قازاقستان • 28 قاراشا, 2017

ءدىني ساۋاتتى ادام اداسپايدى

870 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

اعىمداعى جىلى ۇكىمە­تىمىز ەلى­مىز­دەگى ءدىني احۋالدى رەتتەۋدى ودان ءارى جەتىل­دىرۋ ءۇشىن بىرقاتار زاڭ­نا­مالا­رىمىزعا وزگەرتۋلەر مەن تولىق­تىرۋلار ەنگىزگەنى بەل­گىلى. قوعام­نىڭ قىزۋ تال­قىسىنا تۇسكەن نيزام جوبا­سىنىڭ ادەپكىدەگى نوبايىنا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزىلدى. سونىڭ ءبىرى – قمدب-عا قاراستى مەشىت­تەردىڭ نەكە قيۋ قىزمەتى مەن ءدىني ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سى, ونىڭ ىشىندە مەشىتتەردەگى ساۋات اشۋ كۋرستارىنا قاتىس­تى تۇستارى دە­سەك, ءسىرا قاتە­لەس­پەيمىز دەپ ويلايمىن. 

ءبىز اسى­رەدىنشىلدىكتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن حالىقتىڭ ورتا­دوكسالدى ءدىني تانى­مىنىڭ قالىپ­تاسۋىنا جاعداي جاساۋى­مىز قاجەت. ءدىني راديكاليزم­گە قارسى تۇراتىن يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن وتانداستارىمىز دۇرىس ءدىني مالىمەت پەن ءبىلىم الۋى ءتيىس. قازىر ەلىمىزدە 2500-دەن اس­تام مەشىت جۇمىس ىستەيدى. بۇل مەشىتتەردەگى ساۋات اشۋ كۋرستارىندا جاماعاتقا تۇ­راق­تى تۇردە اقيدا, فيقھ, سيرا, حاديس, ءتاپسىر, اراب ءتى­لى پاندەرىنەن ساباقتار جۇر­گىزىلەدى. قمدب-نىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن بىرنەشە جىلدان بەرى مەشىتتەردە مەكتەپ جا­سىنداعى وقۋشىلارعا جازعى ساۋات اشۋ كۋرستارى دا قىز­مەت كورسەتىپ كەلەدى.

ەلى­مىزدە يسلامتانۋشىلار­دى دايىندايتىن نۇر-مۇ­باراك يسلام مادەنيەتى ۋني­­ۆەرسيتەتى, يمامداردىڭ ءبى­ل­ىمىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتى, ءابۋ حانيفا عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعى, ارناۋلى ورتا وقۋىنا تەڭەستىرىلگەن يمامدار دايىندايتىن 9 مەدرەسە-كوللەدج, 3 قاري­لار دايىنداۋ ورتالىعى بار. بۇل ءدىني ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مەشىتتەردەگى كادر تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋگە وڭ ىقپالىن تيگى­زۋ­دە. وتكەن جىلدان باس­تاپ­ ءدىني راديكاليزمگە قار­سى بەل­سەندى تۇردە كۇ­رەس جۇر­گىزۋ ءۇشىن رەس­پۋبليكا­لىق اقپاراتتىق ناسيحات تو­بى قۇرىلدى.

ياعني مەدرە­سەلەر مەن جو­عارى وقۋ ورىن­دارىنداعى ءدىنتانۋ جا­نە يسلامتانۋ بولىمدەرى, ءدىني مالىمەت بەرەتىن اقپارات كوز­دەرى ت.ب قۇرىلىمدار ء«بىر­ جا­عادان باس, ءبىر جەڭنەن قول» شىعارىپ, حالىقتىڭ ورتا­دوكسالدى ءدىني تانى­مىنىڭ قالىپتاسۋىنا بىر­لەسىپ جۇمىس جاساسا, بۇل ۇلكەن قوسىن – اسىرە­دىن­شىلدىكتىڭ تولىقتاي الدىن العان بولار ەدى دەپ ەسەپ­تەيمىز. تاعى ءبىر ەرەكشە اتاپ وتەر دۇنيە, بيىل وبلىس باسشىسى دانيال احمەتوۆتىڭ قولداۋىمەن وبلىستىق «حاليفا التاي» مەشىتىندە يمامداردى قايتا دايارلايتىن ءۇش ايلىق كۋرس اشىلدى. كۋرس دارىستەرىن ەلىمىزگە بەلگىلى عالىم-تەولوگتار مەن­ بىلىكتى ۇستازدار جۇر­گىزدى. قىركۇيەك ايىندا ءوڭى­رىمىزدىڭ 75 ازاماتى يمام­داردى قايتا دايارلاۋ كۋر­سىن ءتامامداپ, ارنايى سەر­تيفيكاتقا يە بولدى. قازىرگى ۋاقىتتا يمامداردى قايتا دايارلاۋ كۋرسىنىڭ ەكىنشى لەگى وقۋ ۇستىندە.

حالىقتىڭ ورتادوكسالدى ءدى­ني تا­نى­مى ورنىعۋ ءۇشىن مەشىت قىزمەت­كەرلەرىنىڭ قوعامدىق ءرولى­نىڭ ارتۋىنا ءمان بەرىلۋى كەرەك سەكىلدى. سونىمەن قاتار يس­لام ءدى­نىنىڭ تافسير, حاديس, فيكھ, اقي­دا, يسلام تاريحى, يسلام في­لو­سوفياسى سەكىلدى ىرگەلى پاندە­رىن تەرەڭدەتىپ ءتۇسىندىرىپ بەرەتىن وقۋ­­لىقتار شىعارۋ ءۇشىن يسلام زەرتتەۋ ورتالىعىن اشسا قۇبا-قۇپ. ويتكەنى ءبىز اسىرەدىنشىلدىكتى ناسيحاتتايتىن ونىم­دەر­دى تاركىلەپ جانە تەرىس مالى­مەت تاراتاتىن اقپارات كوز­دەرىن بۇعاتتاۋمەن ءدىني رادي­كاليزمدى تۇبەگەيلى جەڭە المايمىز. ياعني جۇرتشىلىققا ءدىني مالىمەت پەن ءبىلىم بەرۋدىڭ بالامالى كوزدەرىن قاراستىرۋىمىز شارت.

 

ەرمەك مۇقاتاي,

قمدب-نىڭ وسكەمەن ءوڭىرى بويىنشا وكىل يمامى,

وبلىستىق «حاليفا التاي» مەشىتىنىڭ باس يمامى

سوڭعى جاڭالىقتار