە ەۋروپا مەملەكەتتەرى جەتكەن دەڭگەيلەرگە ۇمتىلۋعا تۋرا كەلەدى. ول ءۇشىن ەل ءىشى تاتۋ-ءتاتتى, جوعارى سانالى مادەنيەتتى, ءبىرتۇتاس ەل بولۋىمىز كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان ەلىمىزدى ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا دامىتۋعا ارنالعان 10 نەگىزگى مىندەت – قازاقستان دامۋىنىڭ جاڭا باعىتى. سونىمەن قاتار جولداۋ قازاقستاننىڭ الەمدەگى تەحنولوگيالىق, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك سالالارداعى تەرەڭ جانە قارقىندى وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋىنە سەپ بولادى. وسى ورايدا, ەلباسىنىڭ 2018 جىلعا ارناعان جولداۋىن ۇعا اكادەميكتەرى مەن كوررەسپوندەنت-مۇشەلەرى, جالپى بارلىق ۇجىمى تولىعىمەن قولداپ, ونى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ايانباي ەڭبەك ەتەتىندەرىنە سەنىمىمىز مول.
جولداۋدا ءسوز بولعان ماڭىزدى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ قازاقستاننىڭ الەمدىك ارەناداعى ورنىن بيىكتەتىپ, ايقىنداپ بەرەرى داۋسىز. دەمەك, ماڭگىلىك ەل قالىپتاستىرۋ جولىندا جولداۋ جۇكتەگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ بولاشاعىمىزدى جارقىن ەتۋگە نەگىز بولماق.
مۇرات جۇرىنوۆ,
قر ۇعا پرەزيدەنتى,
اكادەميك
