ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا الماتى قالاسى بەلسەندى ازاماتتارىنىڭ فورۋمى ءوتتى. القالى جيىننىڭ نەگىزگى ماقساتى ومىرلىك بەلسەندى ۇستانىمى بار جانداردى ماراپاتتاۋ, حالىقتىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ, قوعامدىق جانە قايىرىمدىلىق قىزمەتتى دارىپتەۋ.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا «مىقتى, ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋ ءۇشىن بولاشاققا قالاي قادام باساتىنىمىزدىڭ جانە بۇقارالىق سانانى قالاي وزگەرتۋدىڭ» ايقىن جولىن كورسەتىپ بەردى. ناتيجەسىندە, جان-جاقتى جاڭعىرۋلار كوشىن تۇزەگەن قازاق ەلىندەگى ىرگەلى وزگەرىستەردى الەم ەلدەرى مويىنداۋدا. بۇل ۇلت بولىپ ۇيىسىپ, جۇرت بولىپ جۇمىلا كوتەرەتىن جۇيەلى جۇمىستاردىڭ جەمىسى. ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە ساياسي-ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق, باسقا دا نەگىزگى باعىتتار بويىنشا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرىپ ساناسىن سەرپىلتۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالار اتقارىلىپ جاتىر. الماتى قالاسى بەلسەندى ازاماتتارى فورۋمى وسى ماقساتتى نىسانعا الا وتىرىپ, ءوزىنىڭ جىلى جۇرەگىمەن, قاجىر-قايراتىمەن حالىققا, قوعامعا پايداسىن تيگىزىپ جۇرگەن ازاماتتاردى جۇرت الدىندا ماراپاتتاپ, ولاردىڭ ىزگىلىكتى ىستەرىن باسقالارعا ۇلگى ەتۋ ارقىلى كوپتەگەن ساۋاپتى دا يگىلىكتى ىستەرگە جول اشىپ وتىر. فورۋم جۇمىسىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, ءىرى كاسىپكەرلەر, مەتسەناتتار, تاريحشىلار, مادەنيەت جانە سپورت قايراتكەرلەرى, سونداي-اق ەرىكتىلەر قاۋىمى قاتىستى.
الماتى قالاسى اكىمدىگى, ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ىسكە اسقان جوبادا ءوزىنىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگىمەن دارالانعان جەتى تۇلعا «بەلسەندى ازامات» دەپ تانىلىپ بىرقاتار اتالىمدار بويىنشا ماراپاتتالدى. ولاردىڭ ساپىندا ءىرى كاسىپكەرلەردەن باستاپ ءوزىنىڭ كىشكەنتاي عانا ىزگى ارەكەتىمەن قوعامعا جىلىلىق سىيلاعان قاراپايىم جاندار دا بار. بۇل ىزگىلىك جاساۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ۇلكەن مۇمكىندىك قاجەت ەمەستىگىن, جاي عانا مەيىرىم مەن جىلىلىق تا جەتكىلىكتى ەكەنىن كورسەتەدى. ونىڭ دالەلى وسى اتالىم بويىنشا ماراپاتتالعان 9 جاسار قالا تۇرعىنى داۆيد بالتاباەۆ. ءوزىنىڭ كىشكەنتاي جۇرەگىمەن ۇلكەن ءىس تىندىرعان جەتكىنشەك قالانىڭ تازالىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا كورشى اۋلالارداعى قوقىستاردى ءوز ەركىمەن جيناپ, قالا تازالىعى ءاربىر ازاماتتىڭ قولىندا ەكەنىن دارىپتەپ باسقالارعا ۇلگى كورسەتكەنى ءۇشىن الىپ شاھاردىڭ ەڭ كىشكەنتاي بەلسەندى ازاماتى اتاندى.
از قامتىلعان وتباسىنان شىققان بۇلدىرشىندەرگە ارنالعان شەت تىلدەرىن تەگىن ۇيرەتۋ ۇيىرمەلەرىن اشىپ, بۇلدىرشىندەردىڭ سپورتتىق-مادەني ۇيىرمەلەرگە قاتىسىپ جان-جاقتى دامۋىنا دەمەۋشىلىك تانىتىپ قولداۋ جاساپ جۇرگەن الماتىلىق اندرەي لۋكانين «بالالارعا قامقورلىق, ولاردىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» اتالىمىندا ماراپاتقا لايىق دەپ تانىلدى. اندرەي سياقتى جانى جومارت جانداردىڭ ارەكەتى قايىرىمدىلىق جاساعان جان كەدەيلەنبەيتىنىن, كەرىسىنشە كەمەلدەنەتىنىن پاش ەتەتىندەي.
«مامى دوبرا» قايىرىمدىلىق قوزعالىسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى بەلسەندى مۇشەسى گۇلجان ناراتاۋوۆا الماتى قالاسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى راحمان الشانوۆتىڭ قولىنان «قايىرىمدىلىق جانە قوعامدىق شارالارعا قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن» اتالىمى بويىنشا الماتى قالاسىنىڭ بەلسەندى ازاماتى سىيلىعىن الدى. گۇلجان جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن «تويقازان داۋىسى» اتتى دارىندى بالالارعا ارنالعان بايقاۋدىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى. ونىڭ قالا كوركىن كەلتىرىپ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 10 مىڭنان استام اعاش وتىرعىزۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرىپ, «زەينەتكەرلەرگە ارنالعان نان» اكتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ەكەنى قالا جۇرتشىلىعىنا كەڭىنەن ءمالىم. «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جاساعان قامقورلىعى ءۇشىن» اتالىمىندا ماراپاتتالعان تاعى ءبىر الماتىلىق باحتيار بازاربەكوۆ. ول – قالاداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان «سپورتتا جوق شەكارا» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى. دەنساۋلىعىندا اقاۋى بار ازاماتتاردىڭ قوعامنان شەتتەلىلمەي ءوزىن تولىققاندى قوعام مۇشەسى رەتىندە سەزىنۋى ءۇشىن ءتۇرلى سپورتتىق سايىستار وتكىزىپ جارىمجان جانداردان جاقسىلىعىن اياماعان باحتيار كوپشىلىك قاۋىمنىڭ ريزاشىلىعىنا بولەنىپ جۇرگەن جان.
ەلباسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىندا «تۋعان جەرىنە كومەك جاساعان جانداردى قولداپ, قۇرمەتتەۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن تابۋ كەرەك» دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن. ون بەس جىل بويى قالانى كورىكتەندىرۋ مەن قالا تازالىعىن ساقتاۋ جۇمىسىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ, «سايران» وزەنىنىڭ قالا حالقى ءۇشىن دەمالىس ورنىنا اينالۋى ماقساتىندا ءوز ەركىمەن اعاش وتىرعىزىپ, اۋماعىن تازالاۋمەن ۇزدىكسىز اينالىسىپ جۇرگەن الماتىنىڭ بەلسەندى ازاماتى مەيرامبەك بايعالي تۋعان قالاسىن تۇلەتۋگە ءبىر كىسىدەي اتسالىسىپ جۇرگەن جانداردىڭ ءبىرى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ءوفيسىنىڭ الماتى قالاسى بويىنشا باسشىسى گۇلنار قوڭىروۆا اينالاسىنا كىسىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ جۇرگەن قاراپايىم جاندى ماراپاتتاپ, رياسىز العىسىن جەتكىزدى. قوعامدى ىزگىلەندىرۋگە قوماقتى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن بەلسەندى ازاماتتاردىڭ ىشىندە الماتىلىق مادينا مىرزاحمەتوۆا مەن يۋليا مارچەنكونى ەرەكشە اتاي كەتكەن ءجون بولار. ولاردىڭ ءبىرى قايىرىمدىلىقپەن اينالىساتىن جومارت جاندار كلۋبىنىڭ نەگىزىن قالاپ, كوپتەگەن جاعدايى تومەن وتباسىلارعا ەرىكتى تۇردە قول ۇشىن سوزىپ جۇرگەن جان بولسا, ەندى ءبىرى بىرنەشە جىلدان بەرى بالالار ۇيلەرى تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ اراسىندا وتكىزىلىپ كەلە جاتقان تەننيس سپورتىنان «پينگ-پونگ» حانشايىمى ءداستۇرلى ءتۋرنيرىنىڭ وتۋىنە اتسالىسىپ, تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراعان جاۋدىركوزدەردىڭ جانىنا جىلىلىق سىيلاپ, ولاردىڭ سپورتپەن اينالىسۋىنا قولىنان كەلگەن قامقورلىعىن جاساپ جۇرگەن جان. قايىرىمدىلىق قاعيداتىن بويىنا سىڭىرگەن بۇل قوس ازاماتقا دا «بەلسەندى ازامات» سىيلىعى تابىستالدى.
– بۇگىن ءبىز, تۋعان قالاسىن دامىتۋعا, كوركەيتۋگە, بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ سپورتپەن اينالىسۋىنا, قايىرىمدىلىقتىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن ازاماتتارمەن تانىستىق. ولاردىڭ قوعامعا جاساعان پايدالى ارەكەتتەرىن ەلگە ۇلگى ەتىپ كورسەتۋ مىندەتىمىز. قالامىزدا ەلباسىمىزدىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە كوپتەگەن اۋقىمدى شارالار تىزبەگى اتقارىلۋدا. رۋحاني جاڭعىرۋ تەك ءبىر كۇندە اتقارىلاتىن شارۋا ەمەس. ول بۇگىنگى دۇنيە جۇزىندە ورىن الىپ جاتقان جىلدام ءارى كۇردەلى وزگەرىستەر ساپىندا ۇزدىكسىز جۇرگىزۋدى قاجەت ەتەتىن ءۇردىس. ونىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى – ەلىن, جەرىن, وتانىن سۇيگەن ءبىلىمدى, ونەرلى, اقىلدى, نامىستى, بەلسەندى ازاماتتاردىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسادى. اسەم شاھاردىڭ جۇرەك قاعىسىن ءجىتى قاداعالاپ, الماتىدا بولىپ جاتقان ماڭىزدى وقيعالاردىڭ باسى قاسىندا جۇرگەن بەلسەندى ازاماتتارعا مىڭ العىس – دەيدى الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان سىدىقوۆ.
ەگەر جەر بەتىندە قۇم تۇيىرىندەي ىزگىلىك پەن مەيىرىم بولماسا تىرشىلىكتىڭ ەش ءمانى قالماس ەدى. اينالاعا جاناشىرلىق تانىتىپ جىعىلعاندى سۇيەپ, جىلاعاندى جۇباتۋ ءاربىر قوعام مۇشەسىنىڭ ادامي بورىشى. مۇقتاج جاندارعا قول ۇشىن سوزىپ قوعامنىڭ ىزگىلەنۋىنە قوماقتى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن اقجۇرەك ازاماتتار ءبىزدىڭ ارامىزدا دا بار. تەك ولار ىستەگەن جاقسى امالىن ايتىپ اينالاعا جار سالمايدى. الايدا, باسقالارعا ۇلگى ەتۋ ءۇشىن ول جانداردى ماراپاتتاۋدىڭ ەش ارتىقتىعى جوق. بۇگىنگى فورۋمعا جينالعاندار شىن نيەتپەن جاسالعان جاقسىلىقتا ەشقانداي شەكارا بولمايتىنىنا تاعى دا ءبىر كوز جەتكىزدى. فورۋم اياسىندا ەڭ بەلسەندى ازاماتتاردىڭ قوعامدىق قىزمەتى تۋرالى ارنايى كورمە ۇيىمداستىرىلىپ كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
سۋرەتتى تۇسىرگەن قايرات قونىسباەۆ
