11 جەلتوقسان, 2017

جامبىلداعى كولىك جولدارىنىڭ قىس مەزگىلىنە ازىرلىگى قانداي؟

903 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قاراپايىم حالىقتىڭ قىس قا­مىنا ەرتە باستان كىرىسەتىنى بەل­گىلى. اسىرەسە اۋىلدى جەرلەردە مال­ ازىعىن, وتىن-سۋ دايىنداۋ جۇمىستارى تولاستامايدى. قى­لىشىن سۇيرەتىپ كەلە جاتقان قىس مەزگىلىندە بۇدان وزگە ماسەلەلەر تاعى بار. اۋىل مەن اۋىلدىڭ, قالا مەن قالانىڭ اراسىن جالعاپ جاتقان جولدىڭ جايى تۇرعىندار ءۇشىن قاي كەزدە دە ماڭىزدى.

جامبىلداعى كولىك جولدارىنىڭ قىس مەزگىلىنە ازىرلىگى قانداي؟

حالىقارالىق «باتىس ەۋروپا–باتىس قىتاي» ءاۆتو­دالىزى جامبىل وبلىسى اۋما­عى­مەن وتەدى. «الماتى-تاشكەنت» تاسجولىمەن كۇن سا­يىن مىڭ­داعان جولاۋشى ءارى-بە­رى قاتى­نايدى. سونىمەن قاتار جەر­گىلىكتى ماڭىزى بار جولداردى قىس مەزگىلىندە كۇتىپ-ۇستاۋ ماسە­لەلەرى دە وزەكتى. وبلىستىق قۇرىلىس, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باس­قارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل ماقساتقا سوڭعى بەس جىلدا 583,2 ميلليون تەڭگە ءبو­لى­نىپتى. ونىڭ ىشىندە اعىمداعى جىلدىڭ كۇزگى-قىسقى كۇتىپ-ۇستاۋ جۇمىستارىنا 233,5 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان. جال­پى, بۇگىنگى تاڭدا جەر­گىلىك­تى اتقارۋشى ورگاندار مەن مەردىگەرلەر تاراپىنان جول­داردىڭ قاۋىپتى بولىكتەرى مەن اسۋلارداعى كوكتايعاققا قار­سى 17 220 توننا قۇم-تۇز ارالاس ينەرتتى ماتەريالدار دايىن­دالىپ, ءتيىستى جۇمىستار جۇر­گىزىلۋدە. ال وبلىستا «الماتى-تاشكەنت» تاس­جو­لى­نىڭ بويىندا ورنالاسقان جۋالى اۋدانىنىڭ وڭتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىمەن شەكتەسەر تۇسىن­دا­عى شاق­پاق اتا اسۋى مەن قور­داي اۋدا­نىن­داعى قورداي اسۋى قاۋىپتى ايماقتار سانالادى. سوندىقتان بۇگىندە ينەرتتى ماتەريالدار دايىنداۋدا وسى ەكى ايماق­قا باسا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. سون­داي-اق قىس مەزگىلىندە وبلىستىق اۆتو­جولداردىڭ ەڭ كۇردەلى 10 شاقى­رىمىن قۇرايتىن جۋالى اۋدانىنداعى «ب.مومىش ۇلى-قىز­توعان» بولىگىنە قاردان قورعاۋشى قالقاندار وتە قاجەت. بۇل ماقساتقا بۇگىندە وبلىس­تىق بيۋدجەتتەن 183,0 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, مەردىگەر مەكەمە انىقتالۋ ۇستىندە.

ال اۋداندارداعى جولدار­دىڭ دايىن­دىعى جانە ونى تەك­سەرۋ ناتيجەلەرى قانداي؟ وبلىستىق قۇ­رىلىس, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارما­سىنىڭ باسشىسى ادىلەت احاتاەۆ بۇل رەتتە بايزاق جانە جامبىل اۋداندارىنىڭ دەڭگەيى جاقسى با­عالانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. سو­نىمەن قاتار ت.رىسقۇ­لوۆ, قورداي, شۋ, جۋالى جانە مو­يىنقۇم اۋداندارى ورتا دەڭ­گەيدە بولسا, مەركى, سارىسۋ جانە تالاس اۋداندارى تومەن دەڭگەيدە بولىپ شىقتى.

الايدا بۇدان بولەك تاعى ءبىر ماسەلە بار. بۇگىندە وبلىستا ارنايى تەحنيكانىڭ سانى باس-اياعى 133 بىرلىك قانا ەكەن. بۇل قاجەتتى كولەمنىڭ 29,5 پايىزىن قۇرايدى, ءالى دە 451 دانا تەحنيكا قاجەت. باس­قارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان جانىبەكوۆ بۇگىنگى تاڭدا قاجەتتى تەحنيكا الۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن قورداي, شۋ, ت.رىسقۇلوۆ جانە جۋالى اۋداندارىنا 400 ميل­ليون تەڭگە بولىنگەنىن ايتتى. سو­نىمەن قاتار بولىنگەن قاراجاتقا جىل سوڭىنا دەيىن 19 تەحنيكا ساتىپ الىناتىن بولادى. بىراق جىل سوڭىنا دەيىن ءبىر ايدان استام عانا ۋاقىت قالدى. بۇل ورايدا تەحنيكا ساتىپ الۋ ماسەلەسى قاراشا ايىنىڭ ەكىنشى جارتىسى مەن جەلتوقسان ايىندا شەشىمىن تابا ما؟ «ول بويىنشا ءار اۋدان ءوز وتىنىمدەرىن قارجى مينيسترلىگىنە تاپسىرعان. بۇگىنگى تاڭدا قورداي اۋدانى پورتالعا شىعىپ قويدى. جەل­توقس­ان ايىنىڭ ىشىندە ءبارى انىق­تالادى», دەدى ادىلەت احاتاەۆ.

جالپى, وبلىس اۋماعىندا 1237 شاقىرىم رەسپۋبليكالىق ما­ڭى­زى بار اۆتوجولداردىڭ بويىن­دا كولىكتەردىڭ ۇزدىكسىز جانە قاۋىپسىز قوزعالىسىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ماق­ساتىندا تاۋ­لىك بويى جۇمىس ىستەي­تىن ديسپەت­چەرلىك قىزمەت ۇيىم­داس­تى­رىلعان. رەسپۋبليكالىق «قاز­اۆتوجول» اكتسيونەرلىك قوعامى جام­بىل وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەك­تورى داۋ­رەن توقتاروۆ تاراز قالا­سىندا جانە جۋالى, جامبىل, ت.رىس­قۇلوۆ, مەركى, قورداي, شۋ جانە مويىن­قۇم اۋداندارىندا 10 جىلىتۋ پۋنك­تى مەن 5 وندىرىستىك بازا قىس مەزگى­لىنە دايىن ەكەنىن اي­تىپ وتىر. سونى­مەن قاتار قىس مەز­گىلىندە جول قوز­عا­لىسى قاۋىپ­سىزدىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋ ءۇشىن رەسپۋب­ليكالىق ما­ڭىزى بار اۆتو­جول­داردىڭ بويىنا جالپى سانى 816 ۋاقىتشا جول بەلگىلەرى ورناتىلىپتى.

جامبىل وبلىسى سوڭعى جىلدارى كورشى وبلىستارمەن جول ماسەلەسىنە بايلانىستى كەلىسىمشارتتارعا قول قويۋدى ۇردىسكە اينالدىردى. قاتتى بوران سوعىپ, تابيعات توسىن مىنەز تانىتقان كەزدە قاردى تازالاپ, جولدى اشىپ بولعانشا كولىكتەر توقتاتىلاتىن. بيىلعى جىلى بۇل ماسەلە قالاي شەشىمىن تابادى؟ ونىڭ ۇستىنە الداعى قىستىڭ وڭاي بولمايتىن ءتۇرى بار. قاراشا ايىندا جاۋعان العاشقى قاردىڭ ءوزى جەرگە توڭ بولىپ قاتىپ قالدى. وبلىستىق ماڭىزداعى جولداردىڭ تالدان كولەڭكەلەنگەن بولىكتەرىنە الدەن-اق قار قاتىپ جاتىر. مۇن­داي جاعداي قار ەسەلەپ جاۋا­تىن الداعى ايلاردا كو­لىك قوز­عا­لى­سىنا كەدەرگى كەلتى­رە­تىنى انىق. سونىمەن قاتار وب­لىس­تاعى كۇيىك اسۋىندا جىل سا­يىن جولاۋشىلاردىڭ جولدا قالۋ ماسەلەسى تۋىندايدى. بۇل جىل­دا قايتالاناتىن جايت بول­عان­دىق­تان وعان باسا نازار اۋ­دا­رىل­­عانى ءجون. جول جيەگىن قار­دان قورعايتىن قالقان رەتىندە تال وتىرعىزۋ دا كۇن تارتىبىنەن تۇس­كەن جوق.

حاميت ەسامان,

«ەگەمەن قازاقستان»

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار