ءبىلىم • 13 جەلتوقسان, 2017

اشىق ساباق: ۇرجارداعى روبوت-تەحنيكا سىنىبى

722 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

«جاقسىنى كورمەككە» دەگەن. ءۇرجار اۋىلىنداعى اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپتە روبوت-تەحنيكا سىنىبى اشىلدى دەگەن قۋانىشتى حاباردى ەستىپ, ءبىلىم ورداسىنا كەلدىك. ءبىزدى قارسى العان مەكتەپ ديرەكتورى قابدىسادىق بايسينوۆ روبوت-تەحنيكا سىنىبى ورنالاسقان كەڭ ءارى جارىق كابينەتكە الىپ كەلدى. ۇستەل ۇستىندەگى تەمىر, پلاستيكتەن جاسالعان تەتىكتەردى جيناپ جاتقان بالالاردىڭ ىنتاسى روبوت قۇراستىرۋعا اۋعان. ءبىرازدان كەيىن روبوتتىڭ بىرنەشە ءتۇرى جاسالدى. بۇدان كەيىن ەكرانعا جان ءبىتىپ, روبوت ءارتۇرلى كۇردەلى قيمىلداردى جاساي باستادى.

اشىق ساباق: ۇرجارداعى روبوت-تەحنيكا سىنىبى

– ەلباسىمىز ن.نازارباەۆتىڭ «بو­لاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ما­قالاسىنداعى مىن­دەتتەردى ورىنداۋ ماق­ساتىندا «مەنىڭ مەكتەبىم» جوباسى اياسىن­داعى روبوت-تەحنيكا پانىنە كەرەكتى قۇرال-جابدىقتاردى د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شى­عىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحني­كا­لىق­ ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ ۇستاز­دارى سىيلادى. ءبىز­ وسى وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى­ جاس­ۇلان شاي­ماردانوۆقا, قام­قورلىق قولىن سوز­عان پرورەكتور ساۋلە راح­مەتۋلليناعا العىس ايتامىز. بۇل اۋداندا تۇڭ­عىش­ ورناتىلعان عىلىمي جوبا بول­­­عاندىقتان جاۋاپكەرشىلىك مول. بۇگىنگى تاڭدا ادام كۇشىن ۇنەمدەپ, ارنايى باعدارلامالىق جۇيە ارقىلى جۇمىس جاسايتىن روبوت­تار ەلىمىزدىڭ مەكتەپ­تەرىندە قولدانىلا باستادى. مەك­تەپ وقۋشىلارى اراسىندا عى­لىمي جوبالارعا قاتىسىپ, حا­لىقارالىق, رەسپۋبليكالىق باي­قاۋلاردا جۇلدە الىپ جۇرگەن تا­لاپ­تى جاستار بارشىلىق. بيىل «ۇزدىك شىعارماشىلىق توپ» باي­قاۋىندا باس جۇلدەنى, «ۇزدىك پەداگوگ» بايقاۋىندا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ج.دۇبەرباەۆا باس جۇلدەنى جەڭىپ السا, اۋداندىق «جىل سىنىپ جەتەكشىسى» بايقاۋىندا باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى گ.بايمۋرزينا ۇزدىك دەپ تانىلدى. سون­داي-اق تمد ەلدەرىنىڭ كوماندالارى قا­تىس­قان سايىستا ءبىزدىڭ وقۋشىلار ەكىنشى ورىندى يەلەندى. قىتايدىڭ بەيجىڭ قالا­سىندا وتكەن ونەر سايىسىندا نۇربەك نا­زەركە باس جۇلدەنى الىپ, ابىرويىمىز­دى اسقاقتاتتى, – دەدى روبوت-تەحنيكا سىنىبىنا جەتەكشىلىك جاساپ جۇرگەن, مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ادىستەمەلىك-يننوۆا­تسيالىق ىستەر جونىندەگى ورىنباسارى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى باقىت كا­مەشوۆا.

وسى ورايدا شاكىرتتەردىڭ شى­عار­­ما­شى­لىق ىزدەنىستە تابىسقا جە­تۋىنە زور ۇلەس قوسىپ كەلە جات­­قان ءبىر توپ ۇستاز­داردىڭ ەسى­مىن اتاپ وتكەن ورىندى بولار. مەك­­تەپ ديرەكتورى قابدىسادىق باي­سينوۆ ۇزاق جىلدار اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى, ەكى مارتە اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى قىزمەتىن ابىرويمەن اتقاردى. قازىر دە ۇستازداردى ورتاق تابىسقا ىسكەرلىكپەن جۇمىلدىرۋدا. مەك­تەپ ديرەكتو­رىنىڭ ورىنباسارلارى باقىت كامەشوۆا مەن ەركىن قادىروۆ ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى» اتاعىنا يە بولدى. 
ءۇرجار اۋدانىنىڭ اكىمى سەرىك ءزاي­نۋلديننىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا دا ءبىلىم وشاقتارى زاماناۋي روبوت-تەحنيكامەن قامتاما­سىز ەتىلمەك.

وڭداسىن ەلۋباي, جۋرناليست

شىعىس قازاقستان وبلىسى,
ءۇرجار اۋدانى

سۋرەتتە: ­روبوت-تەحنيكا سى­نى­­­­­­­بىن­­­دا

سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور

ۇيرەنگەنىمىز دە, ۇيرەنەرىمىز دە كوپ

ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋدىڭ مازمۇنى جاڭارىپ, وعان جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاسا باستادى. ۇستازعا قويىلاتىن تالاپ تا جىل وتكەن سايىن ارتا ءتۇسىپ, وقىتۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن, ونى ءتيىمدى قولدانا ءبىلۋ, ۇيرەتۋ مىندەتى جۇكتەلۋدە.

ححI عاسىر – ءبىلىم مەن وقۋ­دىڭ عاسىرى. سوندىقتان دا مۇ­عا­لىمدەر قاۋىمىنان, ونىڭ ىشىن­­دە ءتىل ماماندارىنان جاڭا پەد­ا­گوگيكالىق ءادىس-تاسىلدەردى قول­دانۋ ارقىلى ساپالى ءبىلىم بەرىپ, ءتىل مارتەبەسىن كوتەرۋ تالاپ ەتىلەدى. وسىعان وراي بۇگىنگى كۇن تا­لابىنا سايكەس بارلىق ءپان مۇ­عا­لىمدەرىنە ورتا ءبىلىم بەرۋ ماز­مۇنىن جاڭارتۋ مازمۇنى بويىن­­شا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرسى جۇرگىزىلۋدە. 

جاڭارتىلعان باعدارلامانىڭ باستى ماقساتى – قازاق ءتىلى ءپانى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدار­لاماسىن جاڭارتۋ جانە كريتە­ريلى باعالاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ تۇرعىسىنان مۇعالىمدەردىڭ شە­بەر­لىگىن شىڭداۋ. وقۋشىنىڭ ءوز بەتىمەن بىلىمگە يە بولۋى ماق­ساتىندا ونىڭ بەلسەندى ءىس-ارەكەتىن ۇيىمداستىرۋدا مۇ­عالىمدەر جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ مازمۇنىن, قۇرىلىمىن بىلۋمەن قاتار, وقۋ­ ماتەريالدارىن قولدانۋدى مەڭ­گەرۋدە. كريتەريلى باعالاۋ جۇ­يە­سىن ەنگىزۋ جانە وقىتۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن قولدانۋ ارقىلى ءبى­لىم الۋشىلاردىڭ توپپەن, جە­كە جانە جۇپتاسىپ جۇمىس جا­­ساۋى ءتيىمدى ەكەنىنە ساباق با­­رىسىندا كوز جەتكىزدىك. جا­ڭار­­تىلعان ءبىلىم بەرۋ باع­­دار­­­­­­لاماسىنىڭ ەرەكشەلىگى – سپيرالدى قاعيداتپەن بەرىلۋى. باعدارلاما وقۋشىنىڭ ءتورت تىلدىك داعدىسىن, ياعني تىڭدالىم, ايتىلىم, وقىلىم, جازىلىمدى جەتىلدىرۋگە ارنالعان. بۇل ءتورت داعدى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى, سىنىپ وسكەن سايىن تىلدىك ماقسات تا كۇردەلەنە تۇسەتىنى ءسوز­سىز. قورىتا ايتقاندا, وقۋشى ءوزى­نىڭ مەكتەپ قابىرعاسىندا العان ءبىلىمىن ومىردە قاجەتىنە اسىرا الۋى كەرەك. ۇيرەنگەنىمىز دە, ۇي­رەنەرىمىز دە كوپ.

جاڭاشا ىزدەنىس, جاڭا كوز­قاراس جالعاسىن تاۋىپ, ەل ەر­تەڭى – كەلەشەك ۇرپاقتىڭ ءبىلىم الۋداعى جەتىستىككە جەتۋ جولىن­دا ناتيجەلى ەڭبەك ەتە بەرە­تىنىمىزگە سەنىمدىمىن.

الماگۇل نۇرمۇحانبەتوۆا 

قوستاناي وبلىسى,
امانگەلدى اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار