جيىندا مەملەكەتتىك مىندەتتەردى جانە حالىقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ مەن قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
سونىمەن قاتار, قالالىق, اۋىلدىق دەڭگەيلەردەگى جانە كاسىپورىندارداعى كەڭەستەردىڭ جۇمىس تاجىريبەلەرى قارالعان باسقوسۋعا قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى د.مىڭباي, قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى س.ۆيشنياك, قازاقستان كاسىپوداقتارى فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ب.ءابدىرايىم, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى مەن قحا كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى جانە قحا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
القالى كەڭەستە الدىمەن ءسوز العان قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى د.مىڭباي ەل ىشىندەگى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋ باعىتىنداعى بىرقاتار ماسەلەلەرگە توقتالدى. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز, سوڭعى كەزدەرى كوپتەگەن ازاماتتاردىڭ ارىز-شاعىمى نەگىزىندە قارالاتىن ىستەردىڭ كورسەتكىشى كوڭىل كونشىتپەيدى ەكەن.
«ونىڭ سالدارىن مىناداي سالىستىرمالى دەرەكتەردەن دە بايقاۋعا بولادى. مىسالى, اقمولا وبلىسىندا وتكەن جىلى 168 ماسەلە ايماقتاعى قوعامدىق كەڭەس قىزمەتىنىڭ ارالاسۋىمەن شەشىلگەن بولسا, بيىل بار بولعانى 83 قانا ءىس تالقىلانعان. مۇنداي كورسەتكىش اقتوبە وبلىسىندا وتكەن جىلعى 415-تەن 276-عا ءبىر-اق تۇسكەن. سول سياقتى الماتى وبلىسىندا 540-تان 409-عا, اتىراۋدا 90-نان 55-كە, سولتۇستىك قازاقستاندا 112-دەن 99-عا دەيىن ازايىپ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى كورسەتكىشتەر 634-تەن 278-گە دەيىن كۇرت تومەندەگەن. وسىنداي دەرەكتەرگە قاراپ وتىرىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قىزمەتىن جوعارى باعالاي المايمىز», دەدى د.مىڭباي.
وسىلاي دەگەن قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ارالاسۋى ءتيىس ماسەلەلەردى ناقتى مىسالمەن اتاپ كورسەتتى.
«ماسەلەن, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى كراسنىي يار اۋىلىنىڭ تۇرعىنى اتالعان ەلدى مەكەندەگى اۋرۋحانا مەن ەمحانانىڭ ساقتالىپ قالۋىن ءسوز ەتىپ, حات جازعان. ويتكەنى, قايتا قۇرىلىمداۋ ناتيجەسىندە اتالعان مەديتسينالىق مەكەمە جابىلسا, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قالالىق ەمحاناعا تىركەلىپ, ساندالۋىنا تۋرا كەلەدى. ال مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان ازاماتتارعا ءتيىستى دەڭگەيدە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەن. اقيقاتىندا بۇل ماسەلە ايماقتاعى قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ارالاسىپ, اينالىسۋى ءتيىس شارۋا ەدى. نە سەبەپتەن بۇل جايت كەڭەس قىزمەتىنىڭ نازارىنان تىس قالعان؟ جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك پەن قالىڭ بۇقارا اراسىندا دانەكەر بولۋى ءتيىس كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ مۇنداي سالعىرتتىعىن كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى», دەدى د.مىڭباي.
القالى كەڭەس اياسىندا وسىنداي ولقىلىقتاردىڭ الدىن الۋ مەن ەل كەيبىر ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋدىڭ تەتىكتەرى تالقىلاندى. وسى ماقساتتا «قوعامدىق كەلىسىم» رمم مەكەمەسى ارقىلى قوعامدىق پروبلەمالاردى شەشۋدىڭ ءۇش باعىتتا تيپتىك تولقۇجاتى ازىرلەنەتىن بولدى. ياعني, ماسەلەنىڭ ءمانى مەن قابىلدانعان شەشىمدەر جانە قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەر باعىتىنداعى جۇمىستار قولعا الىنباق. سونداي-اق, اسسامبلەيا حاتشىلىعى وڭىرلەردە اتقارىلعان شارۋالار جايلى ەركىن كەستە قۇرۋ ارقىلى ءار توقساندى قورىتىندىلاماق.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ب.ءابدىرايىم بولسا, قوعامدىق ماسەلەلەردى وڭتايلى شەشۋ جولىندا مەدياتسيا ءتاسىلىن كەڭىنەن قولدانۋعا باسىمدىق بەرۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى.
«كاسىبي قىزمەتتىك مىندەتىمىزدى اتقارۋ بارىسىندا نەمەسە قوعامدىق كەڭەس جۇمىسىن جانداندىرۋ باعىتىندا وسى مەدياتسيا ءتاسىلى ءتيىمدى دەپ سانايمىن. تۇرمىس-تىرشىلىكتە ءار الۋان پىكىر قايشىلىعى بولۋى زاڭدىلىق. سول سياقتى, ءتۇرلى داۋلى ماسەلەلەر دە تۋىنداپ جاتادى. وسىنداي كەزدەردە پروبلەمانى ۋشىقتىرماي دەر كەزىندە تاراپتاردى تاتۋلاستىرا الساق, وندا بۇگىنگى قوعامدى وڭتايلى ىسكە ۇيىتا العان بولار ەدىك. مەيلى, ول وتباسى, وشاق قاسىنداعى شەشىمىن تابۋدى قاجەت ەتەتىن ۇساق-تۇيەك تۇيتكىلدەر بولسا دا, ءبىز وعان نەمقۇرايلى قاراماۋىمىز كەرەك», دەدى ب.ءابدىرايىم.
ايتا كەتەيىك, جيىن شەڭبەرىندە قاتىسۋشىلار ءۇشىن «قحا قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ» مەن «بارلىعىنا ارنالعان مەدياتسيالىق تەحنولوگيالار» ترەنينگى ۇيىمداستىرىلدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
