اتالعان وقيعا قازاقستان ءۇشىن وتە ماڭىزدى جانە ونىمدەردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ, پروتسەستەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشادى. اتاپ ايتقاندا, تمد ەلدەرىنىڭ ىشىنەن قازاقستان بۇگىنگى كۇنى وسى ءتارىزدى كەلىسىمگە العاشقى قول قويۋشى بولدى.
اتالعان مەنەدجمەنت جۇيەسىن سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا اككرەديتتەۋ ورگاندارى جونىندەگى IAF MLA كوپجاقتى تانۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋ الدىنداعى ۋاقىتقا شامالى كوز جۇگىرتسەك. بارشاعا ءمالىم, مەملەكەت باسشىسى كاسىپكەرلەردىڭ فورۋمىندا ساۋداداعى تەحنيكالىق كەدەرگىلەردى ازايتۋ بويىنشا مىندەت قويدى. IAF جانە ILAC سياقتى ۇيىمدار الەم ەلدەرى اراسىندا اككرەديتتەۋ ناتيجەلەرىن ءوزارا تانۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
ۇاو IAF-قا كىرۋ بويىنشا جۇمىستى 2009 جىلى IAF PAC (اككرەديتتەۋ جونىندەگى تىنىق مۇحيتى ىنتىماقتاستىعى) وڭىرلىك ۇيىمىنا ءوتىنىش بەرە وتىرىپ باستادى. ءۇش جىل بويى راس ساراپتامالىق باعالاۋشىلار توبى ارنايى دايىنداعان ۇاو باعالاۋى جۇرگىزىلدى. راس باعالاۋشىلار توبى ۇاو-عا كەلىپ, ونىمدەردى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى اككرەديتتەۋ پروتسەسىن, مەنەدجمەنت جۇيەسىن تەكسەردى, پەرسونالدىڭ بىلىكتىلىگىن ايقىندادى. ۇاو وسى ءتارىزدى راسىمنەن 2016 جىلى پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا ورگانداردى جانە مەنەدجمەنت جۇيەسىن سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى اككرەديتتەۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ قۇزىرەتتىلىگىن باعالاۋ بويىنشا ءوتتى.
سونىمەن بىرگە ۇاو ILAC تاراپىنان باعالاۋدان ءوتتى جانە 2010 جىلى ILAC-پەن سىناقتار جانە كاليبرلەۋ بويىنشا كەلىسىمگە, 2012 جىلى PAC-پەن ونىمدەر بويىنشا كەلىسىمگە قول قويدى, بۇگىن وندا ازيا-تىنىق مۇحيتى ءوڭىرىنىڭ 26 ەلى كىرەدى. بۇلار اقش, ءۇندىستان, اۆستراليا, وڭتۇستىك-شىعىس ازيا مەملەكەتتەرى. ەۋرازيالىق وڭىردەن تەك قانا قازاقستان. ۇاو سودان سوڭ IAF-قا مۇشەلىككە تىكەلەي ءوتىنىش بەردى.
وسىنداي ۇيىمداردىڭ تاجىريبەسىندە ولاردىڭ راس-تىڭ اتالعان جاعدايىندا وزدەرىنىڭ وڭىرلىك ۇيىمىنا سەنەتىندىگى ايقىندالعان. ودان ءارى 2014 جىلى ۇاو ونىمدەردى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى اككرەديتتەۋ ناتيجەلەرىن ءوزارا تانۋ تۋرالى كوپجاقتى IAF كەلىسىمىنە قول قويۋشى بولدى جانە 2017 جىلى مەنەدجمەنت جۇيەسىن سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى اككرەديتتەۋ ناتيجەلەرىن ءوزارا تانۋ بويىنشا كوپجاقتى IAF كەلىسىمىنە قول قويۋشى بولدى (كىشى سالا – ISO 9001).
IAF-قا تەڭ قۇقىلى مۇشەلىكتىڭ جانە كوپجاقتى تانۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋدىڭ قانداي ارتىقشىلىقتار بەرەتىندىگىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن, سايكەستىكتى باعالاۋ الەمىندەگى IAF-تىڭ ماڭىزى مەن ءرولى تۋرالى شامالى ايتا كەتسەك.
اككرەديتتەۋ جونىندەگى حالىقارالىق فورۋم IAF 1993 جىلى ساۋداداعى تەحنيكالىق كەدەرگىلەردى جويۋ ارقىلى ەلدەر اراسىنداعى ەركىن ساۋدانى العا ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا قۇرىلدى. بۇگىن ول الەمنىڭ 62 ەلىنىڭ اككرەديتتەۋ جونىندەگى 69 ورگانىن بىرىكتىرەدى. فورۋمنىڭ باستى ماقساتى ونىمدەردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ, مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ, پەرسونالدىڭ سايكەستىگىن باعالاۋ ناتيجەلەرىنە سەنىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى كاسىپورىندار مەن تۇپكى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن قاۋىپ-قاتەردى ازايتاتىن سايكەستىكتى باعالاۋدىڭ بىرىڭعاي جاھاندىق باعدارلاماسىن ازىرلەۋ بولىپ تابىلادى.
قازاقستان دسۇ-عا مۇشە ەل رەتىندە ساۋداداعى كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا شارالاردى قابىلداۋى ءتيىس جانە قازاقستان دسۇ-نىڭ ۇسىنىمدارى بويىنشا IAF جانە ILAC سياقتى ۇيىمدارعا قاتىسۋ ارقىلى اككرەديتتەۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن حالىقارالىق تانۋدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەمەسىن الدى. IAF-تىڭ الدىندا تۇرعان ەكىنشى مىندەت – بۇل IAF مۇشەلەرى اراسىندا اككرەديتتەۋ ناتيجەلەرىن ءوزارا تانۋ جانە ء«بىر كۇنى سەرتيفيكاتتالسا – بارلىق جەردە تانىلدى» قاعيداتى بويىنشا ءبىر اككرەديتتەۋ نەگىزىندە ونىمدەردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ, مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ, پەرسونالدىڭ سايكەستىگىن راستاۋ بويىنشا قۇجاتتاردىڭ حالىقارالىق نارىعىندا ودان ءارى تانۋ ءۇشىن جاعدايلار جاساۋ.
IAF-تىڭ نەگىزگى فۋنكتسياسى – بيزنەس ءۇشىن قاۋىپ-قاتەردى ازايتاتىن سايكەستىكتى باعالاۋدىڭ بىرىڭعاي دۇنيەجۇزىلىك باعدارلاماسىن دامىتۋ. اككرەديتتەۋ پايدالانۋشىلارعا اككرەديتتەلگەن ورگاننىڭ قۇزىرەتتىلىگى مەن وبەكتيۆتىلىگىنە كەپىلدىك بەرەدى. IAF مۇشەلەرىن ۇيىمنىڭ باسقارۋىنىڭ ءتيىستى ستاندارتتارعا ءونىمنىڭ نەمەسە پەرسونالدىڭ سايكەس كەلەتىندىگىن كۋالاندىراتىن سەرتيفيكاتتار بەرەتىن سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى اككرەديتتەيدى.
IAF ءوزىنىڭ الدىنا ەكى باستى ماقساتقا جەتۋ بويىنشا مىندەت قويادى:
1) IAF مۇشەلەرىنىڭ قۇزىرەتتى ەكەندىگىنىڭ جانە مۇددەلەر قاقتىعىستارىنا ۇشىرامايتىندىعىنىڭ كەپىلدىگى;
2) كوپجاقتى تانۋ تۋرالى كەلىسىم جاساۋ (Multilateral Recognition Agreement – MLA) – اككرەديتتەۋ تۋرالى قۇجاتقا بۇكىل الەمدە سەنۋگە بولاتىندىعىنا كەپىلدىك.
IAF بۇكىل الەم بويىنشا سايكەستىك سەرتيفيكاتتارىن تانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرىڭعاي جۇيەنى قۇرۋ ءۇشىن شارالار قابىلدايدى. MLA ساۋداداعى تەحنيكالىق كەدەرگىلەردى جويا وتىرىپ, حالىقارالىق ساۋدانىڭ ەركىن بولۋىنا كومەك كورسەتەدى. IAF الەمنىڭ ءبىر بولىگىندە سايكەستىك تۋرالى سەرتيفيكاتى بولاتىن كومپانيالارعا الەمنىڭ كەز كەزگەن نۇكتەسىندە تانىلاتىن مۇمكىندىك بەرەتىن بىرىڭعاي جۇيەگە قول جەتكىزۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلىن ىزدەستىرۋ ءۇشىن كۇش سالادى.
قازاقستاندا 2017 جىلعى 16 قاراشاعا قاراستى جاعداي بويىنشا اككرەديتتەۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ تىزىلىمىندە مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ سايكەستىگىن راستاۋ بويىنشا 73 ورگان تىركەلگەن. مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ سايكەستىگىن راستاۋ جونىندەگى قازاقستاندىق ورگاندار قر ست ISO/IEC 17021-1-2015 «سايكەستىكتى باعالاۋ. مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ ءاۋديتىن جانە سەرتيفيكاتتاۋدى جۇرگىزەتىن ورگاندارعا قويىلاتىن تالاپتار. 1-بولىك. تالاپتار» ستاندارتىنا سايكەستىگىنە اككرەديتتەلگەن.
اككرەديتتەۋ سالاسىنا سايكەس, مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ سايكەستىگىن راستاۋ بويىنشا ورگاندار ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەلەرىنىڭ (قر ست ISO 9001), ەكولوگيالىق مەنەدجمەنت جۇيەلەرىنىڭ (قر ست ISO 14001), كاسىبي قاۋىپسىزدىك جانە دەنساۋلىق جۇيەلەرىنىڭ (قر ست OHSAS 18001) جانە ناسسر قاعيداتتارى نەگىزىندە ساپانى جانە تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن باسقارۋ جۇيەلەرىنىڭ (قر ست يسو 22000, قر ست 1179), اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك مەنەدجمەنتى جۇيەلەرىنىڭ (قر ست ISO/IEC 27001), ەنەرگيا مەنەدجمەنتى جۇيەلەرىنىڭ (قر ست يسو 50001) سايكەستىگىن باعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى.
ۇاو قازىرگى ۋاقىتتا اككرەديتتەۋ سالاسىندا ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىنىڭ سايكەستىگىن باعالايتىن سايكەستىكتى باعالاۋ ورگاندارىمەن IAF MLA ۇيلەستىرىلگەن بەلگىسىن قولدانۋ قۇقىعىن ۇسىنۋ بويىنشا شارتتى كەلىسۋ جانە جاساۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە.
سمج سرو-عا ارنالعان MLA ۇيلەستىرىلگەن بەلگىسى:
- IAF MLA بەلگىسى,
- ۇاو-نىڭ لوگوتيپى,
- اككرەديتتەلگەن سمج سرو-نىڭ تىركەۋ ءنومىرى.
ۇاو IAF پەن ۇاو اراسىندا جاسالعان ليتسەنزيالىق كەلىسىمنىڭ نەگىزىندە IAF MLA بىرلەسكەن بەلگىسىن پايدالانادى. IAF MLA بىرلەسكەن بەلگىسىن پايدالانۋ IAF ML 2 قۇجاتىندا بەلگىلەنگەن ەرەجەلەرمەن رەتتەلەدى جانە ۇاو قول قويۋشى تاراپ بولىپ تابىلاتىن IAF MLA سالاسىنا سايكەس بولۋى ءتيىس.
ۇيلەستىرىلگەن بەلگىنى سمج سرو IAF MLA كىشى سالاسىنا قاتىستى اككرەديتتەلگەن قىزمەت شەڭبەرىندە بەرىلگەن سايكەستىك سەرتيفيكاتتارىنا عانا پايدالانا الادى.
IAF MLA ۇيلەستىرىلگەن بەلگىسىن سمج سرو ۇاو-عا تارالاتىن IAF MLA كىشى سالاسىنا جانە نەگىزگى سالاسىنا كىرەتىن سمج سرو اككرەديتتەلگەن قىزمەتى شەڭبەرىندە جۇمىسقا بەرىلەتىن ۇسىنىستاردا, باسپا بلانكىلەردە, سايكەستىك سەرتيفيكاتتارىندا پايدالانا الادى. ۇيلەستىرىلگەن بەلگى ونىممەن نەمەسە ونىمدەردە پايدالانىلمايدى.
IAF-قا مۇشەلىك ونىمدەردىڭ ەكسپورتى كەزىندە وندىرۋشىلەردىڭ شىعىندارىن ازايتۋ سياقتى باسىمدىق ۇسىنادى. وسى قادامداردىڭ بارلىعى ەكسپورتتىق نارىقتاردا وتاندىق ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋى ءتيىس. IAF-قا مۇشەلىك, باسقا دا شارالارمەن قاتار, ونىمدەردى, ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىن, پەرسونالدىڭ وزگە ەلدە ستاندارتتاردىڭ جانە نقا-نىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن راستاۋ راسىمدەرىن قايتادان وتكىزۋ قاجەتتىگىن ازايتۋ نەمەسە جويۋ ەسەبىنەن ونىمدەردى, ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىن سەرتيفيكاتتاۋعا جۇمسالاتىن وندىرۋشىلەر مەن ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ قارجىلىق ۋاقىتشا شىعىندارىن ازايتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.
ۇاو قازاقستاندىق نارىقتاعى سياقتى, حالىقارالىق دەڭگەيدە دە سايكەستىكتى باعالاۋ ناتيجەلەرىنە تۇتىنۋشىلار جانە بيزنەستىڭ تاراپىنان سەنىمدىلىككە قول جەتكىزۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋدا. كەز كەلگەن تۇتىنۋشى, تاۋاردى ساتىپ الا نەمەسە ۇاو بەلگىسى نەمەسە IAF MLA ۇيلەستىرىلگەن بەلگىسى بار سايكەستىك سەرتيفيكاتىمەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتى الا وتىرىپ, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن جوعارى ساپاسىنا سەنىمدى بولۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – اككرەديتتەۋ ناتيجەلەرىنە تۇتىنۋشى تاراپىنان سەنىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ.
ايتمۇحان مۋسين,
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى
تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كومتيتەتىنىڭ
«ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى» جشس
باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى
