پرەزيدەنتتىڭ ەسىمىمەن بايلانىستى قۇندى قۇجاتتار, كىتاپتار, فوتوماتەريالدار, جەكە زاتتارىنىڭ جيناقتالۋىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ قورى مەن كىتاپحاناسى, تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ مۋزەيى, پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى, ۇلتتىق كىتاپحانا, شامالعان اۋىلىنىڭ مەكتەپ-مۋزەيى, قاراساي اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى مەن ەلباسىنىڭ اۋلەتى مۇرىندىق بولدى. تاريحي-مادەني كەشەننىڭ اشىلۋىنا ەلباسىنىڭ اۋىلداستارى مەن ەلگە تانىمال قايراتكەرلەر جينالدى.
الماتى وبلىسىنىڭ اكىمدىگى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان شارانىڭ ماقساتى – قازاقستاندىقتار اراسىندا ەلباسىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن شىعارماشىلىق جانە ساياسي جولىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ, سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىنىڭ ايشىقتى ۇلگىلەرى نەگىزىندە جاستاردىڭ پاتريوتتىق تاربيەسىن كۇشەيتۋ.
ەكسپوناتتار ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرىنە سايكەس حرونولوگيالىق رەتپەن ورنالاستىرىلعان. بۇل ورتالىققا كەلۋشىلەرگە قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتىڭ قايتا جاڭعىرۋى پروتسەسىندەگى, ەكونوميكاداعى جانە الەۋمەتتىك سالاداعى, تاريحي دامۋداعى تۇبەگەيلى تەرەڭ وزگەرىستەردى وتكەرۋدەگى جانە قازاقستاننىڭ حح جانە ءححى عاسىرلار شەڭبەرىندە حالىقارالىق بەدەلىنىڭ نىعايۋىنداعى ەلباسىنىڭ اۋقىمدى ۇلەسىن, ءرولى مەن ەڭبەگىن كوزبە-كوز باعالاۋ مۇمكىندىگىن تۋدىرادى. سوندىقتان ءار زالدىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار.
ءبىرىنشى زالدا بولاشاق مەملەكەت باسشىسىنىڭ بالالىق جانە ءجاسوسپىرىم جىلدارىنا, ەڭبەك جولىنىڭ باستالۋىنا ارنالعان ەكسپوزيتسيا ورنالاسسا, ەكىنشى زالدىڭ ەكسپوناتتارى ەلباسىنىڭ وداقتىق رەسپۋبليكا باسشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان جانە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بۇكىل حالقى تۇڭعىش پرەزيدەنت ەتىپ سايلاعان كەزەڭدەرگە جاتادى. ال ءۇشىنشى زالى ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن ىسكە اسىرىلعان اۋقىمدى قايتا قۇرۋعا, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ شيرەك عاسىرىنداعى دامۋ قورىتىندىلارىنا ارنالعان. سونداي-اق مۇندا ن.ءا. نازارباەۆتىڭ تۋعان اۋىلى شامالعانعا ءار جىلدارى بارعان ساتتەرى تۋرالى فوتوماتەريالدار دا بار.
ءتورتىنشى زالدا ەلباسىنىڭ سىرتقى ساياساتتىق قىزمەتى – سامميتتەر, ءىرى حالىقارالىق شارالار, شەتەلدەردىڭ مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ رەسمي ساپارلارى تۋرالى ماتەريالدار توپتاستىرىلعان. اسىرەسە ەلباسىنا شەتەلدىك كوشباسشىلار تارتۋ ەتكەن حاتتامالىق سىيلىقتار كەلۋشىلەردىڭ ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنى ءسوزسىز.
– ءبىز بۇگىن تاريحي ءمانى زور ۇلكەن وقيعاعا كۋا بولىپ وتىرمىز, – دەدى مۋزەيدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى كەڭسەسىنىڭ باستىعى ماحمۇت قاسىمبەكوۆ. – ويتكەنى بۇل مۋزەي تاۋەلسىز قازاقستاندى شيرەك عاسىردا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي دامۋى بار مەملەكەتتىڭ بىرەگەيى جاساعان ەلباسىمىزدىڭ ءومىر جولى مەن قىزمەت جولىنا ارنالعان. بۇل مۋزەي عانا ەمەس, قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ شەجىرەسى ىسپەتتەس. ءاربىر بولعان وقيعالاردىڭ بارلىعىنا وسى مۋزەيدىڭ ەكسپوناتتارى جاۋاپ بەرىپ تۇرعانداي. مۋزەيدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – شامالعان اۋىلىنىڭ ەڭ ءبىر كوركەم جەرىنە ورنالاسقاندىقتان, كەلەم دەۋشىلەرگە ەسىگى اشىق. دەمەك بۇل ورتالىق جاستاردى ۇلتجاندىلىققا, پاتريوتتىققا تاربيەلەيتىن جاقسى ءبىر مادەني ورتالىق بولادى دەپ ەسەپتەيمىن.
سونداي-اق بەلگىلى قالامگەر بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆ بۇگىنگى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ اتامەكەنىندە اشىلىپ وتىرعان مادەني ورتالىق ەل ءۇشىن, مەملەكەت ءۇشىن قىزمەت جاساۋدىڭ قالاي بولاتىنىن ۇلگى ەتەتىن ورتالىق بولاتىنىن تىلگە تيەك ەتسە, جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى نۇرلان ورازالين تەرەڭنەن تولعاپ, ەلباسىنىڭ جانكەشتى ەڭبەگىنە باعا بەرىپ, مۇنداي مۇراجاي ەرتەڭگى ۇرپاققا قىزمەت ەتەتىن قاسيەتتى ورىن بولاتىنىنا ەكپىن تۇسىرە ايتتى.
– «ەلدىڭ اتىن ەر شىعارادى» دەگەن. قازاق دەيتىن حالىقتىڭ اتىن, ابىرويىن ارعى-بەرگى زامانداردا تالاي ساڭلاقتارىمىز اتتىڭ جالىندا, تۇيەنىڭ قومىندا ءجۇرىپ, نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن cاقتاپ, وسى بايتاق ەلىمىزدى قالاي قورعاپ قالعانىن بىلەمىز. ال بىزدەر حح عاسىردىڭ سوڭىن الا ءححى عاسىردىڭ العاشقى كەزەڭىندە ۇلكەن قۇبىلىستىڭ كۋاسى بولعان ۇرپاقپىز. ءبىز قازاق ەلىنىڭ ەڭ اۋەلى ەل بولعاندىعىنا شۇكىرشىلىك ەتكەن ۇرپاقپىز. سونى كوكىرەگىمىزگە تۇمار قىلىپ ءتۇيىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىن بىلەتىن ۇرپاقپىز. ال سول تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ كوشىن باستاعان, ءبىر داۋىردە قازاق ەلىنىڭ ابىرويىن الەم الدىندا اسقاقتاتقان ۇلى ازامات – وسى توپىراقتا تۋىپ-ءوستى. شامالعان – باقىتتى اۋىل! شامالعان – قاسيەتتى اۋىل! شامالعان مەن ۇشقوڭىردىڭ اتىن اللاعا شۇكىرشىلىك, قازاقتى قويىپ, الاشتى قويىپ, بۇكىل الەمدە بىلمەيتىن ادام از دەپ ويلايمىن. ياعني بۇل توپىراقتا نۇرسۇلتان نازارباەۆ دەگەن ۇلى قازاق, قازاقتا مىڭ جىلدا ءبىر تۋاتىن تەگى, قاسيەتى قوس يىعىنا قونعان تۇلعا دۇنيەگە كەلگەن. سوندىقتان بۇگىنگى جاسالىپ وتىرعان شاراعا – جالعىز ءبىر اۋىل, ءبىر ايماق ەمەس, بۇكىل قازاق ەلى, بۇكىل قازاقتىڭ تىلەۋىن تىلەيتىن جۇرتشىلىق نازارىن سالىپ وتىر. ويتكەنى بۇل توپىراقتىڭ تۋماسى قازاقتىڭ ەڭ قيىن كەزىندە كوشىن الىپ شىعىپ, مارتەبەسىن بيىكتەتتى. ەندەشە مۇراجايدىڭ اشىلۋىنا كۋا بولعان ءبىز دە باقىتتىمىز. وسى مۇراجاي ارقىلى دا قازاقتىڭ ەلى, قازاقتىڭ ىرگەسى امان بولسا – نازارباەۆتىڭ ءداۋىرى دەيتىن التىن ءداۋىر – حالقىمىزدىڭ, ۇلتىمىزدىڭ ەڭ باقىتتى كەزەڭى وتكەنىن بىلەدى. ءالى تالاي ۇرپاق سول باقىتتى كەزەڭدى سىيلاعان توپىراققا ءمىناجات ەتۋگە كەلەدى. ويتكەنى بۇل – ۇرپاقتى تاربيەلەۋدىڭ, ۇرپاقتىڭ بويىنا ۇلتتىق رۋحتى ەندىرۋدىڭ, كۇرەسكەرلىكتىڭ كورىنىسى. قازاق دەگەن حالىقتىڭ جولىندا جانىن پيدا ەتىپ كەلە جاتقان, الاشتىڭ اتا جۇرتى – قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن ۇلى پەرزەنتىنە – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا اللا ۇزاق ءومىر بەرسىن, – دەدى.
ارينە «اتامەكەن» ورتالىعىنا تارتۋ ەتىلگەن ەكسپوناتتار وتە كوپ. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ قۇندى سىي پرەزيدەنتتىڭ ەڭ العاش جۇمىس ىستەگەن ۇستەلى, ورىندىعى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى قانات جۇماباەۆ كىلتىن تارتۋ ەتكەن مەملەكەت باسشىسى 2001 جىلى پايدالانعان قىزمەتتىك اۆتوكولىگى بولدى.
ءوز كەزەگىندە ەلباسىنىڭ دانا باسشىلىعىنىڭ ارقاسىندا شيرەك عاسىردا بىرلىگى مەن بەرەكەسى جاراسقان, ەكونوميكاسى قۋاتتى مەملەكەتكە اينالعانىن, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ تۋعان جەرىندە رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا تاريحي-مəدەني ورتالىق اشىلىپ وتىرعانىن, كەلەشەكتە بۇل كەشەن اۋىل تۇرعىندارى دەمالاتىن دەمالىس ورنى بولاتىنىن جەتكىزگەن الماتى وبلىسىنىڭ əكىمى اماندىق باتالوۆ ودان ءارى وسى كەرەمەت عيماراتتىڭ بوي كوتەرۋىنە ۇلەس قوسقان شامالعاننان شىققان كاسىپكەرلەردى, مۋزەي قورىن تولىقتىرۋعا كومەكتەسكەن ازاماتتاردى وبلىس اكىمىنىڭ العىس حاتىمەن ماراپاتتادى.
...الىستان مەنمۇندالاپ, جاڭا زاماناۋي ۇلگىدەگى اسقان تالعاممەن سالىنعان مادەني كەشەن اۋىلدىڭ اجارىن اشىپ, كوركىنە كورىك قوسۋمەن قاتار, كەلەشەك ۇرپاق ءۇشىن ونەگە, عيبرات ورتالىعىنا اينالاتىنىنا ەش كۇمان جوق.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
Cۋرەتتەردى تۇسىرگەن
الەكساندر پاۆسكي
(«قازاقپارات» حاا)
