سپەكتاكل باستالماس بۇرىن وسىناۋ قويىلىمعا تىكەلەي قاتىسى بار ماماندار ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن ۇيىمداستىرىپ, جۋرناليستەرمەن اڭگىمە-دۇكەن قۇردى.
«استانا وپەرا» تەاترى باس ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تولەۋبەك الپيەۆ ايگىلى بيزە شىعارماشىلىعىنىڭ شىڭى سانالاتىن بۇل مۋزىكالىق تۋىندىنىڭ تۇساۋى كەسىلۋى ەلىمىزدىڭ مادەني-رۋحاني ومىرىندەگى ەرەكشە وقيعالاردىڭ ءبىرى ەكەنىنە ايرىقشا نازار اۋداردى. ويتكەنى «كارمەن» تۇڭعىش رەت 1875 جىلى 3 ناۋرىزدا پاريجدەگى «وپەرا كوميك» تەاترىندا قويىلىپتى. بىراق بىردەن ساتسىزدىككە ۇشىراعان. بەكزات كورەرمەندەر كوپ تىرلىگى كۇماندى, كوشە كەزگەن سىعان قىزىنىڭ باس كەيىپكەرگە اينالعانىن قابىلداي الماعان كورىنەدى. تاربيەلىك ءمانى جوق دۇمبىلەز دۇنيە رەتىندە رەپەرتۋارعا كىرگىزبەۋدى تالاپ ەتكەن. مۇنداي قورلىققا شىداماعان اۆتور اۋرۋعا شالدىعىپ, ءۇش ايدان كەيىن ومىرىمەن قوشتاسادى. وسى تۇستا ورىستىڭ ۇلى كومپوزيتورى پەتر يليچ چايكوۆسكي كورەگەندىك تانىتىپ, تۇبىندە «كارمەننىڭ» الدىنا تۇسەتىن وپەرا بولمايتىنىن ايتىپتى. ايتقانى ايداي كەلدى. بۇگىندە كەز كەلگەن وردالى ونەر ورداسى ونى ساحنالاۋدى وزىنە ۇلكەن ابىروي سانايدى.
وسىلايشا وي تولعاعان توكەڭ «كارمەندى» كوپشىلىك كادەسىنە جاراتقان شىعارماشىلىق توپپەن تانىستىردى. ايتىپ وتىرسا, ولاردىڭ اتاقتارىنان ات ۇرىككەندەي. قويۋشى-ديريجەر – ورەلى ونەرىنە ەۋروپانى ەلىكتىرىپ جۇرگەن ءوزىمىزدىڭ ورەن جۇيرىگىمىز الان بورىباەۆ, رەجيسسەر – بۇعان دەيىن «استانا وپەرادا» دج.ءپۋچچينيدىڭ «مادام باتتەرفليايىن» كورەرمەنگە ۇسىنىپ, كوپ-كورىم بەدەل جيناعان بەلگىلى يتاليالىق ونەرپاز لورەنتسو اماتو. ستسەنوگراف – دۇنيە ءجۇزىنىڭ نەبىر ءدۇلدۇل تەاترلارىنىڭ ساحناسىن ايشىقتى دەكوراتسيالارىمەن ارلەندىرگەن ساڭلاق سۋرەتشى ەتسيو فريدجەريو (يتاليا). كوستيۋمدەر بويىنشا سۋرەتشى – شىعارماشىلىق جولىن اتاقتى لا سكالادا باستاعان تەڭدەسسىز شەبەر, امەريكا كينواكادەمياسى تاعايىندايتىن «وسكار» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى فرانكا سكۋارچاپينو. باستى پارتيالاردى ورىندايتىن ارتىستەر دە شەتىنەن «سەن تۇر, مەن ايتايىن» ەكەن. كارمەن رولىندە دينا حامزينا مەن تاتيانا ۆيتسينسكايا كەزەكتەسىپ وينايدى. دون حوزەنى بەينەلەۋگە بەلگىلى رۋمىنيالىق تەنور, تالاي تەاتردىڭ ءدامىن تاتقان تارلانبوز ماريۋس ۆلاد شاقىرىلىپتى. اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ الدىندا كوسىلىپ سويلەگەن كورنەكتى ءانشى ءوزى سومدايتىن حوزەنىڭ كەزىندە پروسپەر مەريمە جازعان «كارمەن» نوۆەللاسىنداعى تۇپنۇسقا كەيىپكەرگە كوبىرەك كەلىڭكىرەيتىنىن كەسە-كولدەنەڭ تارتتى. ونىڭ ويىنشا وپەراداعى حوزەنىڭ مىنەزى «جۇمساقتاۋ» كورىنەدى.
ال تورەودور جىگىت ەسكاميلونىڭ رولىندە قازاقتىڭ جارىق جۇلدىزى, جاقىندا ۇلكەن ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, ريم وپەرا تەاترىنا كەلىسىمشارتپەن قابىلدانعالى جاتقان سۇندەت بايعوجين, تالانتتى سوليست تالعات مۇساباەۆ, ارمەنيانىڭ حالىق ءارتىسى بارسەن تۋمانيان وينايدى. نازىك جاندى شارۋا ايەلى ميكاەلانىڭ پارتياسىن مايرا مۇحامەدقىزى, سالتانات احمەتوۆا, ءالفيا كارىموۆا سەكىلدى ناعىز مايتالماندار ناقىشىنا كەلتىرە شىرقايدى.
داۋلەسكەر ديريجەرىمىز الان بورىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءونبويى ونەر جاۋھارلارىنىڭ جيىنتىعىنان تۇراتىن «كارمەن» وپەراسى استانالىقتاردىڭ اتاق-داڭقىن الىستارعا جاياتىن سەكىلدى. مۇنداي كەسەك تۋىندىنى تاپجىلماي وتىرىپ تاماشالاۋدىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت. ساحناداعى كەرەمەت كورىنىستەرگە ۇزدىگە كوز تىككەن كورەرمەن ءۇش ساعاتتىڭ قالاي تەز وتە شىققانىن بىلمەي قالادى.
...شىنىمەن سولاي ەكەن. شىمىلدىق اشىلعاننان شىرايلى كورىنىستەرگە اربالىپ, تاماشا مۋزىكاعا قۇلاق قۇرىشىن قاندىرعان قالىڭ كوپشىلىك ويىن بىتكەن سوڭ دا ادەمى اسەردەن ارىلا الماي, سىرتقا قاراي كوتەرىڭكى كوڭىلمەن بەتتەپ بارا جاتتى.
تالعات باتىرحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
