ايتپاعىمىز, وسىدان ءۇش عاسىر بۇرىن جاسالعان ساز اسپابى اتاقتى باقسى, داۋلەسكەر كۇيشى دوسىمباي يتەمگەن ۇلىنا تيەسىلى ەكەن. ۇرپاقتان ۇرپاققا جادىگەر بولىپ جەتكەن قۇندى قوبىز قازىر باقسىنىڭ بەسىنشى ۇرپاعى داستانبەك اقساقالدىڭ شاڭىراعىندا تۇر. جادىگەردى جاڭعىرتۋشىلارمەن ارىپتەسىمىز ارداق اسىلحان ۇلى اڭگىمەلەسكەندەي, قاريا قايتىس بولعانىمەن, بايبىشەسى زيپان اجە قارا قوبىزدى كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ كەلگەن. زيپان اجەي كونەنىڭ كوزى بولعان كيەلى اسپاپتى قادىر تۇتىپ, اق ماتامەن قاپتاپ, تورگە ءىلىپ قويعان. 250 جىل بۇرىن جاسالعان قارا قوبىزدىڭ شەكتەرى بوساعانى بولماسا, سىنىن بۇزباعان. جيدە اعاشىنان تۇتاس شابىلىپ, تومەنگى جاعى تەرىمەن قاپتالىپتى. ەسپەسى مەن ىسقىشى جىلقى قىلىنان تارتىلعان. ال قۇلاق بۇراۋىنىڭ تۇسىندا شولپىلارى جانە شاناعىندا ايناسى بار ەكەن. ياعني وسىعان قاراپ-اق باقسىنىڭ قوبىزى ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. دوسىمباي باقسى ونى ءحىح عاسىردا بارجىعۇل دەگەن شەبەرگە جاساتقان. كەيىن نەمەرەسى جۇمادىلداعا اماناتتاعان.
جەزقازعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى زيپان دوسىمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قوبىز يەسى 82 جاسىندا قايتىس بولىپتى. – وندا ءجۇمادىلدا اتام 2-3 جاستاعى نەمەرەسى ەكەن. وسى قوبىزدى مىنا جۇمادىلداعا بەرىڭدەر دەگەن امانات بۇگىنگە دەيىن سەرتكە بەرىك ساقتالدى, – دەيدى زيپان اپاي.
كەيىن كيەلى اسپاپ ءجۇمادىلدا اقساقالدان بالاسى داستانبەككە وتكەن. ال ەرى ومىردەن وزعان سوڭ, اۋلەتتىڭ كەلىنى زيپان اجەي قارا قوبىزدى كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتايدى. ءتىپتى 1973 جىلى لەنينگرادتان ورىس زەرتتەۋشىلەرى كەلگەندە دە بەرمەپتى. جەرگىلىكتى مۇراجايعا وتكىزۋگە دە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى بولعان.
– دوسىمبايدىڭ ءوزىنىڭ كيەسى بار دەپ ايتىلادى حالىقتىڭ اراسىندا. مۇمكىن سول سەبەپتەرمەن مۇراجايعا وتكىزبەۋى ابدەن مۇمكىن. قوبىز – باقسىلاردىڭ قوبىزى. بەلگىلى ءبىر ەرەكشەلىكتەرمەن جاسالعان, – دەيدى تاريحشى-ارحەولوگ عابدول اۋەزوۆ.
ۇلىتاۋ بويىندا قوبىزدىڭ قوڭىر ءۇنىن كۇڭىرەنتكەن دوسىمباي باقسى – كەشەگى قورقىت بابادان, قويلىباي كۇيشىدەن قالعان ءداستۇرلى ونەردى جالعاستىرۋشى. اتى قازاق دالاسىنا اڭىز بولىپ تاراعان سوڭعى باقسىلاردىڭ ءبىرى ەكەنى اقيقات.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى
