قازاقستان ۇلتتىق بانكىنىڭ بولجامى
ء«بىزدىڭ بولجامىمىز بويىنشا 2018 جىلى قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ء(ىجو) ءوسىمى (بازالىق ستسەناريدە كوزدەلگەندەي, ەگەر مۇنايدىڭ 1 باررەلىنىڭ باعاسى 50 دوللاردان اينالعان جاعدايدا) 2,8 پايىزدى قۇرايتىن بولادى. بۇعان قازاقستاننىڭ نەگىزگى ارىپتەس ەلدەرىندەگى, جالپى بۇتىندەي الساق, الەمدىك ەكونوميكاداعى سۇرانىستاردىڭ ارتۋى سەكىلدى سىرتقى ساۋداداعى جاعىمدى جاعدايلار ىقپال ەتەدى», دەپ مالىمدەدى بانك باسشىسى دانيار اقىشەۆ «دەلوۆوي كازاحستان» جۋرنالىنىڭ قويعان سۇراعىنا وراي.
د.اقىشەۆ ەلىمىزدىڭ ماكروەكونوميكالىق دامۋىنا سىرتقى فاكتورلاردىڭ اسەرىمەن تونەتىن بىرقاتار قاۋىپتەردىڭ دە بار ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سونداي تاۋەكەلدەردىڭ قاتارىنا الەمدىك نارىقتاعى ەنەرگيالىق رەسۋرستار باعاسىنىڭ تومەندەپ كەتۋى, مۇناي باعاسىن قۇبىلمالىعى جانە اقش-تىڭ فەدەرالدىق رەزەرۆتەر جۇيەسىنىڭ الدىن الا ەسكەرتپەستەن ءوز ساياساتىن قاتايتۋى سەكىلدى بولۋى مۇمكىن فاكتورلاردى جاتقىزدى.
ال ىشكى تاۋەكەلدەرگە كەلسەك, جەكەلەگەن تاۋارلار مەن قىزمەتتەر نارىعىندا, اتاپ ايتقاندا, ازىق-ت ۇلىك, جانار-جاعارماي باعالارىندا وتكەن جىلعى سەكىلدى كۇرت وزگەرىستەردىڭ بولۋى, وسىدان بولاتىن تۇتىنۋشىلار دۇرلىگىسى سەكىلدى قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الدىن الىپ وتىرعان ءجون. ء«بىز مۇنداي تاۋەكەلدەردى باقىلاۋدا ۇستايتىن بولامىز. كۇتپەگەن وقيعالار بولا قالعان جاعدايدا, ەلدىڭ ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى قولدانامىز», دەدى د.اقىشەۆ. سونداي-اق بانك باسشىسى شەتەلدىك ۆاليۋتاعا سۇرانىس پەن ۇسىنىس نەگىزىندە قالىپتاساتىن تەڭگەنىڭ ەركىن قوزعالىسى بيىلعى جىلى دا ساقتالاتىندىعىن مالىمدەدى. ينفلياتسيا دەڭگەيىنىڭ 5-7 پايىز ارالىعىندا تۇراقتانۋى بولجانىپ وتىرعانىن ايتتى.
دۇنيەجۇزىلىك بانك بولجامى
اتالعان حالىقارالىق بانك باعالاۋى بويىنشا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى 2018-2020 جىلدار ارالىعىندا شامامەن العاندا 3 پايىزدى قۇرايتىن بولادى. مۇنىڭ الدىندا بانك قازاقستانعا قاتىستى 2017 جىلعا ارنالعان بولجامىن وزگەرتكەندىگىن ەسكە سالا كەتەيىك. بانكتىڭ جىل باسىنداعى بولجامى بويىنشا ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ دەڭگەيى 2,4 پايىزدى قۇرايدى دەلىنسە, جىل سوڭىندا بۇل بولجامدىق كورسەتكىش 3,7 پايىزعا دەيىن كوتەرىلدى.
«ەلدىڭ ەكونوميكالىق وسىمىنە مۇناي سەكتورىنىڭ ۇلەسى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا تومەندەيتىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, 2018-2020 جىلدارداعى ءىجو ءوسىمى, شامامەن العاندا, 3 پايىز دەڭگەيىندە قالىپتاسادى دەگەن بولجام جاسالىندى. مۇنان ءارى ەلدەگى قۇرىلىمدىق رەفورمانىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋى ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا جاعىمدى ىقپال ەتىپ, قازاقستان الەۋەتىنىڭ ارتۋىنا الىپ كەلۋى ءتيىس», دەپ حابارلادى بانكتىڭ قازاقستاندىق ءوفيسىنىڭ وكىلى.
مۇنىڭ الدىندا دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ شىعىس ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا بويىنشا باس ەكونوميسى حانس تيممەر قازاقستانعا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن كەزىندە جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرىپ, مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋىنان داعدارىستى ساتكە تاپ بولعان ەلىمىزدىڭ ونى ءساتتى ەڭسەرە بىلگەندىگىن ايتا كەلە ەندى قازاقستان ءۇشىن جاڭا جوعارى تەحنولوگيالاردى بەلسەندى تۇردە ەنگىزۋدىڭ دە ءساتى جەتكەندىگىن مالىمدەگەن بولاتىن.
ازيا دامۋ بانكىنىڭ بولجامى
ازيا دامۋ بانكى 2017 جىلى قازاقستانداعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ءوسىمى جايلى ءوز بولجامىنا (2,7 پايىز) جىل سوڭىنا تامان وزگەرىستەر ەنگىزىپ, ول 3,7 پايىز دەڭگەيىندە قالىپتاسادى دەپ شامالاعان بولاتىن.
بانك 2018 جىلعا ارنالعان ءوز بولجامىن دا جاساپ, ەكونوميكالىق ەلدىڭ ءوسىمى 3 پايىز بولادى دەپ بولجاعان ەدى. جاقىندا بۇل بولجامعا تاعى دا وزگەرىس ەنگىزىپتى.
«2017 جىلدىڭ باستاپقى توعىز ايىندا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە ونەركاسىپ سالاسىنىڭ تيگىزگەن وڭ ىقپالى مول بولدى. بۇل سالاداعى ءوسىم 8,3 پايىزدى قۇرادى. دەگەنمەن 2017 جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا ءوسىم فاكتورلارىنىڭ بوساڭسىعانى سەزىلدى. 2018 جىلى مۇناي باعاسىنىڭ وسەتىندىگىن جانە ىشكى سۇرانىستىڭ ءوسۋ جاعىنا قايتا قالىپتاساتىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكونوميكانىڭ ءوسىمى 3,3 پايىزدى قۇرايدى دەپ ەسەپتەلىپ وتىر» دەلىنگەن بۇل جايىنداعى حابارلامادا.
سونىمەن كورىپ وتىرعانىمىزداي, ەل ەكونوميكاسىنىڭ 2018 جىلعى ءوسۋى تۋرالى بولجام جاساۋدا ۇلتتىق بانكتىڭ ءبىرشاما ساقتىق جاساعانى سەزىلەتىندەي. ال دۇنيەجۇزىلىك بانك, ازيا دامۋ بانكى سەكىلدى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدار, شاماسى, 2017 جىلى وزدەرى جاساعان بولجامعا ەنگىزگەن وزگەرىستەرىن ەسكەرگەن بولۋ كەرەك, بۇل جولى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋى تۋرالى جاڭا بولجامدارىن جوعارىراق بەلگىلەپتى. قايسىسى دۇرىس؟ مۇنى الداعى ۋاقىت كورسەتەدى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»