كۇنى ەرتەڭ مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان جەتكىنشەك ورتا ءبىلىم سالاسىنداعى جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلاماسىن جان-تانىمەن سەزىنۋى ءتيىس. جاڭارتىلعان مازمۇنعا كوشۋ ەلىمىزدىڭ ءبىلىم وردالارىندا قازىر جالعاسىن تابۋ ۇستىندە. ونىڭ العاشقى قادامدارى الماتى قالاسىندا جاڭا وقۋ جىلىندا بايقالدى دا. ياعني, مەكتەپ بىتىرۋشىلەرگە ارنالعان وتكەن جىلعى سىناق جاڭا تۇرعىدا – جاڭا فورماتپەن ءوتتى. ءبارى ءتىپتى ءبىز كۇتكەننەن دە كۇردەلىلەۋ بولىپ شىقتى. ناۋقان كەزىندە سالاعا قاتىستى ەڭ جاۋاپتى دەگەن ازاماتتاردىڭ ءوزى ۋاقىت تاپشىلىعىن كورىپ, قينالعانداي بولدى, بىراق ءبىلىم سالاسىنداعى جاڭا باعىتتىڭ بولاشاعى ءۇشىن بارلىعى بىردەي جۇدىرىقتاي جۇمىلدى. ءدال الماتىداعىداي قاربالاس مەزگىل ەلىمىزدىڭ وزگە دە وڭىرلەرىندە بايقالدى. ويتكەنى ءوزارا بايلانىس ارقىلى ءبىز ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە بولىپ جاقتان سىناق ۇستىندەگى بارلىق جاڭالىقتاردان حاباردار بولىپ تۇردىق.
الدىمەن ايتارىم, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدە ءبىلىم سالاسىن رەفورمالاۋ ەرتە باستان-اق ءجۇرىپ كەلەدى. وتكەن جىل سىندارلى باعدارلامانىڭ سىن ساعاتى بولدى دەسەم ارتىق ايتپاس ەدىم. العاشقى قيىندىقتار تۋرالى سول تۇستا ءباسپاسوز بەتتەرىندە ءوز ويىمدى ءبىلدىردىم دە. ماسەلەن, بالالار مەكتەپ قابىرعاسىندا ءجۇرىپ, جاتتاۋعا مەيلىنشە داعدىلانىپ الدى. وسىعان بايلانىستى مەكتەپتەگى سىناق پەن جوو-داعى ەمتيحاندى بايلانىستىرۋعا بولمايدى دەگەندى ۇستازدار قاۋىمى اۋەل باستان-اق ايتىپ جۇردىك ەمەس پە؟! زاتى 11-سىنىپتى بىتىرگەنمەن دە بالالاردىڭ جوو-عا دەگەن قابىلەتى دە ءارتۇرلى جولمەن قالىپتاسادى. ەڭ الدىمەن بىزدە الەمدىك تاجىريبەدەگى سەكىلدى, ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ بالالاردى بەيىمدىلىگىنە قاراي جىكتەۋ جوق ەدى. بالانىڭ اتى – بالا, تەڭ كورەمىز, بىراق ءبىلىم سالاسىندا ولاردىڭ قابىلەتىنە قاراي بەيىمدەلۋگە مىندەتتى ەمەسپىز بە؟! ولاردىڭ بارلىعىنا بىردەي تەڭدەي ءبىلىم بەرۋ ومىرلىك تاجىريبە كورسەتكەندەي, مۇمكىن دە ەمەس. سوندىقتان دا بالانىڭ ورتا ءبىلىمى جونىندەگى اتتەستاتتى الۋ قۇقى وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, وتكەن جىلدان باستاپ بالا ءبىلىم العان مەكتەپتىڭ وزىندە قالدى دا, جوو-عا ءتۇسۋ ادەتتەگى ۇبت-عا جۇكتەلدى. وسىنىڭ ءوزى, ياعني اۋەلدە تاڭسىق كورىنگەن جاڭا رەفورمالىق ءىس-ارەكەت كوپشىلىكتى ازداپ بولسا دا «ابىر-سابىرعا» تۇسىرگەنى دە راس. دەگەنمەن مەنىڭ ومىرلىك تاجىريبەم كورسەتكەندەي, ۇستىمىزدەگى جىلدان باستاپ بۇل جاڭالىق تا ومىرگە دەندەپ ەنەدى. ءتىپتى سوڭىرا جاڭالىق سانالماي قالادى. مەكتەپتە اتتەستات بەرگەن مۇعالىمنىڭ بالانىڭ جوو-عا تۇسۋىنە ەش قاتىسى بولماۋى كەرەك. جوعارى وقۋ ورنىندا بالا ءوز تاڭداۋىن ءوزى جاساۋى ءتيىس, ءوزى بۇرىن دا سولاي ەمەس پە ەدى؟ وتكەن جىلدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – ءۇش ءپاندى مىندەتتى, ەكى ءپاندى بەيىمدى سالا ەتىپ بەلگىلەپ قويۋ بولاتىن. جاسىراتىنى جوق, وسىنىڭ ءوزى بالالارعا توسىن قيىندىقتار تۋعىزعانى راس. ءبىرىنشى سىنىپتاعى جۇرگەن جاڭا جۇيە 11-سىنىپقا بىردەن ەنگىزىلدى. ولار ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق جانە وقۋ ساۋاتتىلىعى دەپ ەكىگە جىكتەلەدى. بىلتىرعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەردى مۇعالىمدەر شاماسى كەلگەنشە ۋاقىتتىڭ تاپشىلىعىنا قاراماستان تەز دايىندادى, بۇعان بۇرىن داعدىلانباعان بالالار ءۇشىن ول قيىندىق تۋعىزدى. سوعان قاراماستان بىزدەر, مۇعالىمدەر, مينيسترلىككە مەكتەپ پەن جوو اراسىن كاسىبي تالاپتارعا ساي بولگەنىنە مىڭ راحمەت ايتامىز. سەبەبى بۇگىن پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ ءاربىر تارماعىن وقي وتىرىپ, ءبىلىم سالاسىنداعى باستالعان بۇل رەفورمانىڭ ومىرشەڭدىگىنە يلاناسىڭ.
وسى ورايدا وتكەن جىلى بوي كورسەتكەن تاعى ءبىر «اتتەگەن-اي» تۋرالى ايتپاسا جانە بولماس. بەيىمدى پاندەر تۋرالى ءسوز قوزعار بولساق, ماسەلەن, ولار ەكەۋ, تالاپكەر ولاردىڭ ارقايسىسىنان 20 بالل جيناۋى كەرەك. ول 20 باللدى كوپ دەپ تە ايتۋعا بولمايدى, ارينە, بىراق از دا ەمەس. بالانىڭ بۇل جەردە ەش جازىعى جوق. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنەن سىناق تاقىرىپتارىنان باستاپ, ەسسە جازۋعا بايلانىستى باعدارلامالاردىڭ وقۋ جىلىنىڭ اياقتالۋىنا ەكى اي قالعاندا كەلۋى دە دۇرىس ەمەس. ميلليون سۇراق بولسا دا مەكتەپكە ەرتە باستان جەتۋى ءتيىس ەدى. مۇنداي كەم-كەتىكتەر ۇستىمىزدەگى جىلى قايتالانبايدى دەپ ويلايمىن.
وتكەن جىلعى جاڭا پىشىمدەگى سىناق الۋدىڭ جاعىمدى جاقتارى بۇگىنگى جولداۋ تالاپتارىنا ساي جاۋاپ بەردى دەپ تاعى دا سەنىممەن ايتا الامىن. بالانىڭ اتى – بالا, وتە ءبىلىمدى شاكىرتتىڭ ءوزى ويلاماعان جەردەن سۇرىنەدى, تاجىريبەدەن كورىپ تە, ءبىلىپ تە ءجۇرمىز. قۇدايدىڭ جاي كۇنىندە شاتاسپاي جاپ-جاقسى جاۋاپ بەرىپ جۇرگەن بالالاردىڭ اياق استىنان جۇيكەسى سىر بەرىپ قوياتىنى بار. نەگىزگى سىننان سۇرىنگەن بالا كەيىن تامىز ايىندا تۋرا باستاپقىداي سىناقتان قايتا ءوتتى. تاماشا ەمەس پە, تاپتىرمايتىن جاقسىلىق ەمەس پە!؟ بالا مۇمكىندىگىنىڭ شەكتەلمەگەنى وسى.
ايتسە دە جولداۋدا اتاپ كورسەتىلگەندەي, «بىزدەگى وقۋشىلاردىڭ جۇكتەمەسى تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە ەڭ جوعارى بولىپ وتىرعانىن جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنە قاراعاندا ورتا ەسەپپەن ۇشتەن ءبىر ەسەدەن كوپ ەكەنىن ەسكەرىپ, ونى تومەندەتۋ كەرەك» دەگەن تالاپتاردى شىن جۇرەگىممەن قوستايمىن.
جولداۋدا كورسەتىلگەندەي, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جەتكىنشەكتەرى ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن قازاق, اعىلشىن, ورىس ءتىلىن ەركىن مەڭگەرۋى كەرەكتىگىن دە ەلىمىزدىڭ پەداگوگتار ارمياسى وتە جاقسى تۇسىنەدى. ول ءۇشىن قانشاما جاڭا ادىستەمەلەر ومىرگە كەلدى. ءارى ءوزىنىڭ لايىقتى جالعاسىن تابا بەرەرى دە ءسوزسىز. بالالارىمىزدىڭ ينتەرنەت جەلىسىن يگەرۋدەگى شاپشاڭدىعى كوڭىل قۋانتادى. 2025 جىلعا دەيىن لاتىن الىپبيىنە كوشۋ دە بۇگىنگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ەڭ وزەكتى باعدارلاما بولىپ وتىر. وزىق ءبىلىم بەرۋ مەن قۇزىرەتتىلىككە قول جەتكىزگەن بالا عانا جوعارى وقۋ ورىندارىنان وزىنە لايىقتى ورىن تابادى. ول ءۇشىن پەداگوگتاردى وقىتۋ مەن ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جولداۋدا كورسەتىلگەندەي قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەدى. وتە دۇرىس. ەلىمىزدە تالاي تالانتقا سوندا عانا جارقىن جول اشىلادى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلگەن ون مىندەت ءبىر-بىرىمەن ۇندەسىپ ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن تاريحي ورلەۋگە باستاي وتىرىپ, قازاقستاندا ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋىمىزدىڭ العىشارتى دەپ تۇسىنەمىن.
اياگۇل ميرازوۆا,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى
الماتى
