لوزاننادا وتكەن وتىرىستا حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى (حوك) قىسقى ويىندارعا قاتىسۋ ءۇشىن كورەي حالىق دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنا (كحدر) ايرىقشا تۇردە كۆوتا بەردى. سولتۇستىك كورەيا سپورتشىلارى 5 ديستسيپلينا بويىنشا ءۇش سپورت تۇرىنەن سىنعا تۇسەدى. ناقتىراق توقتالار بولساق, شاڭعى جارىسى, تاۋ شاڭعىسى, مانەرلەپ سىرعاناۋ, شورت-ترەك جانە ايەلدەر حوككەيى.
ءبىر ەرەكشەلىگى وليمپيادانىڭ سالتاناتتى اشىلۋىندا كحدر مەن وڭتۇستىك كورەيا سپورتشىلارى ء«بىرتۇتاس كورەيا» تۋىنىڭ استىندا شىعادى. تۋدى قوس مەملەكەتتىڭ ءبىر-ءبىر سپورتشىسى ۇستاپ شىعادى. ال ءانۇراننىڭ ورنىنا «اريران» ءانى شىرقالادى. بۇل ۇسىنىستى حوك قابىل الدى. ەكى ەلدىڭ سپورتشىلارى ءبىر تۋدىڭ استىندا سوڭعى رەت ون ەكى جىل بۇرىن, ياعني 2006 جىلى تۋريندە وتكەن قىسقى وليمپيادادا شىعىپتى.
حوك باسشىسى توماس باحتىڭ ايتۋىنشا كحدر دەلەگاتسياسىندا سپورتشىلاردان بولەك 24 شەنەۋنىك پەن 21 باق وكىلى بولماق. ال سولتۇستىك كورەيا باسشىسى كيم چەن ىن پەنچانگقا 550 ادام جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ونىڭ قاتارىندا 230 جانكۇيەر, 140 مۋزىكانت پەن ءارتىس, 30 تاەكۆاندوشى (پرەزەنتاتسيا ءۇشىن) بار. ال قالعاندارى – لاۋازىمدى تۇلعالار.
سونىمەن قاتار بىرىككەن ايەلدەر حوككەي كومانداسىنىڭ قۇرامىنا وڭتۇستىك كورەيانىڭ 23, ال كحدر-دىڭ 12 حوككەيشىسى ەندى. ءار ماتچتا مۇز ايدىنىنا كەم دەگەندە ءۇش سولتۇستىككورەيالىق حوككەيشى شىعۋى ءتيىس.وسىعان دەيىن وليمپيادالارعا سولتۇستىك كورەيا اتىنان كۆاليفيكاتسيالىق ىرىكتەۋدەن سۇرىنبەي وتكەن ەكى مانەرلەپ سىرعاناۋشى قاتىسىپ كەلگەن. مانەرلەپ سىرعاناۋشىلار بيىلعى ويىندارعا ۋاقىتىندا تىركەۋدەن وتپەگەن. دەگەنمەن حوك ولاردىڭ دا قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەردى.
پحەنيان ناۋرىز ايىندا وتەتىن پاراليمپيادا ويىندارىنا دا سپورتشىلارىن جىبەرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ءبارى قالاي باستالدى؟
كحدر باسشىسى كيم چەن ىن جاڭاجىلدىق قۇتتىقتاۋىنان كەيىن پەنچانگتاعى قىسقى ويىندارعا سولتۇستىك كورەيا سپورتشىلارىن جىبەرۋ جاعىن قاراستىرىپ جاتقانىن ايتتى. ال وڭتۇستىك كورەيا پرەزيدەنتى مۋن چجە ين بۇل ءىستى جىلى قابىلداپ, ماسەلەنى تالقىلاۋ ءۇشىن كەلىسسوز وتكىزۋدى ۇسىندى. كەلىسسوز 9 قاڭتار كۇنى ءساتتى اياقتالدى.
«وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك پحەنچحانداعى وليمپيادا ويىندارىن دا, ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جاقسارتۋ تۋرالى ماڭىزدى ماسەلەلەردى دە تالقىلاي الادى», دەدى كورەي رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىق ىستەر ءمينيسترى چو مەن گيۋن.
ءوز كەزەگىندە قىسقى ويىنداردى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ باسشىسى لي حي بيوم كحدر سپورتشىلارىنىڭ قاتىسۋى مۇمكىن ەكەنىن ەستىگەندەگى قۋانشىن جاسىرمادى. ءتىپتى, «بۇل جاڭا جىلعا ارنالعان سىيلىق سەكىلدى», دەدى ول.
سولتۇستىك كورەيا سپورتتا قانشالىقتى مىقتى؟
بالكىم, بۇل اقپارات سپورتتان حابارى از جانداردى تاڭ قالدىرار. سولتۇستىك كورەيادا بەلگىلى ءبىر سپورت تۇرىنەن الەمدىك كوشباسشىلار بار. مىسالعا جازعى وليمپيادا ويىندارىن الايىق. كوماندالىق جالپى ەسەپتە سولتۇستىككورەيالىقتار وسىعان دەيىن 54 مەدالعا يە بولعان. بۇل ءۇندىستان, نيگەريا سەكىلدى ءىرى مەملەكەتتەردىڭ جەتىستىكتەرىنەن كوبىرەك. ماسەلەن, ريو-دە-جانەيرودا وتكەن ويىنداردا باس-اياعى جەتى مەدالعا قول جەتكىزگەن. ونىڭ ەكەۋى التىن. كوماندالىق جالپى ەسەپتە كحدر ءتىزىمنىڭ ورتاسىنان كورىندى.كحدر وليمپيادادا نەگىزىنەن اۋىر اتلەتيكادا كوزگە ءتۇسىپ كەلەدى. سولتۇستىككورەيالىقتار وسى سپورت تۇرىنەن ءۇش الەمدىك جانە ەكى وليمپيادالىق رەكورد ورناتقان.
فۋتبول. سولتۇستىك كورەيانىڭ ايەلدەر قۇراماسى فيفا نۇسقاسى بويىنشا رەيتينگتە 11-ورىندا كەلەدى. 2019 جىلعى الەم چەمپيوناتىنا جولداما الا الماعانمەن, وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا شىعىس ازيا كۋبوگىن جەڭىپ الدى. وعان دەيىن جاستار قۇراماسى 2016 جىلعى الەم كۋبوگىندا جەڭىسكە جەتكەن.
وكىنىشكە قاراي 2011 جىلى فۋتبولشى قىزداردىڭ قانىنان رۇقسات ەتىلمەگەن دارىلەر قۇرامى انىقتالدى. بۇل بۇرىمدىلارعا ايتارلىقتاي زيانىن تيگىزدى.
ال ەرلەر قۇراماسى ەكى مارتە الەم چەمپيوناتىنا قاتىسقان. كوماندا 1966 جىلى انگليادا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە جارتىلاي فينالعا دەيىن جەتكەن. ال 2010 جىلى وڭتۇستىك افريكادا توپتىق كەزەڭمەن شەكتەلدى. قازىر رەيتينگتە 126-ورىندا كەلەدى. باس باپكەرى – نورۆەگيالىق يورن اندەرسەن. سوڭعى رەت كحدر حالىقارالىق ويىندا قىتاي قۇراماسىمەن كەزدەسىپ, 1:1 ەسەبىمەن تەڭ ءتۇستى.
ەندى ءبىر قىزىعى سولتۇستىك كورەيا پەنچانگتاعى قىسقى وليمپياداعا دەمونستراتيۆتى ءتۇردى تاەكۆوندوشىلارىن جىبەرمەكشى. كوپشىلىككە بەلگىلى كحدر سپورتتىڭ وسى تۇرىنەن ەرەكشە دامىعان. ماسەلەن, جاقىندا پحەنياندا وتكەن حالىقارالىق جارىستا سولتۇستىك كورەيا سپورتشىلارى 22 التىن ۇتىپ العان.
ءبىر وكىنىشتىسى سولتۇستىككورەيالىق تاەكۆوندوشىلار حالىقارالىق تاەكۆوندو فەدەراتسياسىنىڭ قاراماعىندا ونەر كورسەتەدى. ال وڭتۇستىككورەيالىقتار دۇنيەجۇزىلىك تحەكۆوندو فەدەراتسياسىنا قارايدى. تيىسىنشە, ول جازعى وليمپيادانىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن.
سولتۇستىك كورەيا سپورتتىڭ وسى تۇرىنە باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. دەگەنمەن بۇل ەلدە سپورتتىڭ كەز كەلگەن تۇرىنەن تالانتتار بالا كۇنىنەن انىقتالادى. ولارعا بارىنشا كوڭىل ءبولىنىپ, جاعدايلارى جاسالادى. حالىقتىڭ تۇرمىستىق دەڭگەيى تومەن بولعانمەن, سپورتشىلارى زاماناۋي تەحنيكامەن جابدىقتالعان زالداردا جاتتىعادى.
ال قىسقى وليمپياداعا توقتالار بولساق, سولتۇستىك كورەيانىڭ جەتىستىكتەرى جازعى ويىندارمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. كحدر قىسقى ويىنداردا نەبارى ەكى مەدالعا يە بولعان. 1964 جىلى اۆستريادا كونكيمەن جارىسۋدان كۇمىس, ال 1992 جىلى فرانتسيادا شورت-ترەكتەن قولا جۇلدەگە قول جەتكىزدى.
وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك
وڭتۇستىك كورەيا مەن سولتۇستىك كورەيا ءالى كۇنگە دەيىن اراز ەلدەر. سوڭعى جىلدارى ەكى مەملەكەت بىرنەشە رەت بەيبىت ديالوگ ورناتپاق بولعان. ولاردىڭ كوبىنە سەۋل تاراپى باستاماشى بولدى. الايدا ءساتتى اياقتالۋىنا پحەنياننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى كەدەرگى كەلتىرىپ ءجۇردى. سەبەبى وتكەن جىلدىڭ وزىندە پحەنيان التى رەت يادرولىق سىناق وتكىزدى.
بيىلعى جاڭاجىلدىق قۇتتىقتاۋ سوزىندە سولتۇستىك كورەيا كوشباسشىسى كيم چەن ىن يادرولىق قارۋدىڭ تۇيمەشەگى ىلعي دا قولىندا جۇرەتىنىن ايتتى. بۇعان قوسا, ول ءوز ەلىن «بەيبىت جانە يادرولىق دەرجاۆا مەملەكەت» دەپ اتاۋدى ۇمىتپادى. سونىمەن قاتار وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك اراسىنداعى قارىم-قاتىناس بيىل وليمپياداعا بايلانىستى جاقسارۋى مۇمكىن ەكەنىن دە جاسىرىپ قالمادى.
«2018 وڭتۇستىك ءۇشىن دە, سولتۇستىك ءۇشىن دە ماڭىزدى جىل بولماق. سولتۇستىك ءوزىنىڭ قۇرىلعانىنا 70 جىل تولعانىن اتاپ وتەدى, ال وڭتۇستىك قىسقى وليمپيادا ويىندارىن ۇيىمداستىرادى. ءبىز ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستى رەتتەۋىمىز كەرەك», دەدى كيم چەن ىن.
حەن سون ۆول
بىرەر كۇن بۇرىن سولتۇستىك كورەيانىڭ اتاقتى ءانشىسى, «مورانبون» توبىنىڭ جەتەكشىسى, كيم چەن ىننىڭ سۇيىكتىسى رەتىندە تانىلىپ جۇرگەن حەن سون ۆول جەتى ادامنان تۇراتىن كحدر دەلەگاتسياسىنا جەتەكشىلىك ەتىپ, سەۋلگە ىسساپارمەن باردى. مۇندا دەلەگاتسيا مۇشەلەرى وليمپيادالىق نىسانداردى ارالاپ شىقتى.
ءبىر قىزىعى, وسىدان بەس جىل بۇرىن وڭتۇستىك كورەيانىڭ باق وكىلدەرى حەن سون ءۆولدىڭ اتۋ جازاسىنا كەسىلگەنى تۋرالى اقپارات تاراتقان ەدى. مالىمەتتەر بويىنشا وعان سول كەزدە ءىنجىل كىتابىن ساقتاعانى جانە ۇياتسىز فيلمدەردىڭ تاراۋىنا جول بەرگەنى تۋرالى ايىپ تاعىلعان.
سەۋلدەن كەيىن دەلەگاتسيا مۇشەلەرى كاننىن ايماعىنا باردى. وليمپيادا كەزىندە بۇل جەردە حوككەي, مانەرلەپ سىرعاناۋ, كونكي, شورت-ترەك, كەرلينگ سپورتىنان جارىستار وتەدى. وسى ءۇشىن باس-اياعى بەس سپورت كەشەنى تۇرعىزىلدى. بۇدان بولەك, ولار اشىلۋ سالتاناتىنىڭ باعدارلاماسىمەن تانىستى. 9 قاڭتاردا وتكەن كەلىسسوزدەر بويىنشا حەن سون ۆول 140 ءارتىس اكەلۋگە مىندەتتى (جوعارىدا ايتىلعان).سولتۇستىك كورەيا مۇشەلەرى بۇل ەلدە ەكى كۇن ايالادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ولار باق وكىلدەرىنە سۇحبات بەرۋدەن ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتتى.
جوعارىدا ايتىلعانداي كيم چەن ىننىڭ بۇل قادامى وڭتۇستىك كورەيامەن بايلانىستى رەتتەۋدىڭ ءبىر جولى بولسا كەرەك. سەبەبى كحدر دەلەگاتسياسى وڭتۇستىككە ءتورت جىلدان بەرى ات ءىزىن سالماعان.
دايىنداعان
ايان ءابدۋالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
