شاۆكات يسمايلوۆ,
«قىرعىزستان – استانا» قىرعىز ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى:
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆتىڭ استاناداعى كەزدەسۋىندە قىرعىز-قازاق قارىم-قاتىناستارىنىڭ قازىرگى كەزدەگى كوكەيكەستى ماسەلەلەرى بولعان شەكارا جانە ەڭبەك ميگرانتتارى بويىنشا ماقۇلداسىلعان قۇجاتتارعا قول قويىلۋىن قازاقستانداعى ەتنوستىق قىرعىزدار شوڭ قۋانىشپەن قابىل الدى.
بىزدەگى مالىمەت بويىنشا, وسى كۇندەرى ۇلتى قىرعىز 370 مىڭ جەرلەسىمىز قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن الىپ, كوپۇلتتى قازاقستاننىڭ قاراشاڭىراعىنىڭ ءبىر قاناتىنا اينالدى. ەڭبەك ميگرانتتارىنان – 1700-گە جاقىن قىرعىز ازاماتى رەسپۋبليكادا ۋاقىتشا تۇرۋعا ىقتيارحات ارقىلى تىركەلگەن جانە 30-50 مىڭداي قىرعىز ازاماتى كەلىپ-كەتىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر, بارلىعى جيىلىپ 100 مىڭنىڭ ءار جاق-بەر جاعىن قۇرايدى.
ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ءىس-شارالار ولكەلەرىمىزدىڭ ءار تاراپتى دامۋىنا سەرپىن بەرەتىنىندە كۇمانىمىز جوق. ال ەندى استاناداعى 25 جەلتوقساندا بولعان القالى باسقوسۋ باۋىرلاس قىرعىز-قازاق حالقىنىڭ دوستىق قارىم-قاتىناستارىن نىعايتۋعا جاڭا دەم بەردى.
جولبارىس جورابەكوۆ,
ءجۇسىپ بالاساعۇن اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى:
– پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ كەمەڭگەر ەلباسى ەكەندىگىن ءىس جۇزىندە دالەلدەدى. قازاقستان شيرەك عاسىردا الەمدەگى ەكونوميكاسى دامىعان الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسىلدى. ونىڭ كوتەرگەن يدەيالارى ارقاشاندا ورىندالىپ وتىر. استانا قالاسىن سالۋ باستاماسى ناتيجەسىن بەردى. تمد ەلدەرىنىڭ سەرىكتەستىگىن جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتى قۇرۋ ۇسىنىستارى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلدى. ەندى قىرعىزستان جانە وزبەكستان رەسپۋبليكالارى مەن مامىلەلەر وڭدالىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايتىپ جۇرگەن ورتالىق ازيا وداعىن قۇرۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن كۇتىپ تۇرعان سياقتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وي-ورەسىنىڭ, ەكونوميكالىق ءبىلىمىنىڭ بيىكتىگىنە ءتانتى بولىپ جۇرگەن ادامداردىڭ ءبىرىمىن. بۇل تۋرالى قىرعىز باسپاسوزىندە دە تالاي جازعانمىن, قازىر دە جازىپ, ەلەكتروندى اقپارات قۇرالدارىنان ايتىپ ءجۇرمىن.
قازاقستاندى وركەندەتۋدە ءبىرىنشى كەزەكتە ەكونوميكانى العا قويعان قازاقستان باسشىسى بيىل رۋحاني سانانى جەتىلدىرۋگە بەت بۇردى. ن.نازارباەۆتىڭ بيىلعى كوكتەمدە جاريالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا وسى باعىتقا كوڭىل بۇرىلىپتى.
تاياۋدا, ياعني 22 جەلتوقساندا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جىل قورىتىندىسى بويىنشا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە جۋرناليستەردىڭ ءارتۇرلى سۇراقتارىنا ناق, بايىپتى جانە سىندارلى جاۋاپ بەرگەنىنە سۇيسىنبەۋ مۇمكىن ەمەس. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكونوميكا, الەۋمەت, مادەنيەت, ءبىلىم بەرۋ, رۋحانيات, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قىسقاسى, ەلدى تولعاندىرعان بارلىق سالاداعى ماسەلەلەردى شەشۋدە كورەگەندىك تانىتىپ وتىرعانىن ايقىن بايقادىم. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەمەڭگەرلىگى ارقاسىندا قىرعىز-قازاق مامىلەسىنىڭ بۇدان ءارى بەرىك بولۋىنا داڭعىل جول اشىلىپ وتىر.
ەرعالي ابدىقايىموۆ,
قىرعىزستان قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى,
زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى:
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاقىندا قىرعىزستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعان سوورونباي جەەنبەكوۆپەن جىلى راۋىشتە سۇحباتتاسىپ, اعالىق ءىلتيپاتىن كورسەتكەنى مەنى قاتتى تولعاندىردى. قازاق-قىرعىز قارىم-قاتىناسىنىڭ جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلگەنى قىرعىزستاندا تۇرىپ جاتقان قازاقتار ءۇشىن ابدەن ءماندى ەكەنى كىمگە بولسا دا تۇسىنىكتى. قازاق جانە قىرعىز ەلدەرى ەسكى زامانداردا, نەگىزىنەن, ءوز رۋ-رۋىمەن, ءوز اتا-بابالارىنا تيەسىلى جەرلەرىندە قونىستانعان. قازاقتاردىڭ قىرعىزستانعا كەلۋ ۇدەرىسى 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كۇرەسى كەزىندە باستالعان. ەكىنشى بۋىنى 1930-جىلداردان باستاپ كەلدى. ءۇشىنشى بۋىنى كەڭەس جىلدارىندا ورتاق وداقتىڭ اياسىندا جۇمىس, وقۋ بابىمەن كەلگەندەر.
مەن وتانىما ءجيى-ءجيى ات باسىن بۇرىپ تۇرامىن. ەكى ەلدەگى دە جاعداياتتاردى جاقسى بىلەمىن. قازاق پەن قىرعىزدا «ەسىگىن كورىپ, تورىنە ءوت!» دەيدى. قازاق-قىرعىز شەكاراسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ باعىتىن دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ كوشباسشىسى – ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كورسەتىپ بەردى. مەملەكەت باسشىلارى جاساعان ۋاعدالاستىقتار ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرىپ, يگىلىكتەرگە جول اشاتىنىنا كامىل سەنىمدىمىن.
جازىپ العان
نازاربەك ساتتار,
ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن
بىشكەك
