ايماقتار • 29 قاراشا, 2017

«ازىرەت سۇلتان» قورىق-مۋزەيىندە «ەلىن سۇيگەن - ەلباسى» كورمەسى اشىلدى

402 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي «ەلىن سۇيگەن - ەلباسى» كورمەسىنىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.

«ازىرەت سۇلتان» قورىق-مۋزەيىندە «ەلىن سۇيگەن - ەلباسى» كورمەسى اشىلدى

شاراعا ەلباسى ن.Ə.نازارباەۆتىڭ دنەپرودزەرجينسك تەحنيكالىق ۋچيليششەسىندە بىرگە وقىعان كۋرستاسى كاريموۆ اسەتۋللا, ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حقتۋ پروفەسسورى, ەلباسىتانۋشى سادىقوۆ سەيدوللا,وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى تاڭىربەرگەنوۆ راحىم, سۇيلەيمەنوۆ بايماحان, تۇركىستان قالالالىق ارداگەرلەر كەڭەسى مەن اقساقالدار القاسىنىڭ توراعالارى مەن مۇشەلەرى قاتىسىپ جادىگەرلەر كورمەسىنىڭ لەنتاسىن قيدى.

تاريحي تانىمعا تولى شارادا «Əزىرەت سۇلتان» قورىق-مۋزەيى قورىنان 100-گە جۋىق قۇندى دۇنيە ورنالاستىرىلسا, ونىڭ ىشىندە ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ 1985 جىلى قازاق سسر مينيسترلەر كابينەتىنىڭ باسشىسى, ەگەمەندى, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى تۇسىنداعى, باۋىرلاس تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتەرى تۇرعىت وزال, سۇلەيمەن دەميرەل, احمەت سەزار, ابدۋللا گۇل, ر.ت.ەردوعان, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ي.كاريموۆتارمەن تۇركىستانداعى رەسمي كەڭەستەرى مەن ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سىيعا بەرگەن قۇران كىتاپتارى, قازاق, ورىس, اعىلشىن, تۇرىك تىلدەرىندە جارىق كورگەن «عاسىرلار توعىسىندا», «تاريح تولقىنىندا», «سىندارلى ون جىل», «قازاقستان جولى», «كازاحستانسكي پۋت», «بەيبىتشىلىك كىندىگى», «تۋعان ەلىم — تىرەگىم», «ەۆرازيسكي سويۋز يدەي, پراكتيكا پەرسپەكتيۆى», «Kutup Yildizi», «Nursultan Nazarbayev» اتتى جارىق كورگەن كىتاپتارى بار.

«كيەلى تۇركىستان قالاسىنداعى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى تۇركى حالىقتارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە ءيسى قازاقتىڭ ايرىقشا قۇرمەت ەتىپ, تابارىك تۇتار مەكەنى. ۇلى ۇستازدىڭ رۋحاني ءىلىمى باعزى زاماننان بەرى شىنايى ەركىندىككە, تاۋەلسىزدىككە جەتكىزەتىن جول رەتىندە تانىلعان. «ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى», «قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى» دەپ وتكەن كەشەگى قازاقتىڭ حان-سۇلتاندارى ەل باسقارۋ ىسىندە ياساۋي قاعيدالارىن نەگىزگە العان. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ «تۇركىستان مەن ونىڭ ۇلى عيماراتىن بۇگىنگى ۇرپاق قازاق مەملەكەتتىلىگى تاعدىرمەن تىعىز بىرلىكتە قاراستىرادى. ۇلتتىق بوستاندىعىمىز بەن ىرگەلى ەلدىگىمىزدىڭ اق ورداسى, اسىل كوزى دەپ ارداق تۇتادى» دەپ كيەلى مەكەننىڭ دارەجەسىن ودان ءارى ايقىنداي ءتۇستى. وسى التىن ساباقتاستىقتىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ءتىنى ۇزىلمەي جەتكەندىگىن ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وتكەن تاريحىمىزعا, رۋحاني مۇرامىزعا دەگەن ىزگى نيەتىمەن, ىلتيپاتىمەن بايلانىستىرۋعا بولادى.

اركەز بابالار داستۇرىنە اينىماس ادالدىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلە جاتقان ەلباسىمىز ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنۋىنە تىكەلەي مۇرىندىق بولدى»-دەيدى, قورىق-مۋزەي باسشىسى ن.احمەتجانوۆ.

ەلباسى 1985-1988 جىلدارى قازاق سسر مينيسترلەر كابينەتىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەن تۇستا, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە ارنايى ات باسىن بۇرىپ, مۇنداعى اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شارالارمەن تانىسسا, ودان بەرى دە ساپارى ۇزىلگەن جوق. ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنە قول جەتكىزىپ, ەگەمەندى مەملەكەت رەتىندە ەڭسەسىن تىكتەگەن كەزەڭدە ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ تۇركىستان قالاسىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتار, كۇللى تۇركى جۇرتىنىڭ باسىن قوسۋعا باعىتتالعان جوبالاردى بەكىتتى. تۇڭعىش رەت كيەلى مەكەننەن قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى اشىلدى. سونىمەن قاتار كەسەنەنىڭ كورىك-كەلبەتىن قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش جۇمىلدىرىپ, 2000 جىلى تۇركىستان قالاسىنىڭ 1500 جىلدىق مەرەيتويىن يۋنەسكو دەڭگەيىندە اتاپ وتۋگە مۇمكىندىك بەرىلدى . پرەزيدەنتتىڭ ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنە جاساپ وتىرعان قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا «مادەني مۇرا» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا كونە شاھاردىڭ شىنايى شەجىرەسىن ايقىنداۋ قولعا الىنسا, اتالعان باعدارلاما اياسىندا ورىندالعان ناتيجەلى ەڭبەكتەردىڭ ءوزى ءبىر توبە.

ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءوز قالامىنان تۋىنداعان كىتاپتار مەن وي-تولعامدارىندا قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ رۋحاني ءىلىمى مەن ونىڭ قازىرگى كەزدەگى قاجەتتىلىگىنە باسا نازار اۋدارىپ, ونىڭ تاريحي-مادەني ماڭىزىنا قاتىستى ەلەۋلى تىڭ تۇجىرىمدار تۇيىندەسە, «تاريح تولقىنىندا», «سىندارلى ون جىل», «عاسىرلار توعىسىندا» اتتى كىتاپتارىندا ياساۋي قالىپتاستىرعان ءىلىمنىڭ قۇندىلىعى جونىندە دە ماڭىزدى پىكىرلەرىن جولدادى.

سوڭعى جاڭالىقتار