زەرتتەۋ جۇمىستارىندا ساندىق جانە ساپالى ادىستەر قولدانىلدى. ولاردىڭ قاتارىنا 2000 ادامنان تۇراتىن ساۋالناما (14 وبلىستاعى قالالار مەن اۋىلداردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ تۇرعىندارى), فوكۋس-توپتىق پىكىرتالاستار, ساراپشىلاردىڭ ساۋالنامالارى, سۇحباتتار, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جانە الەۋمەتتىك مەديانىڭ مازمۇندى تالداۋى كىردى. بۇل ءتاسىل قوعامدىق ءومىردىڭ ءتۇرلى سالالارىندا مودەرنيزاتسيالاۋ ۇردىستەرىن بارىنشا كەڭ جانە وبەكتيۆتى تۇردە قاراستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«زەرتتەۋ جۇمىستارى كورسەتكەندەي حالىقتىڭ 90%-ى مەن ساراپشىلاردىڭ 96%-ى ن.نازارباەۆتى ۇلتارالىق بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ باستى كەپىلى, ياعني قازاقستاندىقتاردىڭ باستى قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرىن ساقتاۋشى دەپ ەسەپتەيدى. وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسىنا ارتىلعان سەنىم جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرىن تابىستى دامىتۋداعى ماڭىزدى قادام بولىپ ەسەپتەلەدى», – دەدى ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى عاني نىعىمەتوۆ.
ساۋالناما بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ايتىلعانداي قازاقستاندىقتاردىڭ قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ تۇجىرىمداماسىن ءتۇسىنۋ دارەجەسىن ءبىلۋ ماڭىزدىراق بولدى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ باسىم بولىگى بۇل باعدارلامادا ۇلتتىڭ ادامي كاپيتالىنىڭ ساپالى ءوسۋ مۇمكىندىگىن بايقايدى. ال قاتىسۋشىلاردىڭ 27%-ى قوعامدىق سانانىڭ جاڭارۋىن ازاماتتاردىڭ بۇگىنگى ءداۋىردىڭ شارتتارىنا سايكەس ويلاۋدىڭ وزگەرۋى رەتىندە ءتۇسىندىردى. 27%-ى جۇرتتىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ دەپ بىلسە, 18%-ى ازاماتتاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋ نەگىزى, ال تاعى 15%-ى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ اياسىندا قازاقستاننىڭ مادەنيەتى مەن تاريحى جايلى بىلىمدەرىن ارتتىرا تۇسەدى دەگەن پىكىردە.
الەۋمەتتىك ساۋالناما ناتيجەسى بويىنشا قازاقستاندىق قوعام تۇتاستاي جاڭعىرتۋ باعىتىن بەلسەندى تۇردە قولدايدى. ۇشتەن ءبىر بولىگى (31,8%) مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن مىندەتتى تۇردە قاجەت دەپ ەسەپتەيدى; ال تورتتەن ءبىرى ءۇشىنشى جاڭعىرتۋدى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى قازاقستان حالقىنىڭ ءومىرى جاقسارادى دەپ ويلايدى.
ساراپشىلاردىڭ باسىم بولىگى (57,1%) قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ يدەياسىن قولدايدى. سەبەبى, بۇل مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدى. ال ۇشتەن ءبىرى (34,7%) جاڭعىرتۋ مىندەتتى تۇردە قاجەت, بىراق الدىمەن حالىقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى شەشىلۋى ءتيىس دەگەن پىكىردە.
ال «قازاقستان ءوزىن دامىتۋ ءۇشىن نە نارسەگە ۇمتىلۋى قاجەت؟» دەگەن سۇراققا 41,8%-ى «ناعىز دەموكراتيالىق ەلگە اينالۋى كەرەك», 34,6%-ى «يندۋستريالدى دامىعان ەل بولۋى قاجەت» دەپ جاۋاپ بەردى. سونىمەن قاتار, 28,2%-ى «ادامنىڭ ءومىرى مەن ءوز يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايعا يە ەل بولۋ», 26,3%-ى «ورتالىق ازيادا جەتەكشى ەل بولۋ», 20,6%-ى «اسكەري كۇشى بار دەرجاۆاعا اينالۋ», 20,2%-ى «الەۋمەتتىك ادىلەتتى جانە ءال-اۋقاتتى ەلگە اينالۋ» دەگەن جاۋاپتار دا بولدى.
ال ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ناتاليا كالاشنيكوۆا «ن.ءا. نازارباەۆ – ەۋرازيالىق ينتەگراتسيالىق ۇردىستەر: جاڭعىرتۋ پەرسپەكتيۆالارى» تاقىرىبىندا جۇرگىزگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسىن جاريالادى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 87,3%-ى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتى دۇرىس باعىتتا دەپ ەسەپتەسە, تەك 6,5%-ى مۇنداي پىكىرمەن كەلىسپەيدى.
سونداي-اق, رەسپوندەتتەردىڭ كوبىسى (86%) كازاقستاننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قاتىسۋىن قۇپتاسا, 6,5%-ى قارسى ەكەنىن ءبىلدىردى. ال 3%-ى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جايلى ەشنارسە بىلمەيتىنىن ايتتى.
ال قازاقستاننىڭ ىشكى ساياساتى تۋرالى قاتىسۋشىلار مەن ساراپشىلاردىڭ پىكىرى ءبىر-بىرىنە ۇقساس كەلەدى. ساراپشىلاردىڭ بارلىعى دەرلىك ەلىمىزدىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قاتىسۋىن قولدايدى. ستاتيستيكاعا ناقتى توقتالار بولساق, 82%-ى ء«يا» دەپ جاۋاپ بەرسە, 16%-ى «دۇرىس شىعار» دەگەن نۇسقانى تاڭدادى. ال 2%-ى قارسى ەكەندەرىن ءبىلدىردى.
ساۋالناماعا سايكەس قازاقستاننىڭ ەڭ ماڭىزدى الەۋمەتتىك-ساياسي قۇندىلىقتارىنىڭ بەستىگىنە مىنالار ەندى: تاۋەلسىزدىك (49,3%), ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك (41,2%), ۇلتتىق بىرلىك (39,2%), ادامنىڭ قۇقىعى مەن بوستاندىعى (37%), تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسىم (35,8%).
