قازاقستان • 28 قاراشا, 2017

مۇزافار الىمباەۆ...

16410 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان جۇرتشىلىعى, قازاق ادەبيەتى مەن رۋحانياتى ورنى تولماس اۋىر قازاعا دۋشار بولدى. 95 جاسقا قاراعان شاعىندا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, كورنەكتى اقىن, قوعام قايراتكەرى مۇزافار الىمباەۆ دۇنيەدەن وزدى.

مۇزافار الىمباەۆ...

مۇزافار الىمباەۆ 1923 جىلى 29 قازاندا پاۆلودار وبلىسى, شارباقتى اۋدانىنداعى مارالدى اۋىلىندا تۋعان. قازۇۋ-ءدى بىتىرگەن. تىرناقالدى ولەڭى ون بەس جاسىندا پاۆلودار وبلىستىق «قىزىل تۋ» گازەتىندە جارىق كورگەن. سوعىس جىلدارىندا شىعارمالارى رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق جانە مايداندىق گازەتتەردە باسىلىپ تۇردى.

ارميادان ورالعان سوڭ (1948), «پيونەر» جۋرنالىندا پوەزيا ءبولىمىن باسقارادى. 1956-1958 جىلدارى «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارعان. 1958 جىلى «بالدىرعان» جۋرنالى اشىلعان كۇننەن 1986 جىلعا دەيىن جۋرنالدىڭ باس رەداكتورى بولعان.

العاشقى كىتابى – «قاراعاندى جىرلارى» 1952 جىلى باسىلىپ شىققان. ءجۇز سەكسەن انگە ولەڭ جازعان. 70 ءتولتۋما جانە اۋدارما كىتاپتاردىڭ اۆتورى. شىعارمالارى 20 تىلگە اۋدارىلعان. كوركەم اۋدارما سالاسىندا ساعديدىڭ «بوستانىن» ء(«جاننات» دەگەن اتپەن), پەتەفي مەن توقتاعۇلدىڭ, اپوللينەردىڭ تاڭدامالى ولەڭدەر جيناق­تا­رىن, يۋ.فۋچيكتىڭ «دار الدىنداعى ءسوزىن», وربەليانيدىڭ «عيبراتناماسىن» جانە پۋشكين, لەرمونتوۆ, ماياكوۆسكي, ع.توقاي, م.ءجاليل, فيردوۋسي, ح.ءالىمجاننىڭ ولەڭ-جىرلارىن قازاق تىلىنە اۋدارعان.

1982 جىلى «اسپانداعى اپكە» جيناعى ءۇشىن رەسپۋبليكالىق اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىعىنا يە بولدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى (1978), قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, جامبىل اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ العاشقى ءانۇرانى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى.

وتان سوعىسىنىڭ ءى جانە ءىى دارەجەلى وردەندەرىمەن, قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن, «وتان» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.

«قاراعاندى جىرلارى», «جۇمباقتار», «ليريكا», «الاتاۋ باۋرايىندا», «مەنىڭ قازاقستانىم», «تاڭدامالىلار», «شىنىقساڭ, شىمىر بولاسىڭ», «جولدار – جىرلار», «جۇرەك ءلۇپىلى», «ورنەكتى ءسوز – ورتاق قازىنا», «كوڭىل كۇنى», «بالداۋرەن شىر­كىن, بالالىق», «تاربيە تۋرالى اڭگ­ىمەلەر», «ەر ەڭبەگى – ايناسى», «قالام قاي­راتى», «كوڭىل كۇندەلىگىنەن», «مارجان ءسوز», «اقماڭدايلىم», «اياننىڭ الاقانى», «سۇيمەگەن جۇرەك سەمەدى», ء«ومىر. ونەر. ونەرپاز», «ەكى تاقتاي ءبىر كوپىر», «ناقىلدار كىتابى», «اۋلاق بول جامان ادەتتەن», «حات», «ناقىلناما», «كوپ تومدىق شىعارمالار جيناعى», «بالداۋرەن», ت.ب. كىتاپتارى جارىق كورگەن.

مۇزافار الىمباەۆ ەل تاۋەلسىزدىگىن جان-جۇرە­گى­مەن جىرلاعان ابىز اقساقالىمىز. ول قازاق ادەبيەتىن جاڭا بيىككە كوتەرگەندەردىڭ الدىڭعى قاتارىندا بولدى. سانالى عۇمىرىن حالقىمىزدىڭ بىرلىگى مەن كەلى­سىمىنە, ۇلت ادەبيەتىنىڭ الەمدىك بيىككە كوتەرىلۋىنە ارنادى.

جەتپىس جىل بويى قازاقستان جۇرتى مەن قازاق حالقىنىڭ رۋحاني ءوسىپ-ونۋىنە ايانباي ەڭبەك ەتكەن الاش قاۋىمىنىڭ ارداق­تى­سى, ەلىمىزدىڭ ابىز اقساقالى مۇزافار الىم­با­ەۆتىڭ جارقىن بەينەسى حالقىمىزبەن بىرگە ماڭگى جاساي بەرەدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگى, الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ سەكرەتارياتى

ءومىردى سۇيگەن ءور رۋحتى جان بولاتىن

بارشا قازاققا مۇزاعا اتانسا دا, جان-جۇرەگى جىلىلىق توگىپ تۇرا­تىن, قازاق دەگەندە ىشكەن اسىن جەر­گە قوياتىن, بالالارعا ارنالعان تورت­تا­عان تاقپاقتان باستاپ ەلىمىزدىڭ ءان­ۇرانىن جازۋعا دەيىن ارالاسىپ, ازا­مات­تىق, اقىندىق ابىروي بيىگىنە كو­تە­رىلگەن, جاراتىلىسى بولەك جان ەدى ءبىزدىڭ مۇزاعاڭ. جاس كەزىمىزدەن مۇزاعاڭنىڭ ءان ماتىندەرىن تىڭداپ وستىك. جۋرناليستيكاعا ارالاسا باستاعان كەزىمىزدە مۇزاعاڭنىڭ رەداكتورلىق قا­رىمىنىڭ شەت-جاعاسىن كورىپ, كوڭىل­گە تۇيدىك. اسىرەسە ءوزىنىڭ وكشەسىن باسىپ كەلە جاتقان قاناتىنىڭ قاعىسى بولەك ىنىلەرىنە ىقىلاس-پەيىلى ەرەكشە شىن ماعىناسىنداعى اعا بولا ءبىلدى. ءوزى دە اعالاردان كورگەن تاربيەسىنەن جاڭىلماعان سيرەكتەرىمىزدىڭ ءبىرى ەدى. كەيىن ۇلكەن ادەبيەتكە اياق باسقاندا, الدىمەن اق باتاسىن بەرىپ, اقجول تىلەگەن دە اياۋلى ءبىزدىڭ مۇزاعامىز بولدى. مەنىڭ 1977 جىلى شىققان ەڭ العاشقى «بەيمازا ءومىر» اتتى جيناعىما اق تىلەگىن ايتىپ, پىكىر ءبىلدىرىپ ماقالا جازدى. ۇلكەن اعالارىمىز قولىمىزدى كەيدە الىپ, كەيدە الماسا دا, سوعان ءماز بولىپ جۇرەتىن جاستىق شاعىمىزدا, الىستان توبەسىن كورىپ, باس يزەپ سالەم بەرگەنىمىزدە كوزىندە نۇرى ويناپ, مەيىرلەنە قاراپ, ىنتامىزدى كوتەرىپ, مار­قايتىپ قوياتىن مۇزاعامىزدىڭ كىشى­پەيىل مىنەزى كىسىلىكتىڭ الىپپەسىندەي بولاتىن. بىردە تەلەفون سوعىپ: «نۇر­لان, حالىڭ قالاي, شىراعىم, سەنىڭ مىنا جارىققا شىققان جاڭا دۇنيەڭدى وقىپ, ريزا بولىپ وتىرمىن. ريزا بولعانىم سونداي, سەن تۋرالى ماقالا جازىپ وتىرمىن, قارسى ەمەسسىڭ بە؟» دەپ ءماز بولىپ كۇلەدى.  جانىنىڭ جايساڭدىعى, جۇرەگىنىڭ كەڭدىگى وزىنەن كەيىن ءىزىن باسقان ادەبيەتتەگى, ونەردەگى جاس بۋىنعا ادامدىقتىڭ ابزال ۇلگىسىندەي ەدى.

مۇزاعاڭ سوعىستان كەيىنگى ادەبيەتتىڭ قايسار مىنەزدى, قاعىلەز جۇرەكتى وكىلى بولدى. وت كورگەن, وق كورگەن ادام بولسا دا, ءومىردىڭ قادىرىن بىلەتىن وزگە­شە بولمىس يەسى ەكەنى تانىلىپ تۇرا­تىن. جانىنا جولداس, دوس جينادى. سونىڭ ارقاسىندا قادىر مىرزاليەۆ, تۇمانباي مولداعاليەۆ, ساعي جيەن­با­ەۆ سياقتى قازاق پوەزياسىنىڭ ءبىر-ءبىر مارقاسقا وكىلدەرىنىڭ بالالار ادەبيەتىن دە جاتىرقاماي, كىشكەنتاي وقىرمانعا ارناپ قالام تارتقانىنا قاراپ, ول اۋىلعا مۇزاعاڭدى ۇلگى ەتىپ, شىعارماشىلىعى قىزىقتىرعان سوڭ ىلە­سىپ باردى-اۋ دەپ ويلاپ قويامىن. اسى­رەسە تۇمانباي اعامىز ەكەۋىنىڭ ارا­سىن­داعى اعالى-ءىنىلى قارىم-قاتى­ناستىڭ سون­شاما تەرەڭدىگى مەن شىنايىلىعىنا سىرتتاعى جاننىڭ ءبارى سۇيسىنە قاراۋشى ەدىك.

بالالار ادەبيەتىن, بالالار پوەزياسىن مۇزاعاڭسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. «بالدىرعان» جۋرنالىنا كوپ جىل باسشىلىق جاساپ جۇرگەندە بالا­نىڭ جۇرەگىنە تىكەلەي جول سالاتىن ءموپ-ءمولدىر, ايناداي جارقىراعان تازا دۇنيەلەر باسىلىم بەتىنەن ءشۇپ-ءشۇپ توگىلىپ تۇراتىن. مۇزاعاڭنىڭ ولەڭ­نەن بولەك, الەمنىڭ ارعى-بەرگى كلاسسيك­تە­رىنىڭ شىعارمالارىن اۋدارعان ەڭ­بەگى, جاڭىلتپاش جازىپ, ماقال-ما­تەل جيناقتاپ قۇراستىرۋى, وسىنىڭ ار­قاي­سىسى بولەك-بولەك قاراستىرۋدى قا­جەت ەتەتىن سوم دۇنيەلەر. ءتىلدىڭ پارقىن بىلەتىن, مايەگىن تانيتىن, ما­عىناسىنا, مانىنە بويلاي الاتىن بىرەگەي قالام يەسى بولعاندىقتان, م.الىمباەۆ ادەبيەتتى كوركەم اۋدارمالارمەن بايىتتى.

سويتكەن مۇزاعاڭ ابىزدىق كەزەڭىنە يەك ارتقان شاعىندا, اربامەن اينالىپ ءجۇرىپ تە ءومىردى سۇيگەن ءور رۋحىن قۇلاتپاي ءوتتى. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ەلىمىزدە بولىپ جاتقان ءار جاڭالىققا قۇلاق ءتۇرىپ, جەتىستىكتەرگە بالاشا قۋانىپ, ەل باسشىسىنان باستاپ قاتارداعى ازاماتتارعا دەيىن تۇگەندەپ, ىسىنە  باعا بەرىپ وتىراتىن. ومىرگە وتە قۇشتار ادام بولدى, وقۋدان, ىزدەنۋدەن, جازۋدان شار­شاماي كەتتى. توقساننىڭ بەسەۋىنە قا­راعان جاسىندا دارحان مىنەزدى, جانى جايس­اڭ جاقسى اعامىز ومىردەن ءوتىپ بارا جا­تىر. ارتىنداعى ىزدەۋشىسى, قالىڭ وقىر­مانى, قارا ورمان قازاق جۇرتى امان بولسا, مۇزاعاڭنىڭ مول رۋحاني مۇراسىن قاستەرلەپ, ۋاقىت وزعان سايىن ۇلت يگىلىگىنە قىزمەت اتقاراتىن كادەلى دۇنيەگە اينالدىراتىنىنا ەش كۇمان كەلتىرمەي ۇلكەن سەنىممەن قارايمىن. اعامىزدىڭ جاتقان جەرى جايلى, توپىراعى تورقا بولسىن!

نۇرلان ورازالين,
اقىن, دراماتۋرگ, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى

تۋعان ەلى ۇمىتپايدى

اسا كورنەكتى اقىن, ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ تۋماسى, قازاق­ستان­نىڭ حالىق جازۋشىسى, اباي اتىنداعى مەملە­كەت­­تىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى – مۇزا­فار الىم­باەۆ 95 جاسقا قاراعان شاعىندا دۇنيە سال­دى. مۇزافار اعا قا­زاق ادە­بيەتىندە وشپەيتىن ءىز قال­دىر­عان اقىن-جازۋشىلاردىڭ ماڭ­داي­الدىسى, بالالار ادەبيەتىنىڭ قارا نارى ەدى.

مۇزافار الىمباەۆ پاۆلودار وبلىسى, شارباقتى اۋدانىنداعى مارالدى اۋىلىنىڭ تۋماسى. اكەسى ايتماعامبەتتەن سەگىز جاسىندا, اناسى زەينەپتەن 13 جاسىندا ايىرىلعان ول جەتىمدىكتىڭ اششى ءدامىن تارتىپ ەسەيەدى. وبلىس ورتالىعىنداعى پەداگوگيكالىق ۋچيليششەدە ءبىلىم الىپ جۇرگەن جىلدارى العاشقى ولەڭىن 15 جاسىندا جازىپ, تىرناقالدى تۋىندىسى وبلىستىق «قىزىل تۋ» گازەتىندە باسىلادى.

18 جاسىندا ۇلى وتان سوعى­سى­نا ءوزى سۇرانىپ, سۇراپىل سوعىس دالاسىندا تولارساقتان قان كەشىپ, تالاي قيىندىقتى وتكەرەدى. العاشقىدا ساياسي جەتەك­شىنىڭ ورىنباسارى رەتىن­دە رجەۆ تۇبىندەگى شايقاس­تار­­عا قاتىسادى. كەيىن تانك با­تا­رەياسىنىڭ كومانديرى بولىپ, سوعىستىڭ سوڭىنا دەيىن اۋىر شايقاستاردا ەرلىكپەن شاي­قاسادى. قان توگىس مايداندا دا قالامىن جانىنا سەرىك ەتكەن اقىن جورىقتاس جاۋىنگەرلەردىڭ ەر­لىك ىستەرىن جىرعا قوسادى. كە­ڭەس وداعىنىڭ باتىرى مالىك عاب­دۋلينگە ارناعان «باتىرعا» اتتى ولەڭى «جاۋعا قارسى اتتان» مايدان گازەتىندە جاريا­لانادى. اقىن ءوزىنىڭ «تۋ تىك­كەن» داستانىندا رەيحستاگقا جەڭىس تۋىن جەلبىرەتكەن حا­لىق قاھارمانى راقىمجان قوشقارباەۆتىڭ ەرلىگىن شابىتپەن جىرلايدى.

مۇزافار ايتماعامبەت ۇلى بالالار ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ, زور ۇلەس قوسقان تالانتتى اقىن, شەبەر جازۋشى ەدى. مۇزاعانىڭ قالامىنان تۋعان جىرلار اندەرگە ارقاۋ بولىپ, ءجۇز سەكسەنگە جۋىق ولەڭى انگە اينالادى.

مۇزافار الىمباەۆ حالىق اۋىز ادەبيەتىنىڭ باي مۇراسى – ماقال-ماتەلدەردى جيناۋمەن قاتار, وزگە حالىقتاردىڭ ماقال-ماتەلدەرىن قازاق تىلىنە اۋدارۋمەن اينالىسقان. اقىننىڭ «666 ماقال مەن ماتەل», «ماقال – ءسوزدىڭ مايەگى», «ورنەكتى ءسوز – ورتاق قازىنا» جيناقتارى مەن زەرتتەۋلەرى بار. حالقىمىزدىڭ وتتى اقىنى قاسىم امان­جولوۆتىڭ «مۇزافار – قازاق ماقالىنىڭ مارشالى» دەپ ايتقانى دا وسىدان بولار.

جازۋشى ۇلى وتان سوعىسى­نىڭ ءى جانە ءىى دارەجەلى ور­دەن­دەرىمەن, قازاق كسر جوعار­عى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتا­سىمەن, «وتان» وردەنىمەن ماراپاتتالعان. مۇزافار ايتما­عام­بەت ۇلى تاۋەلسىز قازاقستان رەس­­پۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش ءانۇ­را­نى­نىڭ ءسوزىن جازۋعا قاتىسقان اقىنداردىڭ ءبىرى.

قازاق ادەبيەتى الىپ بايتە­رە­گىنەن, تۋعان حالقى اقىل­شى ابىزىنان ايىرىلدى. پاۆلودار وبلىسى تۇرعىندارىنىڭ جانە ءوزىمنىڭ اتىمنان مارقۇمنىڭ تۋعان-تۋىستارى مەن جاقىن­دا­رىنا قايعىرىپ كوڭىل ايتامىن.

مۇزافار اعانىڭ جانى ءجان­نات­­تان جاي تاۋىپ, يمانى سەرىك بول­­سىن. قازاق حالقى قا­زى­نا­­لى قاريا, قارىمدى قا­لام­­گەر, ۇلتىنىڭ سۇيىكتى پەر­زەن­تى ارداقتى اقىنى مۇزافار الىم­با­ەۆتى ەشقاشان ۇمىت­پاي­دى.

بولات باقاۋوۆ,
پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى

جاناشىر جاقىنىم ەدى

ءبىزدىڭ ادەبيەتكە قوسىلعان كەزى­مىز­دەن باستاپ مۇزاعاڭ اركىمگە, اسى­رەسە كەيىنگى جاستارعا قامقور بولىپ جۇرەر ەدى. ءبىر مىنەزى, قولى قالامنان بوساماسا اۋزى اڭگىمەدەن بوسامايتىن. كەزدەسە قالعان جەردە ەڭ الدىمەن سۇرايتىنى: «نە جازىپ ءجۇرسىڭ؟» دەيتىن. شىنىندا دا اعانىڭ وسى سۇراعىنان كەيىن «وسى مەن نە ىستەپ, نە تىندىرىپ ءجۇرمىن؟» دەپ ويلانىپ قالاتىن ەدىك. مۇزاعاڭ اينالاسىنداعى جاستاردى وسىلايشا ەڭبەككە قاراي بەيىمدەدى. «قۇر قاراپ جۇرمە» دەپ موينىڭا جۇك ارتقانداي مىندەتتەپ قوياتىن. بىلە بىلگەنگە بۇل ادەبيەتتەگى الدىڭعى اعالاردىڭ جاقسى ۇلگىسى ەدى.

اعامىز جاقسى ءومىر ءسۇردى. ءوزى دە ەڭبەكقور بولدى. كەشەگى ۇل­كەن­دەردىڭ: مۇحاڭنىڭ, سابەڭنىڭ, قوس عابەڭنىڭ سوڭىنان ەرىپ ارقاشان سا­پارلاس بولىپ, سولاردىڭ سونداعى ايتقان ۇلاعاتتى اڭگىمەلەرىن بىزگە جەتكىزەتىن. ال ءوزىن كەيىنگى تولقىنعا باس بولدى دەۋگە بولادى. سەبەبى  ماڭايىنا جاستاردى توپتاستىرىپ, سولاردىڭ وسۋىنە, ونۋىنە, قاتارعا قوسىلۋىنا ءاردايىم باس-كوز بولىپ جۇرەتىن.

مۇزاعاڭنىڭ تۇرعان بويى – اقىل مەن ناقىل. كەز كەلگەن سوزدەن ۇي­قاس قۇراستىرىپ شىعاراتىن. ەل ىشىن­دەگى سيرەك سوزدەردى ىزدەستىرىپ, جيناپ جۇرەتىن. مۇزافار الىمباەۆ قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىل­دە­رىنىڭ بىرىنە اينالدى. پوەزيا جانرىن­داعى ەڭبەكتەرى – ولەڭدەرى, پوە­مالارى ادەبي سىن تاراپىنان دا, وقىرمانداردان دا جاقسى باعاسىن الدى. قازاق ادەبيەتىندە ماقال-ماتەلدەردىڭ بىردەن-ءبىر جيناۋشىسى بولدى. وسى ورايداعى ءبىرتالاي كىتاپتاردى قۇراستىرىپ شىعاردى. ءوزىنىڭ جەكە ماقال-ماتەلدەرى دە قالىڭ ءبىر توم بولىپ شىقتى. مىسالعا ايتساق, «ماقال – ءسوزدىڭ مايەگى» دەگەن ادەمى ناقىل مۇزاعاڭنىڭ ءتول تۋىندىسى ەكەنىن قازىر ەكىنىڭ ءبىرى بىلە دە بەرمەۋى مۇمكىن.

جاستاردىڭ جاناشىرى بولعان جاقسى ءارى جاقىن اعامىزدىڭ توپى­را­عى تورقا, جانى ءجانناتتا بولسىن!

احات جاقسىباەۆ,
جازۋشى

الماتى

عاسىر اتا 

العاشقى جىر جيناعىمنىڭ جا­رىققا شىعۋىنا مۇزافار الىم­با­ەۆ اتامىزدىڭ تىكەلەي قاتىسى بول­دى. قولجازبامدى وقىپ, ارادا ءۇش كۇن وتكەندە تەلەفون شالىپ, وزىنە شاقىردى. تۇزەتۋلەرىن ەنگى­زىپ, ەسكەرتۋلەرىن شەتىنە جازىپ قوي­ىپ­تى. سودان سوڭ, 179-بەتتەگى ولەڭ­دى جي­ناق­تان الىپ تاستاعانىمدى قا­لادى.

«ابايدىڭ انىق اقىندىققا الاڭسىز العىرلىقپەن قۇلاي بەرىلەتىن جاسىندا ەكەنسىڭ, داۋلەتبەك! اللا تاعالا اباي شابىتى مەن ولەڭ­­نىڭ اسىلدىعىن بۇيىرتسىن! بايتۇر­سىن­نىڭ, احاڭنىڭ دا ارۋاعى قولداسىن! اكەلەرىڭىزدىڭ اتتارى ۇقساس­تىعى كەزدەيسوقتىق تا بولماس. ءسوز سوڭىندا اق باتام مىناۋ: جولىڭ بولسىن, بالام! ەلىڭ بولسىن پاناڭ!» دەپ العىسوز جازدى.

اقساقالدىڭ قاسىندا وتىرمىن, ءسوزدى سوناۋ سوعىس جىلدارىنان باستادى. اسكەري بولىمشەگە سىيلى كوماندير بولعان راحمەت جانايداروۆ دەگەن ازامات تۋرالى ءبىر سىردى اعىتتى. «سول جانايداروۆ اعانىڭ ايتقان ءسو­زىن ءومىر بويى ۇستانىپ كەلەمىن. مەن ەندى ساعان ايتايىن, سەن دە ۇمىت­پا! ول مىناۋ: «موينى وزعاندى وق تابادى». قىسقاسى, 179-بەتتەگى ولەڭ­نىڭ نەگە قاجەت ەمەس ەكەنىن ەندى تۇسىن­گەن شىعارسىڭ!» – دەدى.

ء ار جولى قالامىمدى قولىما العاندا مۇزاعام كوز الدىما كەلىپ تۇرا قالادى. قالاي جازۋ, نەنى جازۋ تۋرالى ويلانامىن. مۇندا مۇزافار الىمباەۆ «موينى وزعاندى وق تابادى» دەسە, ارعى جاقتا ومارعازى ايتانوۆ «اڭ شادىرىن وق تابادى» دەپ ءتالىم ايتادى.

بۇل – اتامىزبەن بولعان اڭگىمە­لەر­دىڭ مىڭنان ءبىرى. ول كىسىنىڭ شاراپاتىن كورگەن مەن عانا ەمەس, ونداي وقيعالار وتە كوپ ەكەنىن ءار-ءار جەردەن ەستىپ, كەيىپكەرلەرىنە ىلعي دا كەزدەسىپ كەلەمىن. مۇزافار اتانىڭ قولداۋىنا يە بولۋ ءبىر جاعى كۇش, ءبىر جاعى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ەدى ءبىز ءۇشىن.

داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى,
اقىن

قايران دا مەنىڭ مۇزاعام! 

مۇزاعام, مۇزافار الىمباەۆ اسىلدىڭ سىنىعى ەدى, تۇمانىڭ تۇنىعى ەدى. وق وتپەس قورعانىم ەدى, جەل وتپەس ورمانىم ەدى. ءسوز ونەرىنىڭ ساڭلاعى ەدى, بالالار ادەبيەتىنىڭ باعبانى ەدى. ءمالىم دەگەن جاسىرىن اتىمەن قازاق ءسوزىنىڭ ءىنجۋ-مارجانىن تەرىپ, جيناپ, بولاشاق ۇرپاققا ءمالىم ەتكەن ءبىرتۋار تۇلعا ەدى. مۇزاعاڭنىڭ قالامىنان تۋعان قىرۋار جىرلاردى ايتپاعان كۇننىڭ وزىندە, تۋعان ەلىنىڭ ادەبيەت قورجىنىنا ول سالعان مول ولجا قانشاما! «مەنىڭ قازاقستانىم!», «ەستاي-قورلان», «تۋ تىككەن» پوەمالارى, «اق ماڭدايلىم», «اق سۇڭقارىم», «مارالدىم» اندەرىنىڭ ءماتىنىن جازعان مۇزافار الىمباەۆ ەسىمى قازاق حالقى باردا ەشقاشان ۇمىتىلمايدى.

جالعاننىڭ كوشى توقتاماس ماڭگى ۇزاعان,
تۋىڭدى جىعىپ, تۇلپاردان ءتۇستىڭ, مۇزاعام.
قامقورىم ەدىڭ, وسىرگەن جاستان قاناتىڭمەنەن قورعالاپ, 
تويىمسىز اجال ساعان دا جەتتى-اۋ, جىلانداي جىلجىپ جورعالاپ. 

حابارىڭدى ەستىپ, قايعىعا تۇستىم كوزىمنىڭ جاسى سورعالاپ.
الاپات ءورتتىڭ ءبارىن دە كوزدەن وتكەرىپ,
تۇرمانىڭ سايلى, قانجىعاڭ مايلى, عاسىردى كەتتىڭ بوكتەرىپ.
تاۋسىلسا ءدامى كىمگە دە بولسىن, باقيدىڭ جولى – جاقىن جول.
پەيىشتىڭ ءتورى بۇيىرسىن ساعان, باقۇل بول, اعا, باقۇل بول!

نەسىپبەك ايت ۇلى
استانا

سوڭعى جاڭالىقتار