مەملەكەتتىك دەپارتامەنت (اقش) بۇل ساۋدانى جالپىمەملەكەتتىك قارۋ ساتۋ ەمەس, تەك جەكەمەنشىك فيرماعا بەرىلگەن رۇقسات ەكەنىن ايتىپ, جاقاۋراتۋعا تىرىسۋدا. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ ارنايى وكىلى حيزەر ناۋەرت سNN تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا مەملەكەتتىك دەپارتامەنتتىڭ ۋكرايناعا اتاتىن قارۋ مەن ونىڭ جاراقتارىن ساتۋ تۋرالى ەكسپورتتىق ليتسەنزيا بەرۋدى ماقۇلداعانىن جانە ءوز شەشىمدەرىن كونگرەسكە جەتكىزگەنىن مالىمدەگەن.
كىم قالاي دەسە دە اقش-تىڭ ۋكرايناعا قارۋ بەرۋ كەزەڭى باستالعان سياقتى. وسىعان دەيىن رەسەيدىڭ ءتۇرلى قىسىمىمەن (سونىڭ ىشىندە جاۋاپ شارالار جاسالاتىنىن مالىمدەۋىمەن) اقش ۇكىمەتى ۋكرايناعا قارۋ بوساتۋدان تايقاقسىپ كەلگەن. ەندى رەسەي تاراپىنان ءسال عانا جۇمساقتىق لەبى ەسكەندەي بولىپ ەدى, قارۋ ساتۋ تۋرالى اڭگىمە قايتا شىعا كەلدى. ال جۇمساقتىق – رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا تەراكت جاساماقشى بولعانداردىڭ اقش ورتالىق بارلاۋ باسقارماسى (وبب) بەرگەن دەرەكتىڭ ارقاسىندا ۇستالعانىنا بايلانىستى جاسالعان. رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى «kremlin.ru» سايتىندا وسى وقيعاعا بايلانىستى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپقا العىس ايتقانى دا جۋىردا عانا جاريالانعان. ۆ.پۋتين اقش-قا قارسى تەرروريستىك ارەكەت جاسالاتىنى رەسەيدىڭ ارناۋلى قىزمەتتەرىنە دە بەلگىلى بولسا, ونى دەرەۋ د.ترامپقا جەتكىزەتىنىن اتاپ وتكەن.
اقش-تىڭ حابارلاماسىنىڭ ارقاسىندا رەسەيدىڭ فەدەرالدىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى 16 جەلتوقساندا سانكت-پەتەربۋرگتە بىرنەشە, سونىڭ ىشىندە قازان سوبورىندا جارىلىس جاساماقشى بولعان جەتى بىردەي لاڭكەستى ۇستادى. بۇل جۇزدەگەن ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالدى دەگەن ءسوز.
ارينە, اقش وبب-سىنىڭ يليم/دايش (قازاقستاندا تىيىم سالىنعان) باسكەسەرلەرىنىڭ سانكت-پەتەربۋرگتە جارىلىس جاساماقشى بولعان ماقساتىن قالاي ءبىلىپ قالعانى بەلگىسىز. سوندىقتان ولاردى وزدەرى دايىنداپ, ارتىنان رەسەيدەن جاقسى ات الۋ ءۇشىن وزدەرى ۇستاپ بەرۋى دە مۇمكىن-اۋ دەگەن دە كۇدىك تۋادى...
قالاي دەسەك تە وسى وقيعا ەكى الىپتىڭ اراسىنا جىلىلىق ۇشقىنىن جۇگىرتكەندەي بولعان ەدى, ەندى مىنا قارۋ ساتۋ جاڭالىعىنىڭ الدان شىعا كەلگەنى سول ۇشقىندى قايتا وشىرەتىن سياقتى...
ءبىر گازەتتەر جەكەمەنشىك كومپانياعا قارۋ ساتۋ تۋرالى ليتسەنزيا بەرگەنىمەن, اقش ءالى ناقتى شەشىم قابىلداعان جوق دەپ جازادى. بىراق The Washington Post گازەتى ۋكرايناعا ساتىلاتىن مەرگەندەر ۆينتوۆكاسىنىڭ ماركاسى Model M107A1 ەكەنىن جانە وسى قارۋ مەن ونىڭ جاراقتارىنىڭ جالپى قۇنى 41,5 ملن دوللارعا باعالانعان كولەمى ۋكرايناعا ساتىلاتىنىن ايتتى. ءبىر ۆينتوۆكانىڭ بازارداعى باعاسى 11,9 مىڭ دوللار بولعاندا, ونىڭ 41 ملن-عا 3500-دەيى كەلەتىنىن دە انىقتاۋ قيىن ەمەس.
Barrett كومپانياسى جاسايتىن م107ا1 ۇلكەن كاليبرلى مەرگەندەر ۆينتوۆكاسى – وسىنداي قارۋلاردىڭ ەڭ سوڭعى, جەتىلدىرىلگەن موديفيكاتسياسى. ول بۇرىنعى م107-گە قاراعاندا 2 كگ جەڭىل ءارى ءتوزىمدى دەپ ەسەپتەلەدى. ونىڭ ۇستىنە كوزدەگەندى ءمۇلت جىبەرمەيدى جانە دىبىستى وشىرەتىن قۇرىلعىمەن جابدىقتالعان.
The Washington Post گازەتىنىڭ جازۋىنا قاراعاندا, ترامپتىڭ جانىنداعى جانە كونگرەستىڭ كوپتەگەن جوعارى شەندى شەنەۋنىكتەرى بۇل شەشىمدى قولدايتىندارىن ايتقان. سونىمەن بىرگە باسىلىم ونىڭ ترامپ پەن ءپۋتيننىڭ اراسىن سالقىنداتىپ جىبەرەتىنىن دە اتاعان.
«ريا نوۆوستي» اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا, رەسەيدىڭ بۇۇ-داعى تۇراقتى وكىلىنىڭ ورىنباسارى پەتر يليچەۆ اقش پەن كانادانىڭ ۋكرايناعا قارۋ ساتۋى – شيەلەنىستى ودان ءارى شيرىقتىرىپ, ادامداردىڭ ءولىمىن كوبەيتۋگە الىپ كەلەدى دەپ مالىمدەگەن.
ايتا كەتەتىن جايت, «ۋكراينانىڭ بوستاندىق جولىنداعى كۇرەسىن قولداۋ تۋرالى» زاڭدى اقش كونگرەسى ءتىپتى ەرتە كۇندە, 2014 جىلى قابىلداعان. بىراق باراك وبامانىڭ اكىمشىلىگى ونى جۇزەگە اسىرۋعا اسىقپاعان ەدى. ەندى سول زاڭنىڭ قوسالقى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى, سەناتور بوب كوركەر اكىمشىلىكتىڭ ۋكرايناعا قارۋ ساتۋ تۋرالى شەشىمىن قۋانا قابىلداعانىن جاريالادى. «بۇل ۋكراينانى رەسەي اگرەسسياسىنان ۇزاق مەرزىمدى قورعاۋ تۋرالى ءبىزدىڭ بايلامىمىزدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول. ال اتى-ءجونىن اتاۋدى قالاماعان كونگرەسسمەن ء«بىز ۋكرايناعا اتاتىن قارۋ-جاراق بەرەتىن دەڭگەيگە دە جەتتىك. مەنىڭشە, بۇل قارۋ-جاراق بەرۋدىڭ باسى عانا», دەگەن. ءسويتىپ رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى كيكىلجىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەن سياقتى. ارينە قازاقستان بارلىق كيكىلجىڭنىڭ كەلىسسوز ۇستەلىندە شەشىلگەنىن قالايدى. بۇل ەكى مەملەكەتتىڭ دە ءبىز ءۇشىن ماڭىزى زور.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
